II SA/Gd 291/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 8 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Stowarzyszenia zwykłego w G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 21 stycznia 2008r., Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić skarżącemu Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2008r. Stowarzyszenie A w G. wniosło o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż stowarzyszenie zostało powołane do prowadzenia działalności w zakresie obrony praw człowieka, ochrony praw konsumenta, ochrony praw pracowniczych, ochrony interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów, działania na rzecz społeczności lokalnych, ochrony środowiska przyrodniczego i kulturowego, poprawy jakości życia mieszkańców, realizacji lokalnych i ponad lokalnych celów publicznych. Stowarzyszenie jako mające status zwykłego nie posiada ruchomości, nieruchomości, jakiegokolwiek majątku ani środków płatniczych. Cała działalność stowarzyszenia opiera się na zasadzie pracy społecznej. Stowarzyszenie nie posiada rachunku bankowego. Ponadto w marcu 2000r. członkowie stowarzyszenia podjęli uchwalę ustną o zaprzestaniu zbierania składek, stan ten trwa do dziś. Nie posiadając jakichkolwiek środków płatniczych skarżące stowarzyszenie nie jest w stanie ponosić wydatków na opłaty lub koszty sądowe. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dlatego należy przyjąć, że udowodnienia wymaga podjęcie starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od ich efektu. To na stronie bowiem ciąży obowiązek wykazania (udowodnienia) zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niewypełnienie tego wymagania, w kontekście przesłanek ustawowych, skutkuje oddaleniem wniosku. Skarżące Stowarzyszenie w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wskazało, iż występuje w niniejszej sprawie realizując swoje cele statutowe. W takim wypadku, należy mieć na uwadze, że skoro Stowarzyszenie chce aktywnie realizować cele statutowe, winno liczyć się ze związaną z tym koniecznością ponoszenia kosztów. W szczególności w sytuacji, gdy powołując się na swoje cele statutowe, zdecydowało się skorzystać z drogi sądowoadministracyjnej, powinno przeznaczyć środki na pokrycie kosztów sądowych. Podzielić należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2006 r. (sygn. akt II OZ 317/06, niepubl.), zgodnie z którym, okoliczność, że Stowarzyszenie jest organizacją non profit podobnie, jak wiele innych organizacji tego typu, nie oznacza, iż jest zwolnione od zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej, w zakresie której wchodzą również sprawy sądowe, które zazwyczaj wymagają ponoszenia kosztów sądowych. Brak zapewnienia w statucie stałego źródła dochodów, chociażby w oparciu o obowiązkowe składki członkowskie nie może przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem Stowarzyszenia przy rozpatrywaniu jego wniosków o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia złożonego przez Stowarzyszenie A wynika, że swoją działalność prowadzi dzięki pracy społecznej swoich członków, a regulamin Stowarzyszenia nie przewiduje składek członkowskich. Skoro Stowarzyszenie zrezygnowało z pobierania składek od swoich członków, pozbawiając się w ten sposób jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby pokryć koszty postępowania, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługiwał na uwzględnienie. Strona odstępując od pobierania składek członkowskich, nie może przerzucać kosztów swej działalności na koszt Skarbu Państwa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.