II SA/Gd 295/14

PostanowienieWSA w Gdańsku2014-07-22

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy późniejsze wstrzymanie postępowań legalizacyjnych dotyczących obiektów na działkach sąsiednich, w związku z pracami nad zmianą planu zagospodarowania przestrzennego, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że późniejsze wstrzymanie postępowań legalizacyjnych dotyczących obiektów na działkach sąsiednich, w związku z pracami nad zmianą planu zagospodarowania przestrzennego, nie stanowi ustawowej podstawy do wznowienia postępowania sądowego. Okoliczności te nie odnosiły się do postępowania zakończonego kontrolowaną przez sąd decyzją administracyjną, a jedynie do innych, niekonkretyzowanych spraw, i nie mogły wpłynąć na wynik sprawy rozstrzygniętej prawomocnym wyrokiem. Ponadto, procedura uchwalania zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi postępowania administracyjnego ani sądowego, a jedynie legislacyjne.
Stan faktyczny
K. R. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2013 r. (sygn. akt II SA/Gd 399/13), oddalającym jego skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowoli budowlanej. Skarżący powołał się na nowe okoliczności, które miały mieć wpływ na wynik sprawy: dowiedział się, że w równoległych postępowaniach legalizacyjnych dotyczących obiektów na działkach sąsiednich wstrzymano postępowania do czasu rozstrzygnięć w zakresie zmian w planie zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił naruszenie zasady równości wobec prawa i wniósł o wezwanie organu nadzoru budowlanego do potwierdzenia tych faktów.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2013 r., o sygn. akt II SA/Gd 399/13 postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania. K. R. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 399/13, zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2013 r., w związku z powzięciem informacji o nowych okolicznościach, które miały zasadniczy wpływ na jej wynik. Skarżący wniósł o wezwanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do potwierdzenia lub zaprzeczenia, że w części postępowań toczących się równolegle z postępowaniami dotyczącymi działek skarżącego a dotyczących obiektów znajdujących się na działkach sąsiednich zostały wstrzymane postępowania do czasu rozstrzygnięć w zakresie zmian w planie zagospodarowania obrębu W. W przypadku potwierdzenia tych okoliczności skarżący wniósł o uchylenie prawomocnego wyroku w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 399/13. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że postępowania w sprawie obiektów znajdujących się na działkach skarżącego zostały wszczęte w 2010 r. jednocześnie z kilkunastoma postępowaniami dotyczącymi właścicieli działek i obiektów znajdujących się na działkach sąsiednich. Wszystkie te działki są położone w obrębie tego samego planu zagospodarowania i podlegają tym samym ograniczeniom z niego wynikającym. W toku tych postępowań organy zmierzały do legalizacji zabudowy domagając się od skarżącego przedłożenia koniecznych dokumentów. Skarżący informował powiatowy organ nadzoru budowlanego o złożonym w gminie wniosku o zmianę planu zagospodarowania i o braku możliwości dostarczenia dokumentów legalizacyjnych do czasu zatwierdzenia zmian w planie. Pomimo tego jednak organ nadzoru kontynuował postępowanie w tych sprawach, nieuwzględniając trwających prac nad zmianą planu. Skarżący wskazał, że na początku kwietnia 2014 r. powziął wiedzę, że część postępowań dotyczących obiektów na działkach sąsiednich została jednak przez organ nadzoru wstrzymana do czasu wyjaśnienia zmian w planie zagospodarowania. Według skarżącego w ten sposób naruszono konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Jeśli bowiem organ nadzoru znalazł uzasadnienie dla wstrzymania kilku postępowań z powodu braku zatwierdzenia zmian w planie zagospodarowania, powinien kierując się zasadą równości podmiotów zastosować wstrzymanie dla wszystkich aktualnie prowadzonych analogicznych postępowań, również w sprawach skarżącego lub pouczyć go o możliwości zastosowania takiego wstrzymania na wniosek strony. W ocenie skarżącego wstrzymanie postępowań miałoby decydujący wpływ na wyrok sądu w jego sprawach. Ze względu na brak możliwości potwierdzenia informacji ustnych we własnym zakresie skarżący zwrócił się do sądu o wezwanie organu nadzoru budowlanego do potwierdzenia lub zaprzeczenia powyższych faktów. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu decyzji z dnia 8 kwietnia 2013 r., od której skargę w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 399/13 oddalono. Ustosunkowując się do treści skargi organ wyjaśnił, że zmiana bądź uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a tym samym nie uzasadnia wstrzymania postępowania. Uchwalenie zmiany planu pożądanej przez skarżącego nie było niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej, albowiem organ podejmuje rozstrzygnięcie w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji. Nadto, wyjaśniono, że fakty, na które wskazuje skarżący i których potwierdzenia się domaga nie stanowią okoliczności ani środka dowodowego, który mógłby wpłynąć na odmienną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale dotyczącym wznowienia postępowania (Dział VII ustawy) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania sądowego jest wyjątkową, obwarowaną licznymi rygorami instytucją. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu orzeczeniu powoduje, że przywrócenie stanu sprzed wydania orzeczenia kończącego postępowanie sądowe może nastąpić wyłącznie z przyczyn ściśle określonych w p.p.s.a. Z przepisów p.p.s.a. wynika, że można żądać wznowienia postępowania: 1. z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2. jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 p.p.s.a.); 3. gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 p.p.s.a.); 4. gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 § 3 p.p.s.a.); 5. orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1); 6. orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2); 7. w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2); 8. w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3); Z powodu przestępstwa można żądać wznowienia postępowania jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Z § 2 tegoż artykułu wynika zaś, że na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 399/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 kwietnia 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 stycznia 2013 r. nakazującą K. R. rozbiórkę wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [[...]] położonej w Z., obr. W., gmina K., wiaty drewnianej, obiektu budowlanego o funkcji sanitarnej oraz obiektu budowlanego o funkcji suchego ustępu. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 28 stycznia 2014 r. Z wywodów skargi o wznowienie wyprowadzić należy wniosek, że głównym motywem wzruszenia w trybie nadzwyczajnym wskazanego wyroku jest ujawnienie się nowych okoliczności polegających na tym, że w toczących się równolegle postępowaniach legalizacyjnych dotyczących zabudowań na działkach sąsiadujących z działką skarżącego dokonano zawieszenia postępowania ze względu na prace planistyczne nad zmianami w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego obrębu W. Skarżący domaga się też od sądu poczynienia kroków w celu potwierdzenia tych okoliczności. W ocenie sądu okoliczności, na których ujawnienie powołuje się skarżący, nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a., mówiącym o podstawie wznowienia w postaci późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych mających wpływ na wynik sprawy, chodzi o fakty lub inne dowody dotyczące decyzji administracyjnej lub innego aktu administracyjnego, które istniały w dniu wydania decyzji lub aktu ale strona nie mogła się na nie powołać z powodów od niej niezależnych, czyli o okoliczności dotyczące decyzji administracyjnej objętej prawomocnym wyrokiem sądu, tj. tej samej sprawy sądowoadministracyjnej. Natomiast skarżący powołuje się na okoliczności, które nie odnoszą się do postępowania zakończonego decyzją, którą kontrolował sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 399/13. Wskazuje na niepotwierdzone okoliczności odnoszące się do postępowań legalizacyjnych dotyczących samowoli budowlanych zlokalizowanych na działkach sąsiadujących ze skarżącym. Strona wnosząca skargę o wznowienie postępowania nie wykazała wpływu rozstrzygnięć podejmowanych w innych, bliżej nieskonkretyzowanych sprawach, na wynik sprawy rozstrzygniętej prawomocnym wyrokiem, dlatego należało uznać, że powołana podstawa nie stanowi ustawowej przesłanki wznowienia postępowania sądowego. Ponadto nie można nie zauważyć, że postępowanie zmierzające do likwidacji skutków samowoli budowlanej nie pozostaje w żadnym związku z czynionymi przez organ planistyczny zabiegami w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym nielegalnie posadowiony został obiekt budowlany. Stąd też ewentualne przyszłe uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego nie może mieć wpływu na tok postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej w prowadzonym przed organem nadzoru budowlanego postępowaniu, a już tym bardziej nie stanowić okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania sądowego prawomocnie zakończonego. Sąd zauważa, że w tym zakresie organy administracji orzekające w sprawie objętej wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 399/13, tak właśnie zinterpretowały treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uznając, że w okolicznościach prowadzonego postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki podnoszone przez skarżącego okoliczności wskazujące na przystąpienie do podjęcia uchwały wydanej w postępowaniu planistycznym nie stanowią zagadnienia wstępnego. Nie jest bowiem zagadnieniem wstępnym wynik procedury uchwalania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem procedura ta nie stanowi postępowania administracyjnego, ani też sądowego, lecz jest postępowaniem legislacyjnym w gminie, prowadzącym do zmiany aktu prawa miejscowego. Sąd też zauważa, że skarga o wznowienie postępowania oparta na przesłance późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych mających wpływ na wynik sprawy nie może zmierzać do poszukiwania przez sąd zaistnienia takich okoliczności, oraz ich potwierdzenia, czego w istocie domaga się skarżący. W konsekwencji stwierdzić należy, że okoliczności przytoczone przez skarżącego nie stanowią ustawowej podstawy wznowienia. Wprawdzie istota wznowienia postępowania sądowego polega na rozpoznaniu sprawy na nowo w granicach wznowienia, jednakże może to nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy wznowienie jest dopuszczalne, a więc gdy skarga oparta jest na ustawowej podstawie wznowienia. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Odnośnie terminu na wniesienie skargi o wznowienie postępowania to w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, badanie czy skarga została wniesiona w terminie, stało się zbędne. Skarżący nie wskazał bowiem żadnej podstawy wznowienia postępowania sądowego zakończonego wydaniem wyroku z dnia 6 listopada 2013 r., w sytuacji gdy zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzymiesięcznym i termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Mając powyższe na względzie, sąd uznał, że skarga nie opiera się na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia. Nie zachodzą zatem przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, co z kolei powoduje niedopuszczalność wniesionej skargi. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę o wznowienie na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło