II SA/Gd 282/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na ponaglenie na niezałatwienie sprawy dotyczącej wydania zaświadczenia o żądanej treści postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 16 sierpnia 2024 r. Pan A. J. złożył wniosek do Starosty Puckiego o wydanie zaświadczenia w przedmiocie żądanych informacji. Pismem z dnia 19 września 2024 r. zatytułowanym "skarga" Wnioskodawca wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku o "orzeczenie przewlekłości postępowania w formie postanowienia, oraz o orzeczenie bezczynności, wraz z nakazem ustalenia winnego i wskazanie terminu do załatwienia sprawy". Postanowieniem o sygn. SKO Gd/5043/24 z dnia 11 marca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wskazało, że organ rozpatrujący sprawę nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W postanowieniu zawarto pouczenie, że postanowienie jest ostateczne i nie służy na nie zażalenie. Pismem z dnia 26 marca 2025 r. Wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższe postanowienie Kolegium wskazując, że skarga dotyczy również błędnej interpretacji w odniesieniu do zaskarżalności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej odrzucenie podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności jest obowiązany zbadać z urzędu jej dopuszczalność, a zatem czy zachodzą okoliczności umożliwiające rozstrzyganie w danym przedmiocie. Innymi słowy sąd jest obowiązany ustalić, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, które ustawodawca wymienił enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej jako p.p.s.a. Do przesłanek tych zalicza się m.in. brak właściwości sądu administracyjnego, wniesienie skargi po terminie, nieuzupełnienie braków formalnych skargi bądź też jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Wśród przesłanek dopuszczalności skargi wyróżnia się takie, które mogą zostać konwalidowane ("naprawione"), ponieważ dotyczą wad o charakterze usuwalnym, jak np. brak wpisu od skargi, brak podpisu wnoszącego skargę, niedołączenie pełnomocnictwa, itp. O ile zatem skarżący odpowie na wezwanie sądu i usunie wskazany brak, to skarga zostanie przekazana do merytorycznego rozpatrzenia. Jednocześnie istnieje grupa przesłanek, których wystąpienie nakłada na sąd administracyjny obowiązek odrzucenia skargi bez możliwości jej konwalidacji. Wśród tych przesłanek wyróżnia się przesłanki przedmiotowe, które wskazują, od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga oraz przesłanki podmiotowe, które określają, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do wniesienia skargi (zob. szerzej: T. Woś, M. Romańska [w:] H. Knysiak-Sudyka, T. Woś, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 58, teza 8-10). Katalog form działania administracji publicznej, które podlegają kontroli sądu administracyjnego, został ściśle określony przez ustawodawcę w art. 3 § 2, 2a i 3 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 pkt 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W niniejszej sprawie Skarżący uczynił przedmiotem skargi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku wydane na podstawie art. 37 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – dalej jako k.p.a. Stosownie bowiem do art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się co do zasady do organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a.). Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie (art. 37 § 6 in principio k.p.a.). Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. A zatem jeżeli w treści k.p.a. nie jest expressis verbis wskazane, że dane postanowienie jest zażalalne, tj. przysługuje od niego środek zaskarżenia do organu wyższej instancji, to nie ma prawnej możliwości wniesienia takiego środka, gdyż będzie on niedopuszczalny. Należy podkreślić, że zażalenie wnoszone przez stronę w trybie art. 37 k.p.a. nie ma charakteru środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, lecz służy jedynie zakwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy (art. 35 i art. 36 k.p.a.). Rozpoznanie omawianego zażalenia następuje w formie postanowienia (art. 123 k.p.a.). Jednakże jest to postanowienie incydentalne, które nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie i na które nie przysługuje zażalenie (art. 141 § 1 w zw. z art. 37 k.p.a.). Nie podlega ono także zaskarżeniu do sądu administracyjnego, bowiem taki przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądowej (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2014 r. sygn. II OSK 2534/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem skoro postanowienie organu administracji publicznej wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to po wpłynięciu skargi na tego rodzaju niezaskarżalne postanowienie sąd obowiązany jest ją odrzucić (zob. np. postanowienie NSA z 18 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 866/19 i przytoczone tam orzecznictwo, orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie należy zauważyć, że brak możliwości zaskarżenia postanowienia stanowiącego odpowiedź na ponaglenie zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym nie pozbawia strony prawa do kontroli sprawy, gdyż jest ono chronione w ramach administracyjnego postępowania instancyjnego lub sądowego. Sądowi zaś wiadome jest z urzędu, iż Skarżący wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Puckiego o odmowie wydania zaświadczenia (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Gd 281/25). W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę.