II SA/Gd 280/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia w sprawie bezczynności dotyczącej wentylacji w lokalach mieszkalnych postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 25 października 2021 r. (uzupełnionym w dniu 3 listopada 2021 r.) K. J. (dalej: "Skarżący"), na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", wniósł do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ odwoławczy") ponaglenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji") w przedmiocie wentylacji w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach mieszkalnych zlokalizowanych w G. przy ul. O. nr [..] i nr [..]. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2022 r. WINB, na podstawie art. 37 k.p.a., stwierdził, że PINB dopuścił się bezczynności, lecz nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz - z uwagi na zakończenie postępowania - nie wyznaczył terminu do jej załatwienia. Na powyższe postanowienie WINB z dnia 25 lutego 2022 r. K. J., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. poprzez ocenę, że organ dopuścił się wyłącznie bezczynności, a nie przewlekłości i nie miało ono charakteru rażącego. Stawiając ten zarzut strona skarżąca wniosła o ustalenie, że PINB dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania, przy czym miały one charakter rażący, przyznanie Skarżącemu z urzędu od organu sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł oraz obciążenie strony przeciwnej kosztami postępowania skargowego, w tym kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu skargowym. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie i obciążenie strony przeciwnej kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności bada, czy dotyczy ona przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. A contrario przyjąć należy, że skarga jest niedopuszczalna, gdy postanowienie jest niezaskarżalne, nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga istoty sprawy. W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie bądź przewlekłości postępowania stronie postępowania administracyjnego służy środek prawny w postaci ponaglenia, stosownie do art. 37 § 1 k.p.a., który wnosi się - co do zasady - do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 k.p.a.). Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie (art. 37 § 6 k.p.a.). W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi (art. 141 § 1 k.p.a.) lub gdy przepis szczególny tak stanowi - jeżeli organ administracji publicznej wydaje postanowienie w oparciu o taki przepis. Należy wskazać, że art. 37 § 6 k.p.a. przewiduje wydanie postanowienia rozpatrującego ponaglenie, a unormowanie to służy zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości w załatwianiu danej sprawy, przy czym - co istotne - przepis ten nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia do wniesienia na nie zażalenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organami niższego stopnia. Nie jest zatem postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest jedynie spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie (co do istoty) zostało podjęte w sytuacji, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadzi postępowanie, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne. Postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie jest także postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., ponieważ na skutek wniesienia ponaglenia nie toczy się żadne nowe postępowanie administracyjne, a jedynie - jak już wcześniej wskazano - postępowanie w trybie nadzoru organu wyższego stopnia nad organem niższego stopnia. Omawianego postanowienia nie można również zakwalifikować do innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a., aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Postanowienie wydane w odpowiedzi na ponaglenie nie stwarza bowiem po stronie adresata jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków, a tym samym nie można go zaliczyć do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Możliwość poddania postanowienia wydanego w trybie art. 37 § 6 k.p.a. kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nie wynika także z żadnego przepisu szczególnego w rozumieniu art. 3 § 3 P.p.s.a., w szczególności z żadnego przepisu k.p.a. (zob. postanowienia: WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 261/21, WSA w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 716/19, WSA w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 1139/18, wszystkie dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie należy wskazać, że podobne stanowisko artykułowano przed zmianą treści art. 37 k.p.a., który do dnia 1 czerwca 2017 r. przewidywał środek prawny w postaci zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, a także na gruncie wcześniej obowiązujących przepisów o postępowaniu sądowoadministracyjnym. W niniejszej sprawie Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, uczynił przedmiotem skargi postanowienie WINB z dnia 25 lutego 2022 r. (nr [..]), którym organ odwoławczy rozpatrzył ponaglenie dotyczące bezczynności PINB w sprawie dotyczącej wentylacji w lokalach mieszkalnych, stwierdzając bezczynność organu pierwszej instancji w tej sprawie. Na postanowienie to, stosownie do poczynionych wyżej uwag, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., ani też na podstawie żadnego innego przepisu, co wskazuje na niedopuszczalność zaskarżenia tego postanowienia do sądu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi.