II SA/Gd 288/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-08-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Asesor WSA Jakub Chojnacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rodzice, którzy ponosili koszty utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej, mogą być zwolnieni z opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, mimo braku decyzji o odstąpieniu od ustalenia tej opłaty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest obligatoryjne, jeśli nie wydano ostatecznej decyzji o odstąpieniu od jej ustalenia. Okoliczności faktyczne, takie jak ponoszenie przez rodziców kosztów utrzymania dziecka czy jego pobyt w domu rodzinnym, nie stanowią podstawy do zwolnienia z opłaty, jeśli nie zostały formalnie uwzględnione w odrębnej decyzji administracyjnej. Sąd podkreślił, że ustalenie opłaty jest czynnością związaną, a rodzice mogą ubiegać się o jej umorzenie, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności na późniejszym etapie.
Stan faktyczny
Skarżący M. Ż. i J. Ż. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Słupskiego o ustaleniu opłaty za pobyt ich małoletniego syna w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Skarżący argumentowali, że w okresie pobytu dziecka w pieczy ponosili koszty jego utrzymania i dziecko większość czasu spędzało z nimi. Organy administracji uznały, że ustalenie opłaty jest zasadne, a kwestia odstąpienia od jej ustalenia została już rozstrzygnięta negatywnie w poprzednim postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ż. i J. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 13 marca 2025 r., nr SKO.420.20.2025 w przedmiocie opłaty za pobyt w rodzinie zastępczej oddala skargę. M. Ż. oraz J. Ż. (dalej jako: "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej jako: "SKO" lub "Kolegium") z 13 marca 2025 r., nr SKO.420.20.2025, w której utrzymano w mocy decyzję Starosty Słupskiego (dalej jako: "Starosta") z 4 lutego 2025 r., nr PS.01.4148.590.D.24, w przedmiocie opłaty za pobyt w rodzinie zastępczej. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Słupsku z 7 marca 2024 r., sygn. akt III Nsm 75/24, umieszczono małoletniego M.Ż. w spokrewnionej rodzinie zastępczej, tj. u jego babki – A.S. Decyzjami z 10 kwietnia 2024 r. Starosta przyznał jednorazowe świadczenie na pokrycie niezbędnych kosztów rodzinie zastępczej spokrewnionej w wysokości 1000 zł oraz świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego w wysokości: od 7 marca 2024 r. do 31 marca 2024 r. – 725 zł; od 1 kwietnia 2024 r. do 31 maja 2024 r. – po 899 zł miesięcznie; od 1 czerwca 2024 r. do osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości, tj. 10 kwietnia 2030 r. – 1002 zł miesięcznie. Postanowieniem z 20 maja 2024 r. Sądu Rejonowego w Słupsku, sygn. akt III Nsm 75/24 rozwiązano rodzinę zastępczą i poddano sposób wykonywania władzy rodzicielskiej przez skarżących nadzorowi kuratora sądowego. Decyzją z 29 maja 2024 r. Starosta uchylił decyzję z 10 kwietnia 2024 r. o przyznaniu świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego ze skutkiem od 20 maja 2024 r. Pismem z dnia 2 lipca 2024 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty za pobyt małoletniego M. Ż. w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Decyzją z 29 listopada 2024 r., nr PS.01.4148.509.O.24, Starosta - po ponownym rozpoznaniu wniosku, ponownie odmówił skarżącym odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt małoletniego M. Ż. w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 21 stycznia 2025 r., nr SKO.420.190.2024. Od powyższej decyzji skargi do sądu administracyjnego nie wniesiono. W związku z powyższym, decyzją z 4 lutego 2025 r., nr PS.01.4148.590.D.24, Starosta ustalił opłatę za pobyt małoletniego M. Ż. w rodzinie zastępczej spokrewnionej A. S. na kwotę 3.175 zł za okres od 7 marca 2024 r. do 20 maja 2024 r. Opłatą tą obciążył solidarnie M. Ż. i J. Ż. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem dzieci a ich miesięczny dochód wynosi 18.000 zł, tj. 4.500 zł na osobę w rodzinie. Dochód ten - po pomniejszeniu o opłatę, byłby wyższy niż 100 % kryterium dochodowego (tj. 18.000 zł - 3.175 zł = 14.825 zł tj. 3.706,25 zł dochód na osobę w rodzinie, a kryterium dochodowe wynosi 823 zł). Również dochód na osobę w rodzinie przekraczałby 200 % kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej (tj. 823 zł x 200 % = 1.646 zł). Jak wskazał organ, J. Ż. oświadczył, że w okresie od 7 marca 2024 r. do 20 maja 2024 r. wraz z żoną ponosili koszty utrzymania małoletniego M. Ż., który umieszczony był w rodzinie zastępczej, jednakże nie posiadał on żadnych dokumentów potwierdzających wydatki związane z opieką i wychowaniem syna. Starosta po zebraniu dokumentów w sprawie ustalił, że skarżący posiadają wysoki dochód, nie przedstawili stosownych dokumentów potwierdzających regulowanie dobrowolnych alimentów, a ponadto nie posiadają orzeczeń o niepełnosprawności ani nie chorują przewlekle. Wobec tego ustalenie opłaty stało się zasadne. Od powyższej decyzji skarżący złożyli odwołanie. W uzasadnieniu wskazali, że wielokrotnie pisali do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Słupsku, iż to oni utrzymywali syna przez okres pieczy zastępczej. Przebywał on większość czasu ze skarżącymi, utrzymywali go, płacili za posiłki w szkole, odwozili oraz przywozili ze szkoły. Ponieśli również koszty związane z rezygnacją z wycieczki. Decyzją z 13 marca 2025 r., nr SKO.420.20.2025 Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu SKO wskazało, że w przypadku, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja odmawiająca odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt w instytucjonalnej pieczy zastępczej, obowiązkiem organu I instancji jest wydanie decyzji, o której mowa w art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2025 r., poz. 49), dalej jako "u.w.r.". W rozważanym wypadku opłata ta za okres od 7 marca 2024 r. do 20 maja 2024 r., wynosi 3.175 zł, a skarżący nie kwestionowali wysokości tak ustalonej opłaty. Podnoszone w treści odwołania zarzuty dotyczyły w istocie przesłanek odstąpienia od jej ustalenia, jednak kwestia ta została już ostatecznie rozstrzygnięta w decyzji organu odwoławczego z 21 stycznia 2025 r., nr SKO.420.190.2024. W tej sytuacji ponowne analizowanie tychże kwestii na etapie postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty było wykluczone. Na koniec organ II instancji dodał, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej nie oznacza, że rodzice zobowiązani do jej ponoszenia będą ją ponosili, ponieważ przysługiwać będą im jeszcze inne instrumenty, mocą których mogą domagać się odroczenia terminu spłaty, rozłożenia na raty, względnie umorzenia w części lub całości. Stosowny wniosek po zakończeniu postępowania skarżący mogą złożyć do organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący opisali okoliczności, które doprowadziły do odebrania im syna i umieszczenia go w rodzinie zastępczej spokrewnionej, wskazali na niezasadność takiego działania oraz fakt, że w tym wypadku piecza była fikcją, gdyż syn większość czasu przebywał z rodzicami, oni go utrzymywali, odwozili i przywozili ze szkoły, lekcje odrabiał w domu rodzinnym, rodzice organizowali mu czas wolny. Wszystko to w ich ocenie wskazuje, że stosowanie przepisów u.w.r. w tym przypadku jest krzywdzące i niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o skierowanie sprawy do rozpatrzenia w trybie uproszczonym, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z 8 maja 2025 r. skarżący podtrzymali skargę oraz szeroko przedstawili tło sprawy – konflikt skarżącej z matką, czyli babką, u której umieszczono syna, nieprawidłowości związane z odebraniem syna, sposób wykonywania pieczy przez babkę oraz wskazali na to, że cała rodzina na skutek odebrania syna poniosła ogromne straty zdrowotne, moralne i finansowe, w szczególności małoletni syn, który pozostaje pod opieką psychiatry i przyjmuje leki uspokajające. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozważanym wypadku. Jeżeli zaś podczas tej kontroli sąd nie dopatrzy się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c), oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sądowej kontroli w niniejszej sprawie poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 13 marca 2025 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt małoletniego syna skarżących w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Skarżący zarzucają, że nie powinni być obciążani tą opłatą, gdyż w okresie pobytu dziecka w pieczy i tak ponosili koszty jego utrzymania – dziecko przez większość czasu przebywało w domu rodzinnym, nie u babki, która pełniła rolę rodziny zastępczej spokrewnionej. Zdaniem Sądu okoliczności te nie mogły stanowić o braku podstaw do ustalenia przedmiotowej opłaty, a wydane w tej sprawie decyzje organów administracji są prawidłowe. Materialnoprawną podstawą działania organów były przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2025 r., poz. 49), dalej jako "u.w.r.". Zgodnie z art. 193 ust. 1 tej ustawy za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: 1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka; 2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo - terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Stosownie zaś do art. 194 ust. 1 u.w.r. opłatę tę ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Natomiast rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia przedmiotowej opłaty (ust. 2). Z kolei w myśl ust. 3 starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę rady może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty. Przy czym, jak wskazuje się w orzecznictwie, decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej stanowi rozstrzygnięcie odrębnej sprawy administracyjnej w stosunku do sprawy dotyczącej odstąpienia od ustalenia opłaty, w której organ jest zobowiązany wydać odrębną decyzję. Ponoszenie przez rodziców opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 u.w.r. zapada w postaci decyzji ustalającej, co wynika z art. 194 ust. 1, natomiast decyzja odstępująca od ustalenia opłaty jest decyzją uznaniową - art. 194 ust. 3 cyt. ustawy. Obie materie zatem ustawodawca jednoznacznie rozgraniczył. W postępowaniach zmierzających do rozstrzygnięcia każdej z tych spraw badane są inne przesłanki materialnoprawne wynikające z odrębnych podstaw (w tym szczegółowe warunki odstąpienia od ustalenia opłaty określają rady powiatów w drodze uchwał podejmowanych na podstawie art. 194 ust. 2 u.w.r.). Inny jest też cel obydwu rodzajów decyzji i każda z nich podlega odrębnemu zaskarżeniu (zob. m.in. wyroki NSA z 14 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 3078/14; z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2370/15; z 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2348/20, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzecznia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Relacja obu powyższych postępowań powoduje w konsekwencji, że byt prawny postępowania o ustalenie opłaty uzależniony jest od losów postępowania dotyczącego odstąpienia od jej ustalenia (vide: S. Nitecki, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, WK 2016 r., uwagi do art. 194). Tylko odmowa odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzić będzie obowiązek jej ustalenia w trybie art. 194 ust. 1 u.w.r. Ustalenie owej opłaty może natomiast stanowić podstawę dla pozostałych rozstrzygnięć, o których mowa w art. 194 ust. 3 u.w.r., tj. umorzenia opłaty w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu jej płatności lub rozłożenia na raty (zob. wyroki NSA z 8 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2462/20; z 20 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 389/24, CBOSA). Z tych względów postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty musi zostać poprzedzone postępowaniem w przedmiocie odstąpienia, a od wyniku postępowania w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty może zależeć dalszy przebieg postępowania w sprawie ustalenia opłaty. W sytuacji bowiem uznania przez organ, że należy uwzględnić wniosek o odstąpienie, w ogóle nie zachodzi potrzeba wydania kolejnej decyzji, tj. decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Skoro więc prawodawca wskazuje na przesłanki odstąpienia od ustalenia opłaty, zbadanie tych przesłanek w określonym stanie faktycznym musi nastąpić przed ustalaniem opłaty, zwłaszcza że z treści art. 194 ust. 3 powoływanej ustawy wynika, że odstąpienie od ustalenia opłaty może nastąpić również z urzędu. Wydanie decyzji w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty powoduje, że do czasu uzyskania przez tę decyzję waloru ostateczności, nie może być rozstrzygana sprawa ustalenia tej opłaty (zob. wyrok WSA w Krakowie z 9 września 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 410/14; wyrok WSA w Opolu z 31 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 277/13, CBOSA). Powyższego stanowiska nie podważa fakt zgłoszenia wniosku już w toku postępowania o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, skoro rozstrzyganie o odstąpieniu od ustalenia opłaty może nastąpić także z urzędu, gdy organ w trakcie postępowania o ustalenie opłaty dojdzie do przekonania, że występują przesłanki uzasadniające odstąpienie od jej ustalenia. Podsumowując podkreślić trzeba, że odmowa odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzić będzie obowiązek jej ustalenia w trybie art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zstępczej. W realiach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że małoletni M. Ż. – na podstawie postanowienia sądu powszechnego, w okresie od 7 marca 2024 r. do 20 maja 2024 r. został umieszczony w pieczy zastępczej – rodzinie spokrewnionej. W związku z tym dla osoby pełniącej funkcję rodziny zastępczej spokrewnionej organ ustalił jednorazowe świadczenie oraz comiesięczne świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego. Do pokrycia tych opłat, zgodnie z art. 193 ust. 1 u.w.r., zobowiązani byli solidarnie rodzice małoletniego. W toku postępowania w sprawie ustalenia rodzicom opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej Starosta, na wniosek zobowiązanych, rozważał zasadność odstąpienia od jej ustalenia, na zasadzie art. 194 ust. 3 u.w.r. Kwestia ta była przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego decyzją Kolegium z 21 stycznia 2025 r., nr SKO.420.190.2024, ostatecznie odmawiającą odstąpienia od ustalenia skarżącym opłaty. Z akt sprawy i skargi nie wynika, aby powyższa decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego. Istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji odmawiającej odstąpienia od ustalenia rodzicom opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej umożliwiała organowi I instancji dalsze prowadzenie postępowania zmierzającego do ustalenia skarżącym spornej opłaty i wydanie decyzji w tym przedmiocie. Przedmiotowa decyzja ma przy tym charakter związany, a przepisy u.w.r., jak wskazuje się w orzecznictwie, nie przewidują przy ustalaniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej badania sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, majątkowej, w tym dochodowej, rodziców (por. wyrok NSA z 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2349/2; . wyrok WSA w Gliwicach z: 8 października 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 688/20, 25 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 660/18 oraz 10 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 590/14, dostępne w CBOSA). Majętność rodzica dziecka, przebywającego w placówce opiekuńczo - wychowawczej może być przedmiotem refleksji organu, kiedy już ustali wysokość opłaty, a zobowiązany będzie wnioskować np. o jej umorzenie, rozłożenie na raty albo odroczenie terminu płatności (por. wyrok NSA z 8 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2462/20, dostępny w CBOSA). W związku z tym, wydając decyzję ustalającą opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1 u.w.r., organ bada jedynie, od kiedy dziecko jest w pieczy zastępczej i jakie otrzymało świadczenia oraz dodatki. Pozostałe kwestie, w tym prawidłowość umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej czy sposób jej realizacji, pozostają irrelewantne dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Z tych względów argumentacja podnoszona w skardze nie mogła wpłynąć na ocenę legalności wydanych w sprawie decyzji przeprowadzaną przez Sąd. Wprawdzie skarżący obszernie przedstawili tło sytuacyjne umieszczenia ich syna w pieczy zastępczej, konflikt z babką, u której został umieszczony, faktyczne sprawowanie przez nich opieki nad synem i ponoszenie kosztów jego utrzymania w okresie umieszczenia w pieczy, lecz ze względu na związany charakter kontrolowanej decyzji oraz brak możliwości kontroli orzeczenia sądu powszechnego w niniejszym postępowaniu, kwestie te pozostają poza oceną tutejszego Sądu, nawet jeżeli okoliczności odebrania syna skarżącym budziłyby wątpliwości. Okoliczności te mogą mieć jednak znaczenie w przypadku złożenia przez rodziców powództwa cywilnego o zadośćuczynienie za szkodę na osobie wyrządzoną przez wykonywanie władzy publicznej (art. 417, art. 4172 Kodeksu cywilnego) i bezpodstawne odebranie władzy rodzicielskiej oraz naruszenie więzi rodzinnej. Odnosząc się zaś do podnoszonych przez skarżących kwestii, iż w okresie umieszczenia dziecka w pieczy większość czasu spędzało ono z rodziną biologiczną – rodzice zawozili i odbierali dziecko ze szkoły, dziecko jadło w domu posiłki i odrabiało lekcje, spędzało weekendy, rodzice chodzili z nim do lekarza – należy wyjaśnić, że okoliczności te nie stanowiły przesłanki z art. 193 ust. 6a u.w.r., który stanowi, że opłaty nie ponosi się za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej przebywa u rodziców. W orzecznictwie bowiem wskazuje się, że przepis art. 193 ust. 6a u.w.r. dotyczy pobytu dziecka u rodziców, który nosi znamiona pobytu legalnego (zob. wyrok NSA z 14 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2375/20, CBOSA). Skoro w niniejszej sprawie postanowieniem sądu powszechnego dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej – rodzinie spokrewnionej, tj. u jego babki, to jedynie jego pobyt u babki mógł być uznany za legalny. Dlatego też nawet ewentualne przebywanie dziecka w domu rodzinnym z rodzicami biologicznymi, choćby wynikało z dobrowolnego układu z babką, w świetle wydanego przez sąd powszechny orzeczenia, było pobytem nielegalnym i za ten okres rodzice nie mogli być zwolnieni z ponoszenia przedmiotowych opłat. Reasumując Sąd uznał, że w toku niniejszego postępowania organy prawidłowo zbadały, czy i na jaki okres małoletni został umieszczony w pieczy zastępczej, jaka była wysokość świadczeń przyznanych rodzinie zastępczej spokrewnionej na pokrycie niezbędnych kosztów związanych z potrzebami przyjmowanego małoletniego oraz kosztów jego utrzymania oraz czy wydano decyzję o odstąpieniu od ustalenia opłaty. Prawidłowe ustalenia w tym zakresie obligowały zaś Starostę do ustalenia stosownej opłaty. Także wysokość ustalonej opłaty, choć nie była kwestionowana w skardze, została ustalona prawidłowo. W toku postępowania organy działały zgodnie z regułami wyrażonymi w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a uzasadnienia wydanych decyzji odpowiadają wymogom z art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności wyjaśniono okoliczności, które legły u podstaw podjętych rozstrzygnięć. W konsekwencji prawidłowo zastosowano art. 194 ust. 1 u.w.r. Mając zaś na uwadze całokształt zarzutów stawianych w skardze Sąd wskazuje, że ustalenie przedmiotowej opłaty może stanowić podstawę dla pozostałych rozstrzygnięć, o których mowa w art. 194 ust. 3 u.w.r., tj. umorzenia opłaty w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu jej płatności lub rozłożenia na raty. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną, jako że w toku kontroli sądowej nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło