II SA/Gd 323/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-08-08

Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Wanda Antończyk, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza przez statki morskie podlegają przepisom ustawy Prawo ochrony środowiska, czy też są wyłączone na podstawie art. 2 ust. 4 tej ustawy, który odsyła do przepisów odrębnych w zakresie ochrony morza przed zanieczyszczeniami przez statki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 2 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska wyłącza spod jej regulacji jedynie zasady ochrony morza przed zanieczyszczeniami przez statki, odsyłając w tym zakresie do przepisów odrębnych. Opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza nie stanowią zasad ochrony morza, lecz są daniną publicznoprawną. W związku z tym, wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza przez statki morskie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlega opłatom zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wniosła o zwrot nadpłaty w opłacie za korzystanie ze środowiska za IV kwartał 2003 roku, twierdząc, że opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza przez statki morskie nie podlegają ustawie Prawo ochrony środowiska. Organ pierwszej instancji określił opłatę i odmówił stwierdzenia nadpłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, ale również odmówiło stwierdzenia nadpłaty. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Referent Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia nadpłaty w opłacie za korzystanie ze środowiska oddala skargę. Pismem z dnia 28 stycznia 2005 roku A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o zwrot nadpłat w opłatach za korzystanie ze środowiska za okres od I kwartału 2002 r. do III kwartału 2004 roku w łącznej wysokości 15 723,28 zł, w tym opłaty za IV kwartał 2003 roku w kwocie 1 217,57 zł. Żądanie zwrotu opłaty za IV kwartał 2003r. stanowi przedmiot rozpoznawanej sprawy. Marszałek Województwa - decyzją z dnia 29 sierpnia 2006 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 288 ust.1 i art. 281 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 13 ustawy z dnia 18 maja 2005 roku o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 113, poz. 954 ze zm.) i art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60), po ponownym rozpoznaniu ww. wniosku w części dotyczącej IV kwartału 2003 roku, określił dla A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza należną za IV kwartał 2003 roku w wysokości 1 217,57 zł i odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za IV kwartał 2003 roku w tejże wysokości. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji stwierdził, iż kwestie opłat za korzystanie ze środowiska regulują przepisy ustawy - Prawo ochrony środowiska. Z literalnego brzmienia art. 2 ust. 4 ww. ustawy wynika, że ustawodawca wyłączył spod zakresu obowiązywania tejże ustawy zakres zagadnień związanych wyłącznie z ochroną morza przed zanieczyszczeniami dokonywanymi wyłącznie przez statki. Tym samym ustawodawca nie wyłączył w stosunku do statków morskich stosowania innych postanowień ustawy niż te, które dotyczą zasad ochrony morza. Organ I instancji stwierdził także, iż treść art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska nie pozwala przyjąć, że zamierzeniem ustawodawcy było wyłączenie spod zakresu ustawy, w odniesieniu do statków morskich, całości zagadnień regulowanych przez tę ustawę, a w szczególności problematyki opłat za korzystanie ze środowiska, w tym za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza podczas eksploatacji statków. Przepis ten wprowadza bowiem wyjątek od zasady co do zakresu obowiązywania ustawy, w związku z czym jego interpretacja nie może mieć charakteru rozszerzającego. Organ pierwszej instancji wskazał nadto, że zgodnie z art. 288 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska organ ustala opłatę w decyzji m.in. w sytuacji, gdy uiszczona opłata nasuwa zastrzeżenia. Uznając za niezasadne argumenty strony co do nie podlegania statków morskich opłatom za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, organ przyjął pierwotnie złożoną przez stronę informację dotyczącą wysokości należnej opłaty za prawidłową i ustalił opłatę w wysokości z niej wynikającej. Organ stwierdził jednocześnie, iż z uwagi na fakt, że uiszczona opłata równa była opłacie ustalonej decyzją, nie zachodziła przesłanka do stwierdzenia nadpłaty. W odwołaniu od powyższej decyzji A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie zwrotu nadpłaty w kwocie 1 217,57 zł, ewentualnie – o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdziła, że opłata określona decyzją organu pierwszej instancji wymierzona została w sposób dowolny, bez szczegółowego ustalenia zakresu pojęcia "zakresu ochrony morza przed zanieczyszczeniem przez statki". Zdaniem odwołującej się pojęcie morza odnosi się do obszaru wód i obszaru powietrza rozciągającego się nad powierzchnią morza, jako nierozerwalnej całości środowiska morza i przeciwieństwa środowiska lądu. Odwołująca powołała się również na zastosowanie w przedmiotowej sprawie Załącznika nr VI Konwencji MARPOL 1973/78, które to przepisy wyłączają zastosowanie odpowiednich przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska w zakresie opłat za wprowadzanie do niego emisji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia 16 lutego 2007 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 281 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska i art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa, uchyliło zaskarżoną decyzję (punkt 1 decyzji) oraz odmówiło stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za IV kwartał 2003 roku w wysokości 1 217,57 zł (punkt 2 decyzji). W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska nie sposób przyjąć, że powietrze nad wodami morskimi stanowi z nimi nierozłączną całość i z tego względu wprowadzanie gazów lub pyłów do tego powietrza jest wyłączone z regulacji ustawy - Prawo ochrony środowiska. Nie istnieje bowiem powietrze nad lądem i powietrze nad wodą. Powietrze jest jedno i stanowi część środowiska określaną ogólnie jako atmosfera. Jest to cześć środowiska naturalnego, która przemieszcza się i raz te same masy powietrza wędrują nad lądem a innym razem nad wodami. Nietrafny jest zatem pogląd wyrażony w odwołaniu i zaprezentowany w piśmie Ministerstwa Środowiska, przyjmujący prostą analogię pomiędzy pojęciem morza i pojęciem nieruchomości określonym w przepisach prawa cywilnego. Kolegium stwierdziło również, iż wobec tego, że za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza przez statki morskie należy uiścić opłatę na podstawie przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, nie było podstaw do stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za IV kwartał 2003 roku. Kolegium wyjaśniło nadto, iż uchyliło decyzję organu I instancji albowiem w niniejszej sprawie – wszczętej na wniosek strony dotyczący zwrotu nadpłaty, brak było podstaw do ustalania należnej opłaty, a wydanie decyzji jednocześnie ustalającej opłatę w wysokości uiszczonej przez wnioskodawcę i odmawiającej zwrotu nadpłaty naruszało art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. W skardze na powyższą decyzję A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o jej zmianę i orzeczenie zwrotu poniesionych opłat, ewentualnie - uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu. Skarżąca zarzuciła skarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 7 i 77 k.p.a., przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, iż przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska nie stosuje się do spraw wymienionych w art. 2 tej ustawy, w tym do zasad ochrony morza przed zanieczyszczeniami przez statki, które obejmują kompleksowy zakres spraw uregulowany ustawą z dnia 16 marca 1995 roku o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz konwencjami międzynarodowymi. W szczególności do zagadnień zapobiegania zanieczyszczeniom morza przez statki stosuje się postanowienia Konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, sporządzonej w Londynie dnia 2 listopada 1973 roku, zwanej Konwencją MARPOL. W Konwencji MARPOL sformułowano zintegrowany logistycznie system gospodarki odpadami, zapobieganiu zanieczyszczaniu olejami, szkodliwymi substancjami, ściekami, nałożono ograniczenia dla emisji do atmosfery dwutlenku siarki, tlenków i azotu. Zdaniem skarżącej - ustawa z dnia 16 marca 1995 roku o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki wraz z Konwencją MARPOL, obejmują obszar morski wody i przestrzeni powietrza łącznie. W konsekwencji skarżąca wywodziła, że postanowienia tych aktów prawnych znajdują zastosowanie do zanieczyszczenia wody, jak i powietrza, wyłączając stosowanie przepisów ustawy o ochronie środowiska. Skarżąca zarzuciła również błędną interpretację pojęcia "środowiska morskiego", w której zakłada się różnicowanie zanieczyszczenia morza i wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza podczas eksploatacji statków, tymczasem do emisji gazów i pyłów związanych z taką eksploatacją należy stosować jednolitą regulację ustawy o zapobieganiu zanieczyszczeniu morza, a nie ustawy – Prawo ochrony środowiska. Co za tym idzie - zasady ochrony morza, o których mowa w art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska, odnoszą się również do warstwy powietrza znajdującego się nad powierzchnią wody morskiej. Skarżąca podniosła nadto, że zaproponowano nowelizację art. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, która ma polegać na dodaniu ust. 2a, wyłączającego stosowanie przepisów ustawy w zakresie opłat za wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza ze statków morskich. Propozycja ta jednak nie została zaakceptowana przez Biuro Prawne Kancelarii Senatu, ponieważ uznano, że proponowana zmiana nie zawiera żadnych nowych regulacji w związku z obecnym brzmieniem art. 2 ust. 4 analizowanej ustawy. Podobnie Ministerstwo Środowiska stoi na stanowisku, że przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska w zakresie opłat za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza nie stosuje się do statków morskich. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.).Sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Rozpoznając wniesioną skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 86 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy jest zobowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa ustawa. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (w dalszej części uzasadnienia określana jako ustawa) jest jednym z aktów prawnych zawierających regulacje odpowiadające wymogom art. 86 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. c ustawy, ustawa ta określa zasady ochrony środowiska oraz warunki korzystania z jego zasobów, w tym koszty korzystania ze środowiska. Ilekroć w ww. ustawie jest mowa o środowisku - rozumie się przez to ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami (art. 2 pkt 39 ustawy). Art. 284 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, iż podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty za korzystanie ze środowiska i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Opłatę taką, zgodnie z art. 277 ust. 2 ustawy, wnosi się również za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wynikających z eksploatacji urządzeń. Jej wysokość zależy od ilości i rodzaju gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza (art. 274 ust. 1 pkt 1 ustawy). Stosownie do art. 288 ust 1 ustawy w razie nieuiszczenia przez podmiot korzystający ze środowiska opłaty albo uiszczenia opłaty w wysokości nasuwającej zastrzeżenia marszałek województwa wymierza opłatę w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub kontroli oraz wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Zaś w myśl art. 281 ust. 1 ustawy do ponoszenia tych opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżąca Spółka jest podmiotem korzystającym ze środowiska, gdyż jest przedsiębiorcą (art. 3 pkt 20 lit. a ustawy) i posiada statki, które - jako środki transportu w rozumieniu ustawy, objęte są pojęciem urządzenia (art. 3 pkt 42 ustawy). Jeżeli eksploatacja takiego urządzenia powoduje wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, przez które ustawa rozumie powietrze znajdujące się w troposferze, z wyłączeniem wnętrz budynków i miejsc pracy (art. 3 pkt 26 cytowanej ustawy), to należy uiścić stosowne opłaty. Skarżąca w toku postępowania przed organami administracji nie kwestionowała faktu zanieczyszczania powietrza przez jej statki, lecz samą podstawę odpłatności z tegoż tytułu na podstawie ustawy - Prawo ochrony środowiska. Żądanie zwrotu nadpłaty w opłacie za korzystanie ze środowiska za IV kwartał 2003 roku skarżąca oparła na odmiennej niż organy administracji interpretacji art. 2 ust. 4 ustawy. Przepis ten stanowi, że zasady ochrony morza przed zanieczyszczeniem przez statki oraz organy właściwe w sprawach tej ochrony określają przepisy odrębne. Zarzuty dotyczące naruszenia tego przepisu ustawy stanowią również podstawę skargi wniesionej do Sądu. W ocenie Sądu cytowany wyżej przepis nie daje podstaw do przyjęcia, że zanieczyszczenie powietrza przez statki poruszające się po wodach morskich wewnętrznych i terytorialnych nie podlega opłatom za korzystanie ze środowiska, w tym za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wynikające z eksploatacji urządzenia. Przepis ten wyłącza spod regulacji ustawy - Prawo ochrony środowiska jedynie kwestie zasad ochrony morza przed zanieczyszczeniami przez statki i w tym zakresie odsyła do przepisów odrębnych. Regulacja określonych w art. 273 ust. 1 i art. 277 ust. 2 ustawy opłat nie stanowi zasad ochrony morza przed zanieczyszczeniami, o których mowa w powoływanym art. 2 ust. 4 ustawy. Omawiane opłaty nie stanowią bowiem zakazów ani nakazów, których celem byłaby ochrona morza, jak również nie są karami za zanieczyszczenie morza przez statki. Jak wynika z Tytułu V ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz art. 272 pkt 1 tejże ustawy są to środki finansowo-prawne, będące rodzajem daniny publicznoprawnej, nałożone m.in. na podmioty wprowadzające gazy lub pyły do powietrza znajdującego się nad terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W skład tego terytorium wchodzą również morskie wody wewnętrzne (w tym wody portu gdańskiego) i morze terytorialne. Przy czym zwierzchnictwo terytorialne Rzeczypospolitej Polskiej nad morskimi wodami wewnętrznymi i morzem terytorialnym rozciąga się na wody, przestrzeń powietrzną nad tymi wodami oraz na dno morskie wód wewnętrznych i morza terytorialnego, a także na wnętrze ziemi pod nimi / art. 2 ust. 2 i 3 oraz art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej – tekst jednolity Dz. U. z 2003 roku, nr 153, poz. 1502 ze zm.). Wynika z tego, że sprawy dotyczące tego terenu podlegają jurysdykcji polskiej, chyba że zostały spod niej wyłączone (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 stycznia 2007 roku, sygn. akt II OSK 151/06, nie publ., oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 listopada 2005 roku, sygn. akt II SA/Sz 24/05, nie publ.). Wprawdzie ustawa Prawo ochrony środowiska nie precyzuje użytego w art. 2 ust. 4 ustawy pojęcia "morza", to wobec braku takiej ustawowej definicji zachodzi konieczność przyjęcia takiej treści tego pojęcia jaka wynika z jego potocznego językowego znaczenia, jako rozległego obszaru słonej wody. Dokonując zatem językowej wykładni art. 2 ust. 4 ustawy należy przyjąć, że poza jego regulacją pozostają jedynie sprawy dotyczące ochrony wody, zaś sprawy związane z ochroną powietrza regulacjom tym podlegają, również wówczas , gdy dotyczą ochrony przestrzeni powietrznej nad morskimi wodami / tak Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w powołanych powyżej orzeczeniach/. Wbrew zarzutom skarżącej, również z przepisów ustawy z dnia 16 marca 1995 roku o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (Dz. U. nr 47, poz. 243 ze zm.) nie wynika, że zawarte w niej regulacje obejmują obszar morski wody i przestrzeni powietrza łącznie, jak podnosiła skarżąca. Przepisy tej ustawy nie zawierają bowiem regulacji dotyczących zanieczyszczania powietrza. W art. 9a tejże ustawy zawarte są zakazy spalania odpadów na statkach. Art. 37 pkt 10 ww. ustawy określa natomiast odpowiedzialność kapitana lub członka załogi za naruszenie przepisów dotyczących spalania odpadów na statku. Brak jest jednak podstaw do utożsamiania tych przepisów z przepisami dotyczącymi ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami. Sąd nie podzielił również argumentacji strony skarżącej, która podnosiła, że postanowienia Konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, sporządzonej w Londynie dnia 2 listopada 1973 roku, zwanej Konwencją MARPOL (Dz. U. z 1987 roku, nr 17, poz. 101 oraz Dz. U. z 2005 roku, nr 7, poz. 29 i nr 202, poz. 1679), obejmują obszar morski wody i powietrza łącznie. Postanowień takich nie zawiera również Konwencja o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego sporządzona w Helsinkach dnia 9 kwietnia 1992r., zwana Konwencją Helsińską / Dz. U. z 2000r., nr 28, poz. 346/. Zasady zapobiegania zanieczyszczaniu powietrza przez statki zostały wprowadzone do Konwencji MARPOL Protokołem z 1997 roku, który zaczął obowiązywać Polskę w dniu 29 lipca 2005 roku, a więc postanowienia te nie obowiązywały w okresie, w którym skarżąca Spółka uiściła opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, w której domaga się stwierdzenia nadpłaty. Tym samym nie mogą one stanowić podstawy dla oceny zasadności wniesienia ww. opłaty. Zaskarżona decyzja dotyczy nadpłaty w opłacie za korzystanie ze środowiska za IV kwartał 2003 roku. O tym czy przedmiotowa opłata została uiszczona przez skarżącą zasadnie, czy też nie, przesądzają zatem przepisy obowiązujące w dacie jej uiszczenia, bowiem ewentualna nadpłata w tejże opłacie powstałaby właśnie w tej dacie (art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Jedynie na marginesie wskazać należy, że Załącznik nr VI, dodany do Konwencji MARPOL Protokołem z 1997 roku, zawiera tylko wykaz substancji niszczących warstwę ozonową oraz określa wymagania dotyczące kontroli emisji ze statków. Nie sposób zatem uznać, że zawiera kompleksową regulację dotyczącą ochrony powietrza nad morzem przed zanieczyszczeniami ze statków. Z kolei z Konwencji Helsińskiej wynika wprost, że ma ona zastosowanie jedynie do ochrony środowiska morskiego Morza Bałtyckiego, które obejmuje wodę i dno morskie łącznie z ich żywymi zasobami i innymi formami życia w morzu (art. 1 i 4 ust. 1 Konwencji). Zanieczyszczenie obszaru Morza Bałtyckiego wg tej Konwencji oznacza wprowadzenie przez człowieka, bezpośrednio lub pośrednio do morza, łącznie z ujściami rzek, substancji lub energii, które mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia człowieka, niszczyć żywe zasoby i morskie ekosystemy, stwarzać utrudnienie w dozwolonym użytkowaniu morza łącznie z rybołówstwem, pogarszać jakość użytkowanej wody morskiej oraz prowadzić do zmniejszenia walorów rekreacyjnych morza (art. 2 ust. 1). Zanieczyszczenie morza może pochodzić także ze źródeł lądowych, co oznacza zanieczyszczenie morza przez wszystkie punktowe lub rozproszone źródła lądowe wprowadzone drogą wodną, powietrzną lub bezpośrednio z wybrzeża. Obejmuje ono zanieczyszczenie pochodzące z jakiegokolwiek rozmyślnego usunięcia dokonanego pod dnem morskim w miejscu posiadającym dostęp z wybrzeża przez tunel, rurociąg lub w inny sposób. Należy w tym miejscu zaznaczyć także, iż postanowienia ww. Konwencji nie dotyczą co do zasady usuwania do morza odpadów lub innych materiałów, związanych lub wynikających z normalnej eksploatacji statków, jak też innych działań związanych z normalną eksploatacją statków (art. 2 ust. 4 i 5 Konwencji). Co za tym idzie – zdaniem Sądu – ww. Konwencja nie reguluje kwestii dotyczących ochrony powietrza nad obszarem Morza Bałtyckiego (tak też: Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 stycznia 2007 roku, sygn. akt II OSK 151/06, nie publ., oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 listopada 2005 roku, sygn. akt II SA/Sz 24/05, nie publ.). Przedstawione przez skarżącą opinie Ministerstwa Środowiska, zawierające odmienną, niż przedstawiona powyżej, interpretację przepisu art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska, nie są wiążące dla Sądu. Reasumując - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy dokonał właściwej interpretacji art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska, przyjmując, że poza zakresem działania ustawy - Prawo ochrony środowiska, pozostaje wyłącznie sfera ochrony wód morskich przed zanieczyszczeniami przez statki, i w związku z tym prawidłowo odmówił stwierdzenia nadpłaty w uiszczonej przez skarżącą opłacie. Skoro bowiem w związku z eksploatacją na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej należących do skarżącej statków, podczas spalania przez nie paliw, doszło w IV kwartale 2003 roku do wprowadzenia gazów lub pyłów do powietrza, skarżąca (korzystająca w ten sposób ze środowiska) zobowiązana była uiścić stosowną opłatę zgodnie z przepisami ustawy - Prawo ochrony środowiska. Zasadnie przy tym organ odwoławczy - rozstrzygając niniejszą sprawę wszczętą na wniosek skarżącej, ograniczył się do odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za IV kwartał 2003 roku i nie ustalał należnej opłaty za korzystanie ze środowiska za ten okres. Skarżąca bowiem uiściła ustaloną przez siebie opłatę w całości, a przyjmujący ją organ administracji nie miał żadnych zastrzeżeń co do jej wysokości (art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej). Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie była zasadna albowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło