II SA/Gd 3223/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia 8 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej decyzją (orzeczeniem) z dnia 9 lipca 2001 r. nr [...] znała u skarżącego Z.B. ześć schorzeń i ułomności (wymieniając je w sześciu punktach), uznała go za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej oraz trwale niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, w razie ogłoszenia mobilizacji i w razie wojny i ustaliła, że schorzenia wymienione w punktach pierwszym, trzecim i czwartym pozostają w związku ze służbą wojskową, schorzenia wymienione w punktach piątym i szóstym pozostają w związku ze służbą wojskową, jako następstwa wypadków z 1982 i 1980 roku, zaś schorzenie wymienione w punkcie 2 nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. W tej samej decyzji zaliczono skarżącego do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia oraz do tej samej grupy inwalidów w związku ze służbą wojskową. Jednocześnie stwierdzono, że skarżący jest częściowo zdolny do pracy, oraz, że inwalidztwo jest trwałe i istnieje od 1986 r. Uzasadniając decyzję stwierdzono, że związek schorzeń wymienionych w punktach pierwszym, trzecim i czwartym ze służbą wojskową ustalono w oparciu o orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 13 maja 1997 r. nr [...] schorzeń wymienionych w punktach piątym i szóstym w oparciu o orzeczenie z dnia 24 lutego 1986 r. nr [...]. Dalej w uzasadnieniu stwierdzono, że schorzenia wymienione w punktach pierwszym i drugim powodują inwalidztwo, natomiast pozostałe schorzenia nie powodują inwalidztwa. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił, że nie uwzględniono związku "przyczynowo-skutkowego zachodzącego między stanem zdrowia czyniącym" go niezdolnym do zawodowej służby wojskowej a dwoma wypadkami w służbie i ich następstwami. Z odwołania wynika, że skarżącemu chodzi o wypadki, którym uległ w 1980 r. i w 1982 r. Rozpoznając odwołanie Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej decyzją z dnia 8 sierpnia 2001 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W skardze skarżący kwestionował odmowę uznania schorzeń, będących następstwami wypadków z 1980 r. i 1982 r., za powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Wyjaśniając żądanie skargi na rozprawie skarżący stwierdził, iż nie zgadza się z tym, że w zaskarżonych orzeczeniach nie uznano, iż skutki wypadków z 1980 i 1982 roku spowodowały u niego inwalidztwo. Zdaniem skarżącego powoduje to, że otrzymuje niższe świadczenie z tytułu inwalidztwa. W odpowiedzi na skargę wniesiono ojej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga skarżącego jest niedopuszczalna. Sąd Najwyższy w dniu 27 października 1999 r. w sprawie III ZP 9/99 (OSNIAPiUS nr 5 z 2000 r., poz. 167) podjął uchwałę - która zachowała swoją aktualność również pod rządami obecnie obowiązujących przepisów, w której wyjaśnił, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że ustawodawca w przepisach dotyczących chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze i rentowe (ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową - Dz.U. nr 53, poz. 342 ze zm. - oraz ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - tekst jednolity Dz.U. z 1983 r. nr 13, poz. 68 ze zm.), nie przewiduje, że ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową ma przyjmować formę decyzji administracyjnej. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy stwierdzenia istnienia lub nieistnienia związku choroby ze służbą wojskową, nie może być poddane kontroli sądowej, gdyż idzie w tym wypadku o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, którego prawidłowość może zostać skontrolowana w przypadku odmowy wypłacenia świadczeń przewidzianych w tych ustawach. Ustawy te rozróżniają "orzeczenia" i "decyzje", przy czym od orzeczeń służy odwołanie do komisji wyższego stopnia, zaś decyzje podlegają kontroli przez sądy powszechne - sądy pracy i ubezpieczeń społecznych. Wyjaśniono też, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące związku schorzenia ze służbą wojskową nie należą do zakresu kognicji sądu administracyjnego, gdyż nie są to czynności lub akty z zakresu administracji publicznej oraz nie dotyczą przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Rozpoznawana sprawa nie dotyczy wprawdzie związku schorzenia ze służbą, ale wskazane- wywody Sądu Najwyższego można w niej zastosować, gdyż sprawa skarżącego dotyczy związku inwalidztwa ze służbą, czyli podobnej sytuacji. Zgodnie z art. 57 ust. I. ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin związek zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób ze służbą wojskową oraz związek śmierci żołnierza z tymi działaniami lub tą służbą ustala wojskowa komisja lekarska. Stosownie zaś do art. 57 ust. 2 tej ustawy związek inwalidztwa ze służbą wojskową ustala komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, w skład której wchodzi także lekarz - przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Z kolei według art. 56 ust. 2 powołanej ustaw}' prawo do świadczeń ustala organ rentowy w formie decyzji. Od tej decyzji, w myśl następnego ustępu tego artykułu, przysługują osobie zainteresowanej środki prawne przewidziane w odrębnych przepisach. W myśl art. 4 ust. 1 powołanej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych ustalają i świadczenia wypłacają właściwe do spraw rent organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W konsekwencji należy stosować art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1998 r. nr 137, poz. 887 ze zm.), który stanowi, że od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Zatem skarżącemu służy możliwość wniesienia odwołania do sądu powszechnego od decyzji ustalającej wysokość świadczenia z tytułu inwalidztwa. W tej sprawie też, jako przesłanka rozstrzygnięcia, będzie badana kwestia związku inwalidztwa skarżącego ze służbą wojskową w tym z wypadkami, które miały miejsce w 1980 i 1982 r. Mając powyższe na uwadze, podzielając przedstawioną w uchwale Sądu Najwyższego wykładnię, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wniesiona przez skarżącego skarga nie jest dopuszczalna, gdyż sprawa, której dotyczy, nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 - 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W szczególności nie dotyczy decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym lub innego aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę odrzucił.