II SA/Gd 270/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-06-20

Skład orzekający: Janina Guść, Wanda Antończyk, Tamara Dziełakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeśli działka inwestycyjna nie posiada dostępu do drogi publicznej w momencie wydawania decyzji, nawet jeśli taki dostęp istniał w momencie składania wniosku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o ustalenie warunków zabudowy, jest zobowiązany uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w momencie podejmowania decyzji. Długotrwałość postępowania lub bezczynność organów nie uzasadniają przyjęcia za podstawę rozstrzygnięcia stanu faktycznego z innej daty niż data wydania decyzji. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dostęp do drogi publicznej jest warunkiem koniecznym do ustalenia warunków zabudowy, a brak tego dostępu w momencie wydawania decyzji skutkuje odmową uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] został złożony w grudniu 2004 r. Organ I instancji odmawiał ustalenia warunków zabudowy, powołując się na brak dostępu działki do drogi publicznej. Po uchyleniach decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji ponownie odmówił. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że działka nie posiada dostępu do drogi publicznej zgodnie z aktualnym stanem ewidencji gruntów. Skarżący zarzucał naruszenie prawa i pozbawienie go możliwości zabudowy w wyniku zmian w ewidencji gruntów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę. W dniu 29 grudnia 2004 r. B. i P. G. wystąpili do Burmistrza Miasta z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego z poddaszem użytkowym na działce nr [...] we [...]. Sprawa była kilkakrotnie rozpoznawana przez organy administracji. W jej toku zostały podjęte kolejno następujące rozstrzygnięcia: Decyzją z dnia 13 czerwca 2005 r. Burmistrz Miasta odmówił ustalenia warunków zabudowy. Podstawą odmowy było ustalenie, iż działka nr [...] nie ma dostępu do drogi publicznej. Organ wyjaśnił, że działka sąsiednia nr [...] stanowiąca drogę gminną i prowadząca do Al. [...] nie spełnia wymogów drogi publicznej. Z kolei dostęp do ulicy [...] ograniczony jest przez działkę nr [...] należąca do S. i M. S. Z uwagi na to, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy warunkowane jest zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dostępem terenu do drogi publicznej nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku. W odwołaniu od powyższej decyzji P. G. wskazał, że działka nr [...] posiada dostęp do ulicy [...] przez działkę nr [...], która zgodnie z oznaczeniem w ewidencji gruntów stanowi drogę. Skarżący wyjaśnił także, iż wkrótce po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie Urząd Miasta sprzedał część działki nr [...], która w założeniach miała stanowić połączenie jego działki z ulicą [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 października 2005 r. uchyliło rozstrzygnięcie Burmistrza i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazując na pominięcie przez organ I instancji treści przepisu art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Kolegium wyjaśniło, iż warunek dostępu działki budowlanej do drogi publicznej jest spełniony nie tylko wtedy gdy działka ma bezpośredni dostęp do takiej drogi, ale także wówczas gdy dostęp do drogi publicznej zapewniony jest np. przez drogę wewnętrzną. Z akt sprawy wynika natomiast, że działka skarżącego graniczy bezpośrednio z działka nr [...], której kształt wskazuje na to, iż jest to droga wewnętrzna. Z kolei ta ostatnia działka ( [...] ) graniczy z działką nr [...], która ma bezpośredni dostęp do ul. [...] i którą organ I instancji określił w uzasadnieniu decyzji jako drogę gminną. Obydwie działki są własnością Gminy. Organ I instancji nie wykazał zatem, że działka skarżącego nie ma dostępu do drogi publicznej ( ul. [...] ) poprzez drogi wewnętrzne nr [...] i [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę należy wyjaśnić jakie jest przeznaczenie w rejestrze gruntów działek [...] i [...] i czy obie stanowią drogi wewnętrzne umożliwiające dostęp działki inwestora do drogi publicznej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta decyzją z dnia 18 listopada 2005 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy. Podstawą tej odmowy również było ustalenie, że działka inwestora nie spełnia warunku wskazanego w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ na podstawie dokonanej analizy ustalił, iż działka nr [...] nie ma dostępu do drogi publicznej ani bezpośredniego, ani pośredniego tj. poprzez drogi wewnętrzne lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że dostęp do drogi publicznej ( ulicy [...] ) poprzez teren działki nr [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako droga i stanowiącej własność Gminy nie jest możliwy, albowiem dostęp ten ogranicza się wyłącznie do kontaktu z ulicą [...] poprzez kamień graniczny, dostęp ten musiałby odbywać się przez teren działki [...] należącej do S. i M. S., a to wymagałoby ustanowienia odpowiedniej służebności przejazdu i przechodu. Z kolei dostęp do ulicy [...] poprzez działkę nr [...] również obecnie nie jest możliwy, albowiem działka ta zgodnie z aktualną informacją z rejestru gruntów nie jest drogą, lecz terenem pastwisk trwałych ( PSVI ). P. G. w złożonym od tej decyzji odwołaniu zakwestionował ustalenie, iż teren działki nr [...] stanowi teren pastwisk trwałych i przedłożył kserokopię wypisu z rejestru gruntów z dnia 27 czerwca 2005 r. z którego wynikało, że działka [...] stanowi drogę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu powyższego odwołania uchyliło decyzję organu I instancji przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji wydanej w dniu 7 marca 2006 r. powodem uchylenia decyzji organu I instancji było niewłaściwe ustalenie przez organ przeznaczenia w rejestrze gruntów działki nr [...]. Kolegium wskazało, iż w aktach sprawy znajdują się informacje z rejestru gruntów sporządzone przed wydaniem decyzji w dniach 13 czerwca 2005 r. i 16 listopada 2005 r., z których wynika, że działka ta oznaczona jest symbolem PS VI i stanowi pastwiska trwale. Przy czym na pierwszym z tych zaświadczeń brak informacji przez kogo zostało sporządzone, a drugie zaświadczenie jest opatrzone pieczątkami Kierownika Referatu Gospodarki Nieruchomościami i Gospodarki Przestrzennej UM. W tej sytuacji informacja z rejestru gruntów załączona do odwołania, a sporządzona przez Kierownika Ewidencji Gruntów Starostwa Powiatowego z czerwca 2005 r. z której wynika, że działka [...] stanowi drogę podważa moc dowodową zaświadczeń, które znajdują się w aktach sprawy, tym bardziej że informacja ta została sporządzona przez organ powołany ustawowo do prowadzenia ewidencji gruntów. Burmistrz Miasta decyzją z dnia 11 lipca 2006 r. kolejny raz odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej na działce nr [...] inwestycji. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż powodem odmowy były te same okoliczności wskazane we wcześniejszej decyzji tego organu tj. brak dostępu działki inwestora do drogi publicznej ( ulicy [...] lub [...] ) również poprzez drogę wewnętrzną. Organ za niezasadne uznał wywody Kolegium co do większej mocy dowodowej informacji z rejestru gruntów przedłożonej przez skarżącego. Wyjaśnił, iż zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ) poprzez ewidencję gruntów i budynków ( katastrze nieruchomości ) rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami ( art. 2 pkt 8 ustawy ). Zgodnie z art. 24 ust. 1 tej ustawy Starosta zapewnia nieodpłatnie bezpośredni dostęp do bazy danych ewidencji gruntów i budynków m. in. gminom. Gmina Miasta w związku z tym posiada taki dostęp, a baza danych ewidencji gruntów jest systematycznie aktualizowana drogą elektroniczną z bazą Starostwa Powiatowego. Stąd dowodem w sprawie mógł być aktualny wypis sporządzony z posiadanej przez Urząd Miasta ( dla celów informacyjnych i służbowych ) bazy ewidencji gruntów i budynków. Organ wskazał, iż dodatkowym dowodem na fakt, że działka nr [...] nie jest aktualnie oznaczona jako "droga" jest decyzja Starostwa Powiatowego z dnia 24 lutego 2006 r. odmawiająca wprowadzenia zmian w danych ewidencyjnych na wniosek P. G. w prowadzonym rejestrze w zakresie wpisania użytku "dr" w działce nr [...], która to decyzja znajduje się w aktach sprawy. Wyjaśniono, iż ponownie przeprowadzona analiza wykazała, że zgodnie z aktualną informacją z rejestru gruntów, teren działki nr [...] nie jest drogą, lecz terenem pastwisk trwałych ( PS VI ) stanowiących własność Gminy. Tym samym niemożliwy jest dostęp działki inwestora do ulicy [...] przez teren tej działki. Ustalono również, że szerokość działki [...] w najwęższym miejscu wynosi około 2 metry, a tym samym nie spełnia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i nie można jej uznać za drogę. Dodatkowo ukształtowanie, jak i zadrzewienie tej działki wyklucza zorganizowanie na niej drogi, na co wskazuje z kolei sporządzona dokumentacja fotograficzna. W odwołaniu od powyższej decyzji P. G. opisał dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Zarzucił, iż zmiany w ewidencji gruntów odnośnie charakteru działki nr [...] dokonano w toku postępowania w sposób utajniony i w celu pozbawienia jego działki dostępu do drogi publicznej. Ponadto Burmistrz również w toku tego postępowania po uprzednim przekształceniu działki nr [...] na działkę [...] dokonał jej sprzedaży. Działka ta natomiast stanowiła połączenie jego działki z ulicą [...] od strony południowej. Zarzucił, iż znajdująca się w aktach sprawy fotografia na którą powołał się organ I instancji nie przedstawia terenu działki nr [...] lecz [...]. Wyjaśnił, iż w dacie złożenia wniosku jego działka posiadała dostęp do drogi publicznej poprzez działki nr [...] i [...]. Decyzje w sprawie były wydawane z naruszeniem terminów ustawowych w tym celu aby dokonać likwidacji dróg i uniemożliwić mu zagospodarowanie terenu jego własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie zwróciło się do Starostwa Powiatowego o informację dotyczącą aktualnego oznaczenia w ewidencji gruntów działki nr [...] i wskazanie czy działka ta była kiedyś oznaczona jako droga, a jeżeli tak to w jakim okresie. Ponadto Kolegium zażądało informacji czy decyzja Starosty z dnia 24 lutego 2006 r. na którą powołał się organ I instancji jest ostateczna. W piśmie z dnia 12 grudnia 2006 r. Starostwo Powiatowe poinformowało, iż działka nr [...] jest oznaczona w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako PS VI ( pastwisko klasy VI ). Działka ta od chwili jej wydzielenia w roku 1970 ( podczas zakładania rejestru gruntów dla obrębu ewidencyjnego [...] ) do roku 1983 była właśnie w taki sposób oznaczona. W roku 1983 podczas wprowadzania w rejestrze gruntów zmiany podmiotowej nr [...] dotyczącej wpisania jako właściciela działki [...] Skarbu Państwa w miejsce osoby prywatnej jednocześnie zmieniono użytek działki z PsVI na dr ( droga ). W dowodach zmian rejestru ewidencji gruntów i budynków prowadzonych przez Starostwo brak jest jakiegokolwiek dokumentu technicznego uzasadniającego zmianę użytku. Podczas aktualizacji użytków przeprowadzonej w 2005 r. działce tej przywrócono użytek PsVI. Do pisma załączono również kserokopię decyzji z dnia 11 kwietnia 2006 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o uchyleniu decyzji Starosty z dnia 24 lutego 2006 r. i umorzeniu postępowania. Z jej uzasadnienia wynika, że organ ten uznał, iż nie było podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów z wniosku skarżącego. Decyzją z dnia 14 lutego 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, ze działka skarżącego nie posiada dostępu do drogi publicznej. Kolegium wskazało, iż z akt sprawy tj. z informacji z rejestru ewidencji gruntów i budynków oraz pisma Starostwa Powiatowego wynika, że działka [...] nie jest obecnie drogą wewnętrzną i nie stanowi dojazdu do działki nr [...] w rozumieniu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kolegium przytoczyło wyjaśnienia Starostwa zawarte w piśmie z dnia 12 grudnia 2006 r. odnośnie dokonanej zmiany w rejestrze. Wyjaśniło ponadto, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe, są drogami wewnętrznymi. Ponadto stosownie do pkt 7a załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm. ) do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Zatem, zdaniem Kolegium, zaliczenie danego gruntu do użytku gruntowego o nazwie "drogi" świadczy o tym, iż jest on drogą publiczną lub wewnętrzną. W sytuacji gdy przedmiotowa działka nr [...] nie jest zaliczona do użytku gruntowego o nazwie droga nie można uznać jej za drogę wewnętrzną. Kolegium wskazało także, iż z akt sprawy wynika, że działka oznaczona w załączniku do decyzji jako działka [...] ( w decyzji organ określił ja jako [...], a skarżący w odwołaniu jako [...] i [...] – przy czym w ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, że chodzi o tę samą działkę ) graniczy jedynie jednym punktem z ulicą [...] i nie ma przez nią możliwości dojazdu do działki [...], co potwierdza w odwołaniu sam skarżący. Dla działki skarżącego nie została także ustanowiona służebność drogowa zapewniająca dostęp do drogi publicznej przez inne działki. Kolegium przytoczyło także pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1505/05 (Lex nr 189793 ), iż dostępu do drogi publicznej nie można utożsamiać li tylko z dostępem faktycznym, lecz dostęp ten musi być legalny tj. prawo do korzystania z niego musi wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej, orzeczenia sądowego, czy też administracyjnego. Z uwagi na powyższe Kolegium uznało, iż wobec treści art. 61 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ I instancji prawidłowo odmówił wydania decyzji o warunkach zabudowy Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, iż organy administracji publicznej rozpatrując indywidualne sprawy administracyjne obowiązane są brać pod uwagę aktualny stan faktyczny sprawy, w tym uwzględniać także wszelkie zmiany nawet te zaistniałe po wydaniu decyzji przez organ I instancji. W tych okolicznościach Kolegium obowiązane było do przyjęcia, że teren działki [...] nie stanowi obecnie drogi. Dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia ani to, że skarżący faktycznie użytkował działkę [...] jako dojazd do swojej działki, ani też to że w dacie złożenia wniosku działka ta stanowiła drogę. Kolegium wyjaśniło także, iż jako organ odwoławczy jest uprawnione do rozpoznania sprawy wyłącznie w granicach, których dotyczyło postępowanie organu I instancji. Zaskarżona decyzja dotyczyła jedynie ustalenia warunków zabudowy i w tym zakresie Kolegium mogło rozstrzygnąć sprawę. Skoro z aktualnych danych z rejestru gruntów wynika, iż działka [...] nie stanowi drogi to organ odwoławczy obowiązany był ten fakt uwzględnić. Ponadto w uzasadnieniu decyzji wyjaśniono skarżącemu, iż ustanowienie drogi koniecznej dla jego nieruchomości przez sąd powszechny zapewni wymagany dostęp do drogi publicznej i umożliwi uzyskanie warunków zabudowy. W skardze na powyższą decyzję P. G. wniósł o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu wskazał na okoliczności podniesione w odwołaniu. Zarzucił, iż zmiana oznaczenia działki nr [...] dokonana w toku postępowania pozbawiła go faktycznie prawa do zabudowy. Wyjaśnił, iż działka ta była drogą od dawien dawna i prowadziła wyłącznie do jego nieruchomości. Ponadto zarzucił, iż Burmistrz Miasta najpierw ( z naruszeniem prawa ) przekształcił działkę nr [...] stanowiącą dojście do jego nieruchomości na grunt rolny oznaczony numerem [...], a następnie na mocy bezprawnej uchwały Rady Miasta, dokonał jej bezprzetargowej sprzedaży i to pomimo tego że działka ta graniczyła z działką skarżącego i pomimo złożonego w tej sprawie protestu. Wyjaśnił, iż Kolegium pomyliło działkę [...] z działką [...]. Ta ostatnia faktycznie bowiem graniczy z ulicą [...] jedynie punktem, ale od strony północnej. Tymczasem działka [...] zapewniała mu przed jej przekształceniem dostęp do drogi publicznej tj. ulicy [...] od strony południowej. Skarżący zarzucił, iż Kolegium nie wyjaśniło daty, przyczyny oraz celu zmiany oznaczenia działki nr [...] w ewidencji gruntów. Zarzucił, iż brak jest w sprawie jakichkolwiek dokumentów uzasadniających wprowadzoną w ewidencji zmianę użytku. Skarżący akcentował fakt, iż długotrwałość prowadzonego postępowania spowodowała pozbawienie go prawa do zabudowy jego nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. skarżący podtrzymując swoją skargę przyznał, iż jego działka nie ma dostępu do drogi publicznej. Wskazał natomiast, że w chwili złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy istniały podstawy do jego uwzględnienia. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny powołany jest do kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięć organów administracji. W ramach tej kontroli sąd rozpoznając skargę bada prawidłowość dokonanych przez organ ustaleń faktycznych oraz prawidłowość zastosowanych przez organ przepisów prawa materialnego i procesowego. Ich naruszenie uzasadnia uchylenie wydanych decyzji zasadniczo tylko wówczas gdy mogły one mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej ( art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). W niniejszej sprawie zarówno ustalenia organów, jak i zastosowane przepisy prawa są prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy wskazać, iż organ administracji publicznej przy rozstrzyganiu sprawy obowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w chwili podejmowania decyzji. Długotrwałość prowadzonego postępowania administracyjnego, a nawet fakt bezczynności organów w załatwieniu wniosku, nie uzasadniają przyjęcia za podstawę rozstrzygnięcia sprawy jej stanu faktycznego z innej daty niż data wydania decyzji. Tak więc okoliczność, iż w dacie złożenia wniosku istniały, czy też mogły istnieć, podstawy do jego uwzględnienia nie może mieć żadnego znaczenia dla prawidłowości zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że organ I instancji rozpoznający kolejny raz sprawę w dniu 11 lipca 2006 i organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję obowiązane były uwzględnić fakt, iż działka skarżącego w dacie załatwienia sprawy nie posiadała dostępu do drogi publicznej. Uwzględnienie wniosku skarżącego na tej podstawie, że teren przyszłej inwestycji posiadał dostęp do drogi publicznej w momencie wszczęcia postępowania nie było możliwe i pozostawałoby w sprzeczności z przepisami. Zapewnienie dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej jest bowiem jednym z kilku warunków, od spełnienia których uzależniona jest możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy. Z przepisu art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. ) wynika, że warunki zabudowy można ustalić tylko dla takiego terenu, który w momencie ich wydawania posiada dostęp do drogi publicznej. Zgodnie z art. 2 pkt 14 w/w ustawy przez dostęp do drogi publicznej rozumieć należy wyłącznie: 1/ bezpośredni dostęp do tej drogi, 2/ dostęp przez drogę wewnętrzną, 3/ dostęp przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Okoliczność, iż działka skarżącego w dacie ostatecznego załatwienia sprawy nie miała dostępu do drogi publicznej w rozumieniu powyższego przepisu nie była w skardze kwestionowana. Fakt ten skarżący przyznał również na rozprawie przed sądem administracyjnym. W toku postępowania administracyjnego bezspornym było, iż działka nr [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej ani bezpośredniego, ani przez ustanowienie służebności drogowej. Kwestia problematyczną było natomiast ustalenie czy działka skarżącego posiada dostęp do drogi publicznej ( ulicy [...] lub [...] ) przez drogi wewnętrzne. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że działka [...] nie ma dostępu do ulicy [...] od strony północnej przez działkę [...] ( vide: załącznik nr 1 do decyzji organu I instancji; w załączniku nr 7 działka ta posiada oznaczenie nr [...] ), albowiem ta ostatnia łączy się z ulicą [...] jedynie punktem granicznym. Z załącznika nr 7 do decyzji organu I instancji wynika jednoznacznie, iż korzystanie przez skarżącego z działki nr [...] celem dojazdu do ulicy [...] wiązałoby się z koniecznością przejazdu przez teren działki [...], a to wymagałoby ustanowienia odpowiedniej służebności drogowej dla skarżącego. Okolicznością bezsporną w sprawie jest również i to, że w dacie ostatecznego załatwienia sprawy działka [...] nie posiadała również dostępu do drogi publicznej (ulicy [...] ) przez teren działki [...], która zgodnie z oznaczeniem w rejestrze ewidencji gruntów i budynków stanowiła już wówczas teren pastwisk trwałych. Skarżący podnosił, iż w dacie złożenia wniosku działka ta stanowiła drogę i od dawien dawna taką funkcję pełniła zapewniając mu dostęp do ulicy [...]. Jak wskazano wyżej okoliczność ta nie mogła mieć jednak wpływu na wynik sprawy i skutkować uznaniem, iż teren inwestycji ma zapewniony dostęp do drogi publicznej przez działkę [...]. Jak trafnie wskazało Kolegium przeznaczenie danego użytku na drogę musi wynikać z aktualnych danych z ewidencji gruntów. Skoro użytkowi oznaczonemu jako działka [...] przywrócono w toku postępowania jego dawne przeznaczenie nie można było uznać, iż stanowi on nadal drogę wewnętrzną. Przyczyny dla których dokonano zmian w ewidencji gruntów nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku. Powyższe należy również odnieść do podnoszonej przez skarżącego kwestii pozbawienia go przez władze Gminy dostępu do drogi publicznej ( ulicy [...] ) przez działki położone po stronie południowej. Teren ten nie jest wprawdzie w całości uwidoczniony na załącznikach do decyzji, ale z porównania treści skargi i załącznika nr 7 do decyzji wynika, iż Kolegium istotnie w dokonanych ustaleniach pomyliło działkę [...] ( [...] ) położoną od strony północnej z działką położoną po stronie południowej i uwidocznioną częściowo na załączniku nr 7 jako działka nr [...] ( z odwołania skarżącego wynika, iż działka ta w przeszłości miała oznaczenie nr [...] ). Z treści skargi i załączonych do niej dokumentów ( protestu skarżącego skierowanego do Rady Miasta, odpowiedzi na protest i wyciągu z protokołu Rady ) wynika jednak, iż działka [...] została zbyta przez Gminę na rzecz W. i B. R. po uprzednim jej przekształceniu na grunt rolny, na co wskazywał sam skarżący. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż działka skarżącego nie ma również dostępu do drogi publicznej (ulicy [...] ) przez tereny działek położonych po stronie południowej. Mylne oznaczenie działek przez Kolegium nie miało więc wpływu na prawidłowość ustalenia zasadniczej dla sprawy kwestii tj. że działka skarżącego w dacie ostatecznego załatwienia sprawy nie miała dostępu do drogi publicznej w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Okoliczność ta wobec treści art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym musiała skutkować odmową ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji planowanej na działce nr [...]. Z powyższych względów nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd oddalił ją na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zakończenie należy również wyjaśnić skarżącemu, iż ustalenie przyczyn w wyniku których jego działka utraciła posiadany wcześniej dostęp do drogi publicznej nie mogło być przedmiotem ani prowadzonego przez Kolegium postępowania administracyjnego, ani niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Jeżeli skarżący w działaniach Starosty dotyczących dokonanych zmian w ewidencji gruntów i budynków oraz w działaniach organów Gminy dotyczących przekształcenia i zbycia działki nr [...] dostrzega jakieś czynności, które są niezgodne z obowiązującym prawem to powinien o nich zawiadomić prokuratora. Prokurator jest organem, który może w imieniu obywateli i w interesie ochrony praworządności podejmować działania zmierzające do przywrócenia stanu zgodnego z prawem także w trybie administracyjnoprawnym. Szczegółowe uregulowania dotyczące uprawnień Prokuratora przewidziane są przepisach Działu IV kodeksu postępowania administracyjnego. Również należy wskazać, że jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej to zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego ( art. 145 kc ) jej właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia potrzebnej mu służebności drogowej ( drogi koniecznej ). Ustanowienie takiej służebności w drodze odpowiedniej czynności prawnej bądź orzeczenia sądu powszechnego przesądza o spełnieniu warunku dostępu terenu do drogi publicznej wymaganego dla ustalenia warunków zabudowy. Nie ma przeszkód, aby skarżący po zapewnieniu dla swojej nieruchomości ( działki nr [...] ) dostępu do drogi publicznej przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej ponownie ubiegał się o ustalenie warunków zabudowy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło