II SA/Gd 296/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-06-23
Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Tamara Dziełakowska, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze sukcesji syngularnej (umowy sprzedaży), może żądać przekształcenia tego prawa w prawo własności, jeśli podmiot, od którego prawo to nabyła, nie spełniał kryteriów określonych w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności?Ratio decidendi
Osoba fizyczna nabywająca prawo użytkowania wieczystego w drodze sukcesji syngularnej może żądać przekształcenia tego prawa w prawo własności tylko wtedy, gdy pierwotny użytkownik wieczysty spełniał kryteria określone w ustawie. W przypadku, gdy pierwotny użytkownik wieczysty (osoba prawna) nie spełniał tych kryteriów, następca prawny nie może skutecznie domagać się przekształcenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Starosty o umorzeniu postępowania i odmówiła przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organ odwoławczy uznał, że skarżący, który nabył prawo użytkowania wieczystego w 2007 r., nie był użytkownikiem wieczystym w dniu wejścia w życie ustawy z 2005 r. i nie spełniał przesłanek do przekształcenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, twierdząc, że jako następca prawny poprzedniego użytkownika wieczystego jest legitymowany do złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 lutego 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz na podstawie
art. 1 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz.U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) uchyliło decyzję Starosty z dnia 20 lipca 2009r. umarzającą postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W., Obr. [...] oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] i [...], dla Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą Kw [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, będącej w użytkowaniu wieczystym A. Ł. i odmówiło przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił, że zasady przekształcania użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz osób fizycznych w prawo własności reguluje powołana w decyzji ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, której przepisy weszły w życie
w dniu 13 października 2005r. W ocenie Kolegium, w dniu wejścia w życie ww. ustawy, użytkownikiem wieczystym działki nr [...] położonej w W. przy ul. Z. była "A" Spółka z .o. w G. Natomiast w dniu 27 czerwca 2007 r. wnioskodawca nabył prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości od wymienionej Spółki. Zatem skoro w dniu 13 października 2005 r. wnioskodawca nie był użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości, nie spełniał przesłanki z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Następnie Kolegium, wskazując na treść art. 1 ust. 1a, 2 i 3 tejże ustawy, podniosło że skarżący oraz "A" Spółka z o.o. w G. nie zaliczają się do żadnej z określonych w tych przepisach kategorii podmiotów. Zdaniem Kolegium brak było podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku strony. W takiej sytuacji zdaniem organu odwoławczego organ I instancji powinien był odmówić przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a nie umarzać postępowanie, gdyż w sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania.
W skardze na tę decyzję A. Ł. wniósł o jej uchylenie zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 1 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Uzasadniając skargę podniósł, że jako następca prawny "A" Spółki z o.o. w G. jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie prawa wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości, ponieważ jest ona przeznaczona na cele mieszkaniowe, a od kilkudziesięciu lat posadowiony jest na niej budynek, w którym z mocy decyzji administracyjnych zamieszkują lokatorzy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości, w zakresie swojej właściwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy rozpoznawaniu sprawy nie doszło do naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.
Zgodnie z art. 1 ust. 1a ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości, niezależnie od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:
1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990r.;
2) na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności, mogą również wystąpić:
1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;
2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.
Zgodnie zaś z art. 1 ust. 3 ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.
Pod pojęciem następstwa prawnego, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zarówno następców prawnych na zasadzie sukcesji generalnej, jak i sukcesji syngularnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2008r., sygn. akt I OSK 1687/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby jednak osoba, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze sukcesji syngularnej (tak jak skarżący w niniejszej sprawie w drodze umowy sprzedaży), mogła żądać przekształcenia nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, podmiot, od którego prawo to nabyła musi spełniać kryteria określone w art. 1 ust. 1, ust. 1a lub ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wówczas dopiero bowiem można uznać, że jest ona następcą prawnym w rozumieniu art. 1 ust. 3 tejże ustawy i przysługuje mu prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności.
Dokonując oceny stanu faktycznego sprawy w oparciu o powyższe uregulowania prawne organ odwoławczy poczynił prawidłowe i zgodne z prawem ustalenia.
Prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości przed nabyciem go przez skarżącego przysługiwało "A" Spółce z o.o. w G., która jako osoba prawna nie spełnia zarówno kryteriów określonych w art. 1 ust. 1 jak i w art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Osoby prawne uprawnione do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zostały wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy (przypadek dotyczący spółdzielni mieszkaniowych określony w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy nie ma w niniejszej sprawie zastosowania), w którym mowa jest o osobach prawnych będących właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego. Przepis ten odnosi się do nieruchomości gruntowej znajdującej się we współużytkowaniu wieczystym większej liczby podmiotów, będących właścicielami wyodrębnionych lokali w nieruchomości budynkowej wybudowanej na takim gruncie. W odniesieniu do osób prawnych możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ma zatem charakter ograniczony, gdyż nie dotyczy nieruchomości gruntowych i nieruchomości budynkowych, a jedynie udziałów w prawie użytkowania wieczystego związanych z odrębną własnością lokali (por. B.Jelonek-Jarco, A.Józefiak, Komentarz do ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, System Informacji Prawnej Lex).
Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynikało, że "A" Spółka z o.o. w G. była wyłącznym użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości gruntowej oraz właścicielem nieruchomości budynkowej usytuowanej na tymże gruncie. Nie służyło jej prawo własności wyodrębnionego lokalu położonego w tym budynku, z którym to prawem związany byłby udział we współużytkowaniu wieczystym gruntu. Nie można było, w związku z tym, uznać skarżącego za następcę prawnego w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ odwoławczy prawidłowo zatem zgromadził i ocenił materiał dowodowy i na tej podstawie w sposób dokładny wyjaśnił stan faktyczny przedmiotowej sprawy. Z tego względu zarzuty naruszenia przepisów postępowania należało uznać za bezzasadne.
W konsekwencji uznać należy, że w dacie orzekania przez organ II instancji brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło