II SA/Gd 299/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-07-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może w jednej decyzji zmieniającej decyzję przyznającą zasiłek stały, ustalić wysokość świadczenia nienależnie pobranego i jednocześnie żądać jego zwrotu przez potrącenie ze świadczeń bieżących?Ratio decidendi
Organ administracji nie może w jednej decyzji zmieniającej decyzję przyznającą zasiłek stały, ustalać wysokości świadczenia nienależnie pobranego i jednocześnie żądać jego zwrotu przez potrącenie ze świadczeń bieżących. Ustalenie wysokości oraz zwrot nienależnie pobranego świadczenia wymaga wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 104 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. W pozostałym zakresie, dotyczącym zmiany wysokości zasiłku stałego z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej, decyzje organów były zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta dotyczącą zasiłku stałego dla J. K. Organy ustaliły, że część pobranego zasiłku była świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi. Skarżący kwestionował sposób ustalenia dochodu rodziny i wysokość świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia wysokości świadczenia nienależnie pobranego i żądania jego zwrotu, uznając, że naruszono przepisy postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 9 października 2007 r. w części odnoszącej się do ustalenia wysokości świadczenia nienależnie pobranego oraz żądania jego zwrotu przez potrącenie. W pozostałej części skargę oddala. Stwierdza, że zaskarżona decyzja w części objętej punktem 1 wyroku nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Referent Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 9 października 2007 r., nr [...] obie w części odnoszącej się do ustalenia wysokości świadczenia nienależnie pobranego oraz żądania jego zwrotu przez potrącenie, 2. w pozostałej części skargę oddala, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części objętej punktem 1 wyroku nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 lutego 2007 r. Nr [...], rozpatrując odwołanie J. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2006 r. Nr [...], na mocy której Prezydent Miasta zmienił własną decyzję z dnia 13 maja 2004r. Nr [...] przyznającą J. K. zasiłek stały, ustalając, iż za okres października 2005 r. – grudzień 2005 r., luty 2006 r. – kwiecień 2006 r., lipiec 2006 r. oraz od września 2006 r. - zasiłek stały nie należy się. Określono wysokość zasiłku stałego w styczniu 2006 r. na kwotę 316 zł; w maju i czerwcu 2006 r. na kwotę 316 zł miesięcznie oraz w sierpniu na 316 zł. Ponadto organ pierwszej instancji uchylił z dniem 1 września 2006 r. własną decyzję z dnia 13 maja 2004 r. w całości. Ustalono również, iż zasiłek pobrany za okres październik 2005 r., grudzień 2005 r., luty 2006 r. – kwiecień 2006 r., lipiec 2006 r. oraz wrzesień 2006 r. w łącznej kwocie 3752 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym i w całości podlega zwrotowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 13 czerwca 2007 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 344/07 uchylił powyższą decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia 27 lutego 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2006 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organy administracji rozstrzygające sprawę nie dokonały właściwej analizy dochodów rodziny skarżącego J. K., albowiem przyjęły tenże dochód bez dokonania odliczenia składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz należnego podatku. Sąd wskazał, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji przeprowadził dokładną analizę dochodu rodziny skarżącego za okres od października 2005 r. i przedstawił szczegółowe wyliczenie dokonane zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej. W ocenie Sądu podstawą ustalenia wysokości dochodu rodziny skarżącego winno być zaświadczenia Naczelnika właściwego urzędu skarbowego, obejmujące wszystkie elementy niezbędne dla ustalenia wysokości dochodu stosownie do treści art. 8 ust. 3 ww. ustawy w zależności od źródeł uzyskania przychodów.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta decyzją z dnia 9 października 2007 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 163 k.p.a. oraz art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 3, art. 9, art. 37 ust. 2 i 3, art. 98, art. 104 ust. 1, 2 i 3, art. 106 ust. 5 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r., Nr 135, poz. 950) zmienił decyzję własną z dnia 13 maja 2004r. Nr [...] przyznającą J. K. zasiłek stały w ten sposób, że ustalił wysokość zasiłku stałego:
– w grudniu 2005 r. na kwotę 79,80 zł,
– w styczniu 2006 r. na kwotę 316 zł,
– w okresie od maja do sierpnia 2006 r. na kwotę 316 zł miesięcznie,
– w października 2006 r. na kwotę 351 zł,
– w listopadzie 2006 r. na kwotę 30 zł,
– w okresie od stycznia do marca 2007 r. na kwotę 232,27 zł
a ponadto ustalił, że za okresy od października do listopada 2005 r., od lutego do kwietnia 2006 r., wrzesień 2006 r. oraz grudzień 2006 r. zasiłek stały w kwocie 3.356,20 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym, zaś świadczenie należne, a nie wypłacone w okresach od października do listopada 2006 r. oraz od stycznia do marca 2007 r. wynosi 1.077,81 zł, zobowiązując skarżącego do zwrotu kwoty 2.278,39 zł stanowiącej różnicę pomiędzy świadczeniem nienależnie pobranym, a świadczeniami należnymi oraz wskazując, że zwrot powyższej kwoty nastąpi w ratach poprzez potrącenie ze świadczeń bieżących.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że J. K. w dniu 10 września 2005r. zawarł związek małżeński, o czym powiadomił pracownika socjalnego we wrześniu 2006r. W tym okresie pobierał zasiłek stały przyznany według kryterium dochodowego jak dla osoby samotnej i przy ustaleniu braku innych dochodów. Żona wnioskodawcy I. K. odmówiła podania wysokości uzyskiwanych dochodów za okres małżeństwa. Na podstawie zaświadczenia Naczelnika I Urzędu Skarbowego w G. z dnia 19 i 21 września 2007 r. organ ustalił, iż w okresie: październik 2005r. – listopad 2005r., luty 2006 r. – kwiecień 2006 r., wrzesień 2006r. oraz grudzień 2006r. dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy przekraczał kwotę kryterium dochodowego, tj. 316,00 zł. Natomiast w grudniu 2005 r. zasiłek stały powinien wynosić 79,80 zł, w styczniu 2006 r. - 316 zł, w okresie od maja do sierpnia 2006 r. - 316 zł miesięcznie, w października 2006 r. - 351 zł, w listopadzie 2006 r. - 30 zł oraz w okresie od stycznia do marca 2007 r. - 232,27 zł.
Organ pierwszej instancji przywołał treść art. 37 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 6 pkt 3, 14 i 16 oraz art. 104 ust. 1 w zw. z art. 98 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej i na ich podstawie oraz w opisanym stanie faktycznym uznał, że świadczenia pobrane w okresie, gdy dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy przekraczał kwotę kryterium dochodowego są świadczeniami nienależnie pobranymi i podlegają zwrotowi w całości.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. wniósł o jej uchylenie, z wyjątkiem części, w której ustala wysokość zasiłku stałego na okres od stycznia do marca 2007 r. Podniósł, że organ winien oprzeć się przy wydawaniu decyzji na zaświadczeniu, nie zaś na informacji naczelnika urzędu skarbowego. Ponadto stwierdził, że organ nieprawidłowo wyliczył dochód jego żony, albowiem w ocenie odwołującego do ustalenia dochody powinien być brany pod uwagę średni dochód roczny, a nie dochód z każdego miesiąca osobno.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 lutego 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz 6 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 3, art. 37 ust. 1 i 2, art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 5 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz art. 306a § 3 i art. 306b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium przedstawiając stan faktyczny sprawy oraz przytaczając treść przepisów art. 37 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 i 3, art. 6 pkt 3 i 4 (prawidłowo winno być art. 6 pkt 3 i 4) oraz art. 98 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej stwierdził, że zasiłek stały pobrany przez wnioskodawcę w miesiącach, w których dochód w jego rodzinie przekraczał kryterium dochodowe nie należał się i z uwagi na fakt jego pobrania stanowi świadczenie nienależne i jako taki podlega zwrotowi.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podniosło, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ podniósł, że podstawą ustalenia dochodu jest suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie, nie zaś dochód roczny. Z informacji Naczelnika I Urzędu Skarbowego w G., wbrew twierdzeniom odwołującego, można ustalić dochód w poszczególnych miesiącach. Kolegium podniosło ponadto, że nie nazwa lecz treść pisma rozstrzyga o charakterze dokumentu. Zgodnie z art. 306a § 3 ustawy - Ordynacja podatkowa zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania, zgodnie zaś z art. 306b § 1 tejże ustawy organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeśli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych, znajdujących się w jego posiadaniu. W ocenie Kolegium znajdujące się w aktach sprawy pisma Naczelnika I Urzędu Skarbowego w G. z dnia 19 i 21 września 2007 r. stanowią zaświadczenia, albowiem zostały one wydane przez upoważniony do tego organ, a zawarte w nich informacje potwierdzają fakty wynikające z prowadzonej przez ten organ ewidencji.
J. K. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podtrzymując argumentację podniesioną w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl zaś art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga podlegała uwzględnieniu z przyczyn innych niż podniesione w skardze, jednakże wyłącznie w części dotyczącej ustalenia wysokości nienależnie pobranego świadczenia oraz żądania jego zwrotu przez potrącenie. W pozostałym bowiem zakresie zaskarżona decyzja nie naruszała przepisów prawa.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, w części dotyczącej zmiany decyzji własnej z dnia 13 maja 2004r. Nr [...], przyznającej skarżącemu zasiłek stały, stanowił przepis art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.),zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.
Zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, w zasiłek stały przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego.
Zgodnie z treścią art. 8 ust. 3 omawianej ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Zgodnie zaś z art. 8 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej w stosunku do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych - za dochód przyjmuje się przychód z tej działalności pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, obciążenie podatkiem należnym i składkami na ubezpieczenie zdrowotne określonymi w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, związane z prowadzeniem tej działalności oraz odliczonymi od dochodu składkami na ubezpieczenia społeczne niezaliczonymi do kosztów uzyskania przychodów, określonymi w odrębnych przepisach, z tym że różnicę przychodów i kosztów ich uzyskania ustala się za miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia wniosku w oparciu o wielkości wykazane w deklaracjach podatkowych za okresy od początku roku do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku oraz od początku roku do końca miesiąca poprzedzającego ten miesiąc; wysokość miesięcznego obciążenia podatkiem, składkami na ubezpieczenie zdrowotne oraz składkami na ubezpieczenia społeczne przyjmuje się z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku.
W artykule 6 pkt 3 i 4 wskazano, iż dochód na osobę w rodzinie należy rozumieć - dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie; a za dochód rodziny - sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie.
Stosownie do przepisów ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały jest przeznaczony dla osób całkowicie niezdolnych do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, stanowiąc uzupełnienie dochodu tych osób do określonego w ustawie kryterium. Jest to świadczenie zróżnicowane pod względem wysokości, uzależnione od dochodu tych osób oraz dochodu na osobę w rodzinie. W okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja, w przypadku osoby w rodzinie przyznawany jest w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie (316 zł, zaś od dnia 1 października 2006 r. – 351 zł) a dochodem na osobę w rodzinie.
Jak wynikało z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, organ pierwszej instancji decyzją z dnia 13 maja 2004r. Nr [...] przyznał J. K. od maja 2004 r. zasiłek stały w wysokości 418 zł, na podstawie kryterium dochodowego przyjętego jak dla osoby samotnie gospodarującej. Skarżący nie posiadał żadnego dochodu, nadto w okresie pobierania zasiłku (w dniu 10 września 2005 r.) zawarł związek małżeński oraz umowę małżeńską majątkową. I. K. – żona skarżącego - jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych i jest opodatkowana na zasadach ogólnych. W zaświadczeniach Naczelnika I Urzędu Skarbowego w G. wykazano wysokość dochodu małżonki skarżącego z działalności gospodarczej za okres od września 2005 r. do grudnia 2006 r. W zaświadczeniach zostały wyszczególnione: przychód z działalności, koszty uzyskania przychodu, dochód brutto, obciążenia należnym podatkiem, obciążenia składkami na ubezpieczenie zdrowotne oraz obciążenia odliczonymi od dochodu składkami na ubezpieczenie społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu. Na podstawie uzyskanych zaświadczeń organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył wysokość dochodu w rodzinie skarżącego za każdy miesiąc. Z dokonanych ustaleń wynikało zatem, że w okresie pobierania zasiłku stałego, przyznanego decyzją z dnia 13 maja 2004 r., zmieniła się sytuacja osobista i dochodowa skarżącego, słusznie zatem organ pierwszej instancji zastosował art. 106 ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej zmieniając tę decyzję w ten sposób, że odmówił przyznania zasiłku stałego za okresy od października 2005 r. do listopada 2005 r., od lutego 2006 r. do kwietnia 2006 r. wrzesień 2006 r. i grudzień 2006 r. oraz przyznał zasiłek stały na grudzień 2005 r., styczeń 2006 r., okres od maja do sierpnia 2006 r., październik 2006 r., listopada 2006 r. oraz okres od stycznia do marca 2007 r. ustalając na nowo jego wysokość z uwzględnieniem dochodu uzyskiwanego w rodzinie skarżącego. W tym zakresie decyzja organu pierwszej instancji (punkty 1. i 2. decyzji) jak również zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w tymże zakresie decyzję organu pierwszej instancji w mocy, zostały wydane zgodnie z prawem, zatem skarga w tej części, jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku.
Natomiast decyzję organu pierwszej instancji w części odnoszącej się do ustalenia wysokości świadczenia nienależnie pobranego oraz żądania jego zwrotu przez potrącenie oraz zaskarżoną decyzję Kolegium, utrzymującą w tym zakresie decyzję organu pierwszej instancji w mocy, należało uznać za wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 1); w przypadku posiadania uprawnień do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej kwoty nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych podlegają potrąceniu z bieżących wypłat (ust. 2); wysokość należności podlegającej zwrotowi oraz termin zwrotu tej należności ustala się w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3); w przypadkach szczególnych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej może odstąpić od żądania takiego zwrotu
(ust. 4).
Z treści cytowanego wyżej przepisu, a w szczególności z art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, wynika, że w sprawie należności podlegającej zwrotowi, w tym świadczeń nienależnie pobranych, winno zostać wszczęte odrębne postępowanie. Stosownie do art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu tego postępowania organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę, w toku postępowania zaś winien ustalić czy pobrane świadczenie jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej oraz umożliwić stronie zgłoszenie wniosków, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym wniosku, o jakim mowa w art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Warunkiem zaś wydania decyzji o ustaleniu wysokości oraz zwrocie świadczenia nienależnego jest uprzednie uchylenie lub zmiana decyzji, na podstawie której to świadczenie zostało przyznane. Dopóki decyzja taka nie jest ostateczna, brak jest podstaw do przyjęcia, że pobrane świadczenie na podstawie decyzji przyznającej to świadczenie jest świadczeniem nienależnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1815/06, Baza Orzeczeń Lex nr 319899; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 672/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 707/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 171/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organ pierwszej instancji dokonując zmiany na niekorzyść strony decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek stały poprzez jego odmowę w poszczególnych miesiącach i obniżenie w innych miesiącach nie miał podstaw prawnych, aby w tej samej decyzji ustalać wysokość świadczenia nienależnego oraz żądać jego zwrotu przez potrącenie ze świadczeń bieżących. Z uwagi na powyższe decyzje organów obu instancji, w części odnoszącej się do ustalenia wysokości i żądania zwrotu świadczenia nienależnego, podlegały uchyleniu, albowiem zostały wydane z naruszeniem powołanych wyżej przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji przeprowadzi z udziałem strony odrębne postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości oraz zwrotu świadczenia nienależnie pobranego, dokonując niezbędnych ustaleń faktycznych pozwalających na stwierdzenie, czy zasiłek stały pobrane przez skarżącego stanowił świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej jak również czy zachodzą podstawy do odstąpienie od żądania zwrotu świadczeń nienależnie pobranych w całości lub w części na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, a w wyniku tak przeprowadzonego postępowania rozstrzygnie w drodze decyzji administracyjnej o jakiej mowa w art. 104 ust. 3 tejże ustawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd w punkcie trzecim sentencji wyroku orzekł, że decyzje w części objętej punktem pierwszym wyroku nie mogą być wykonane.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło