II SA/Gd 325/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsk na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 20 lutego 2012 r., [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243 poz. 1623 ze zm.) - dalej zwanej "ustawą", nakazał inwestorowi – S. K. rozbiórkę obiektu budowlanego - rozbudowanej części sklepu wędliniarskiego o wym. 7,60 x 1,33 m, zlokalizowanej od strony ulicy S., na działce nr [...], w B., zrealizowanej w warunkach samowoli budowlanej. W uzasadnieniu organ stwierdził, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 5 listopada 2009 r. ustalił, że przy ulicy K. [...] w B. znajduje się obiekt budowlany - sklep wędliniarski, usytuowany pomiędzy ul. K., a ul. S., przy którym zostały wykonane roboty budowlane. Roboty budowlane polegały na rozbudowie części sklepu wędliniarskiego, poprzez zwiększenie powierzchni zabudowy - wymiarów sklepu wędliniarskiego o 1 m, na całej szerokości sklepu; konstrukcja ściany wykonana została okrąglaków drewnianych - częściowo ażurowa, a konstrukcja dachowa z płyty PW8 z rynną i rurą spustową z blachy ocynkowanej. Inwestorem wykonywanych robót budowlanych jest S. K. Rozbudowę części obiektu budowlanego - sklepu rozpoczęto i zakończono na przełomie czerwca - lipca 2009 r. Inwestor nie posiadał pozwolenia na wykonywane roboty budowlane przy przedmiotowym sklepie. Obiekt budowlany - sklep został zatem powiększony w warunkach samowoli budowlanej. W toku postępowania inwestor wyjaśnił, że ww. roboty budowlane wykonane zostały z konieczności powiększenia zaplecza technicznego sklepu, jako rozwiązanie tymczasowe. Organ wyjaśnił również, że w dniu 31 stycznia 2011 r. ponownie przeprowadził kontrolę rozbudowanej części sklepu wędliniarskiego, w trakcie której stwierdził, że: • w B. przy ulicy K. zlokalizowany jest sklep wędliniarski, na działkach nr [...] i [...], wejście do sklepu od ul. K., tylna część sklepu od ul. S.; • na działce nr [...] w tylnej części sklepu wędliniarskiego od ulicy S., rozbudowano sklep wędliniarski; • rozbudowę wykonano na całej szerokości sklepu wędliniarskiego - 7,65 m, pomiędzy budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] i budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...]; • ściana frontowa obiektu wykonana jest z elementów drewnianych pełnych w górnej części ażurowych, połączonych z konstrukcją dachową sklepu wędliniarskiego, stanowiąc przez to jego przedłużenie, wykonano orynnowanie i rurę spustową. Organ stwierdził, że roboty budowlane wykonane w tylnej części sklepu wędliniarskiego polegały na jego rozbudowie, ponieważ w ich wyniku nastąpiła zmiana charakterystycznych parametrów powierzchni zabudowy to jest wymiarów sklepu wędliniarskiego o około 1 m jego długości i 7,65 m na całej jego szerokości. Wykonano także pokrycie dachowe z płyty PW8, stanowiące przedłużenie konstrukcji dachowej sklepu wędliniarskiego, odprowadzając z dachu obiektu wody opadowe przez montaż rynny i rury spustowej z blachy ocynkowanej. W rozbudowanej części sklepu wędliniarskiego wydzielono trzy pomieszczenia, wewnątrz zamontowano jedne drzwi - łączące sklep z rozbudowaną częścią sklepu oraz dwoje drzwi na zewnętrznej ścianie - frontowej obiektu kubaturowego. W ocenie organu nadzoru budowlanego przedmiotowy obiekt budowlany nie jest ogrodzeniem, a obiektem budowlanym, ponieważ posiada cztery ściany, dach, wydzielone trzy pomieszczenia. Organ wyjaśnił nadto, że w dniu 24 maja 2011 r. przeprowadził kolejne oględziny obiektu, podczas których ustalił m. in., że: • rozbudowę wykonano na całej szerokości sklepu wędliniarskiego - 7,60 m, pomiędzy istniejącym budynkiem mieszkalnym na działce nr [...] i istniejącym budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...]; • przedmiotowy obiekt wykonany jest z elementów drewnianych pełnych - w górnej części ażurowych, połączonych trwale z konstrukcją dachową sklepu wędliniarskiego, wykonano odpływ wód opadowych z dachu sklepu i rozbudowanej części sklepu (stanowi całość - przedłużenie sklepu); • na zewnątrz obiektu (od ul. S.) znajdują się drzwi: - pierwsze drzwi wykonane z ramy stalowej wypełnione siatką stalową, zlokalizowane przy ścianie budynku mieszkalnego na dz. nr [...], o szerokości 0,92 do wysokości części ażurowej, stanowią wejście do pomieszczenia w którym znajduje się agregat, w pomieszczeniu wykonano instalację elektryczną do zasilania urządzenia, wewnątrz posadka wykonana z płytek - glazury, - drugie drzwi wykonane z elementów drewnianych, służące jako tylne wejście do sklepu wędliniarskiego, o szerokości 1 m i wysokości 2,38 m, zlokalizowane w odległości 2,70 m od ściany budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...]. Podczas tych oględzin inwestor oświadczył, że obiekt budowlany wykonał w czerwcu 2004 roku. Organ stwierdził, że z przedłożonego przez inwestora przy jego piśmie z dnia 21 stycznia 2010 r. (k. 10 akt administracyjnych) rzutu przyziemia w skali 1:100, części istniejącego sklepu oraz rozbudowy obiektu budowlanego, która jest przedmiotem niniejszego postępowania, wynika, że rozpatrywany obiekt budowlany to rozbudowa sklepu. Obiekt połączony jest ze sklepem wędliniarskim, wewnątrz wydzielono trzy pomieszczenia. Obiekt ma dwa wyjścia na zewnątrz, ma również połączenie ze sklepem. Organ wyjaśnił nadto, że z uwagi na to, iż inwestor S. K. uniemożliwił mu dokładne sprawdzenie sposobu połączenia rozbudowanej części obiektu budowlanego z gruntem, organ przyjął, że przedmiotowy obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że z art. 3 pkt 6 ustawy wynika, że przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Wykonane roboty budowlane polegały na przedłużeniu - rozbudowie sklepu wędliniarskiego w okresie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zatem zgodnie z art. 28 ww. ustawy - przedmiotowe roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której inwestor – S. K. nie uzyskał. Z tej przyczyny organ - postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 grudnia 2011 r.: • ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowanej części sklepu wędliniarskiego, • czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi, • zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób sporządzających i sprawdzających wyżej wymienione opracowania wraz z kopią uprawnień, • oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponieważ inwestor do dnia 31 grudnia 2011 r. nie przedstawił dokumentów wymaganych ww. postanowieniem, zawiadomieniem z dnia 25 stycznia 2012 r. organ poinformował strony, że zebrał cały materiał dowodowy w sprawie obiektu budowlanego - rozbudowanej części sklepu wędliniarskiego o wym. 7,60 x 1,33 m, zlokalizowanej od strony ulicy S., na działce nr [...] w B. i pouczył je, że mają prawo w terminie do 10 lutego 2012 r. zapoznać się z całym zebranym materiałem dowodowym w sprawie, a po tym terminie zostanie wydana w oparciu o zebrany materiał dowodowy decyzja administracyjna w trybie art. 48 ustawy, kończąca postępowanie przed organem nadzoru budowlanego I instancji. Następnie organ przytoczył treść przepisów art. 48 ust. 1 i 4 ustawy i stwierdził, że na podstawie tych przepisów wydał opisany powyżej nakaz rozbiórki. W odwołaniu od ww. decyzji S. K. wyjaśnił, że sklep nie został rozbudowany. Wykonano jedynie od strony południowo - zachodniej sklepu (ul. S.) ogrodzenie na całej szerokości sklepu, odsunięte od niego o ok. 130 cm. Wydłużony został również okap dachu sklepu. Ogrodzenie wykonane zostało w czerwcu 2004 r. w celu zabezpieczenia agregatów chłodniczych przed osobami postronnymi. Wykonane zostało w konstrukcji drewnianej i nie jest trwale związane z gruntem. Jego konstrukcję stanowią słupy drewniane o średnicy 10 cm. Słupy opierają się na podwalinie drewnianej o przekroju 10 x 10 cm, która ułożona jest bezpośrednio na gruncie. Ściana ogrodzenia wykonana jest z desek jako ażurowa i nie spełnia warunków technicznych jakim odpowiadać powinna przegroda ścienna tego typu budynku. W powstałym "pomieszczeniu" nie odbywają się żadne procesy technologiczne ani usługowe. Wykonane ogrodzenie polepszyło wygląd posesji od strony ul. S. Skarżacy zaprzeczył, że przedmiotowy obiekt posiada cztery ściany - istnieje tylko jedna ściana. Poinformował również, że wykonane ogrodzenie jest rozwiązaniem tymczasowym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 20 kwietnia 2012 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej określanej skrótem "k.p.a.", oraz art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust 4 ustawy, uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał inwestorowi – S. K. rozbiórkę rozbudowanej części sklepu wędliniarskiego - polegającą na rozbiórce frontowej ściany konstrukcji drewnianej usytuowanej pomiędzy sąsiednimi budynkami, zlokalizowanej na działce nr [...] od strony ulicy S. w B. o długości 7,60 m wraz z zadaszeniem o szerokości 1,30 m usytuowanym pomiędzy istniejącym sklepem, a ww. ścianą. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, przedstawiony dokładnie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Organ wyjaśnił, że wykonując samowolnie rozbudowę istniejącego sklepu o wymiarach 1,33 m x 7,60 m przy ul. K. [...] w B. S. K. jako inwestor naruszył przepis art. 28 ustawy. Naruszenie tego przepisu obligowało Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wdrożenia procedury określonej w art. 48 ustawy. Brak wymaganego prawem pozwolenia na rozbudowę sklepu wędliniarskiego wskazuje, że organ nadzoru budowlanego w odniesieniu do rozbudowanej części obiektu właściwie zastosował procedurę określoną w tym przepisie. Wykonując przedmiotowe roboty budowlane inwestor bowiem niewątpliwie dokonał rozbudowy sklepu, o jakiej mowa w przepisie art. 3 pkt 6 ustawy, a nie - jak podnosił w odwołaniu - "wykonał ogrodzenie". Organ odwoławczy stwierdził nadto, że w omawianej sprawie ustalono, że rozbudowa sklepu wędliniarskiego nastąpiła w tylnej części sklepu wędliniarskiego na działce nr [...] od ul. S. w B. na całej szerokości budynku, wynoszącej 7,65 m. Przedmiotowa dobudowa posiada szerokość 1,33 m, zatem wymiary dobudowy wynoszą 7, 65m x 1,33 m. Ponadto wykonano zadaszenie rozbudowanej części sklepu, stanowiące przedłużenie konstrukcji dachowej, zamontowano rynny i rury spustowe. W rozbudowanej części sklepu wędliniarskiego wydzielono trzy pomieszczenia. Wewnątrz rozbudowanej części sklepu zamontowano drzwi łączące sklep z rozbudowaną częścią oraz drzwi usytuowane na zewnętrznej ścianie frontowej. Organ odwoławczy wskazał również, że organ I instancji - postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r. zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2011 r. dokumentów o jakich mowa w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy, stanowiących podstawę legalizacji samowolnej rozbudowy. Inwestor nie przedłożył jednak w terminie wymaganych dokumentów, nie przedłożył ich również do dnia wydania decyzji. Dokumenty te tymczasem były niezbędne do ewentualnej legalizacji samowolnie wykonanej rozbudowy sklepu. Niewywiązanie się przez stronę z nałożonych na nią obowiązków spowodowało konieczność orzeczenia nakazu rozbiórki tejże samowoli. W tym stanie rzeczy organ I instancji prawidłowo nakazał zatem inwestorowi rozbiórkę rozbudowanej części sklepu wędliniarskiego. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 4 ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. W sytuacji zatem gdy inwestor nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3, organ I instancji był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanej części obiektu. Zatem podjęte rozstrzygnięcie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było prawnie uzasadnione. Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu, organ wskazał, że przeznaczenie dobudowanej do sklepu części nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. W omawianej sprawie przyczyną nakazu rozbiórki jest niewypełnienie obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r. Brak wykonania przez zobowiązanego obowiązków, o jakich mowa w postanowieniu, skutkuje brakiem możliwości legalizacji samowolnie rozbudowanej części obiektu. W odniesieniu do argumentu zawartego w odwołaniu, że przedmiotowa rozbudowy sklepu stanowi "ogrodzenie na całej szerokości" organ stwierdził, że argument ten jest nietrafny. Wykonana rozbudowa o lekkiej ażurowej konstrukcji, usytuowana pomiędzy dwoma budynkami mieszkalnymi, oraz połączona ze sklepem wędliniarskim, posiadająca pokrycie dachowe wraz z orynnowaniem - stanowi ewidentnie obiekt kubaturowy, który powstał w celu powiększenia parametrów powierzchni sklepu. Świadczy o tym zarówno dokumentacja fotograficzna, ustalenia organu, jak też pismo S. K. z dnia 21 stycznia 2010 r. wraz ze szkicem sytuacyjnym, w którym inwestor część rozbudowanego sklepu nazywa "dobudowaną wiatą", która powstała "z konieczności powiększenia zaplecza technicznego sklepu". W tej sytuacji argument strony zawarty w odwołaniu, że przedmiotowa dobudowa "posiada tylko jedną ścianę" nie ma znaczenia dla spawy, gdyż w wyniku zrealizowanej rozbudowy sklepu powstał zamknięty obiekt kubaturowy. Organ przytoczył treść rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. nr 112 poz. 1316), z którego wynika, że obiekt w postaci wiaty jest uważany za szczególny rodzaj budynku tj. za pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron, a nawet w ogóle ścian pozbawione. Wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt posiada wszystkie ściany i jest zadaszony, co daje podstawę do stwierdzenia, że nie można go uznać ani za ogrodzenie, ani za wiatę. Organ stwierdził nadto, że z opisu, sporządzonych zdjęć, analizy karty nr 10 akt oraz szkicu sporządzonego przez inż. W. G. (stanowiącego załącznik do protokołu z kontroli przeprowadzonej przez organ w dniu 24 maja 2011 r.) wynika, że w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych powstał obiekt, którego zadaszenie oparte jest na słupach drewnianych o średnicy 10 cm, opartych na drewnianej podwalinie ułożonej na podłożu gruntowym i połączonych z istniejącym budynkiem sklepu. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lutego 2012 r. jest prawidłowa, niemniej rozstrzygnięcie w niej zawarte wymaga doprecyzowania. Nakazując rozbiórkę rozbudowanej części sklepu organ I instancji nie uwzględnił bowiem faktu, że przy dokonywaniu rozbudowy inwestor wykorzystał trzy istniejące ściany budynków (w tym jedna własną) co powoduje, że rozbiórka rozbudowanej części dotyczyć powinna jedynie drewnianej ściany frontowej oraz zadaszenia. W skardze na ww. decyzję S. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonym decyzjom zarzucił: - mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożenia wniosków dowodowych w zakresie w jakim postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia zasadności zarzutów poniesionych w odwołaniu nie zostało przeprowadzone z urzędu; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na zakwalifikowaniu działań podejmowanych przez skarżącego jako rozbudowy sklepu wędliniarskiego podczas gdy w rzeczywistości obiekt ten należało zakwalifikować jako budowę wiaty gospodarczej, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 48 ust. 1 i 4 ustawy poprzez jego zastosowanie w stosunku do obiektu, którego budowa nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu skargi S. K. powołał się na treść odwołania, podkreślając, że postawiony przez skarżącego obiekt budowlany nie posiada czterech ścian, lecz wyłącznie jedną ścianę, o ile za ścianę uznać można ażurową, drewnianą przegrodę usytuowaną od strony ulicy S. Wskazał przy tym, że obowiązkiem organu II instancji było sprawdzenie zasadności twierdzeń odwołującego się i rzeczywistego stanu rzeczy. Chociaż strona nie złożyła w tym zakresie formalnego wniosku w odwołaniu, jednak miała prawo e przypuszczać, że organ odwoławczy w trybie art.136 k.p.a. z urzędu przeprowadzi dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, mających na celu wyjaśnienie tej istotnej rozbieżności mogącej mieć wpływ na treść decyzji. Ostatecznie, w przypadku braku działania organu z urzędu, skarżący miałby szansę złożenia samodzielnego wniosku w toku postępowania odwoławczego, gdyby Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. - przed wydaniem decyzji umożliwił mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Zdaniem skarżącego, decydującym dla oceny prawidłowości zaskarżonych decyzji jest precyzyjne i zgodne z rzeczywistością określenie tego, co skarżący faktycznie wykonał na działce nr [...], zlokalizowanej od ulicy S. w B. Jego zdaniem, nie budzi wątpliwości, że wygrodził on pewną część stanowiącej jego własność działki, ustawiając między istniejącymi budynkami, na całej jej szerokości, konstrukcję drewnianą, którą wsparł na słupach drewnianych o średnicy 10 cm, wspierając na nich zadaszenie wydzielonej części. Wskazując na definicję wiaty z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 roku w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, skarżący zaznaczył przy tym, że postawiona przez niego konstrukcja nie jest obudowana ścianami, a jedynie jej usytuowanie jest tego rodzaju, że de facto "korzysta" ze ścian usytuowanych po jej bokach budynków mieszkalnych. Ściany tych budynków nie mają przy tym dla niej żadnego znaczenia w sensie konstrukcyjno - budowlanym, nie istnieje z tymi ścianami żadne budowlano-konstrukcyjne powiązanie, a jedynie stanowią "barierę" uniemożliwiającą wejście do tego "naziemnego pomieszczenia". Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lipca 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 448/2009, LexPolonica nr 2444817, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że: "Cechą charakterystyczną wiaty jest brak obudowania ścianami ze wszystkich stron. Konstrukcje tego typu są całkowicie pozbawione ścian albo mają jedną dwie lub trzy ściany". Przytoczył również definicję wiaty zawartą w Wikipedii. Mając powyższe na uwadze skarżący wyjaśnił, że nie musiał legitymować się pozwoleniem na budowę, ponieważ budowa wiaty z mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy nie wymaga pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącego, kwestionując jego prawo do wybudowania wiaty, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając decyzję dokonał skomplikowanego zabiegu redakcyjnego pozwalającego mu na uniknięcie przyporządkowania przedmiotu decyzji którejś z definicji zawartych w art. 3 ustawy, nie wyjaśnił bowiem czym jest wybudowany obiekt, a jedynie stwierdził, że nie jest on wiatą. Organ posługuje się pojęciem "rozbudowa sklepu wędliniarskiego", które nie jest znane Prawu budowlanemu. Ponadto - w ocenie skarżącego - rozbudowa odnosić się może jedynie do istniejącego już obiektu budowlanego (art. 3 pkt. 6 ustawy). W wyniku rozbudowy powstaje nowa część istniejącego już obiektu, w tym konkretnym przypadku budynku mieszkalno-usługowego, integralnie z nim związana. W wyniku wykonanych przez S. K. prac - wybudowania wiaty, nie zwiększył się natomiast istniejący budynek. Rozbudowa budynku to realizacja nowej części budynku, a zatem część ta - zdaniem skarżącego - powinna odpowiadać kryteriom wynikającym z treści art. 3 pkt 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 5 września 2012 roku pełnomocnik skarżącego stwierdził, że organy nie wyjaśniły prawidłowo stanu faktycznego sprawy, ponieważ wybudowany obiekt nie może stanowić rozbudowy istniejącego budynku sklepu albowiem nie ma żadnych konstrukcyjnych powiązań z istniejącym budynkiem sklepu. Oba budynki mają niezależne od siebie zadaszenia. Obiekt nie jest również w żaden sposób połączony ze ścianami pozostałych budynków. Skarżący oświadczył nadto, że nie zgłosił właściwemu organowi zamiaru budowy wiaty, która jest samodzielną konstrukcją. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji stanowi art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) - dalej zwanej "ustawą". Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten dotyczy zatem samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego lub jego części. Definicję obiektu budowlanego zawiera art. 3 ustawy. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Przepis art. 48 ustawy nie dotyczy zatem jedynie budynku, czyli takiego obiektu budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadającego fundamenty i dach (vide definicja zawarta w art. 3 pkt 2 ustawy), lecz również budowli stanowiących całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiektów małej architektury. Dotyczy zatem również obiektów budowlanych, które z gruntem nie są trwale związane. Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Natomiast obiektem małej architektury są niewielkie obiekty, a w szczególności obiekty kultu religijnego, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, a także obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (art. 3 pkt 4 ustawy). Przepisy zawarte w art. 3 ustawy zawierają również definicję budowy. Z art. 3 pkt 6 ustawy wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Od początku obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane definicja budowy zawierała pojęcie rozbudowy obiektu budowlanego, przy czym w ustawie nie zdefiniowano tego pojęcia. Z dniem 26 września 2005 roku zdefiniowano natomiast w art. 3 pkt 7a ustawy przebudowę wyjaśniając, że przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały wykonane przez inwestora roboty budowlane jako rozbudowę obiektu budowlanego - sklepu. Przy czym bezsporne jest, że inwestor na te roboty nie uzyskał stosownego pozwolenia. Nie zgłosił również zamiaru ich wykonania właściwemu organowi. Rozbudowa, jak przyjęto w doktrynie i orzecznictwie, jest zmianą - powiększeniem parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, wysokość, długość, szerokość, czy powierzchnia zabudowy. W orzecznictwie przyjmuje się również, że brak legalnych definicji pojęć "odbudowa, rozbudowa, nadbudowa" każe poszukiwać ich znaczenia na gruncie języka powszechnego, gdzie pojęcie "rozbudowa" oznacza szerszy zakres ingerencji w substancję budowlaną, która może polegać nie tylko na wymianie elementów konstrukcyjnych, ale także pewnej zmianie granic budowli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2001 roku, sygn. akt II SA/Lu 892/00, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego pod red. Stanisława Dubisza (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r. tom III, str. 981) rozbudowa to powiększenie, rozszerzenie budowli, dobudowanie nowych elementów. Tak więc rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku - o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub innym celom służącą przybudówkę), wykusz lub taras. Owe powiększenie stanowi część obiektu budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 2008 roku, sygn. akt II SA/Bd 809/08, Baza Orzeczeń LEX nr 569006; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 listopada 2011 roku, sygn. akt II SA/Lu 407/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy w tym miejscu zauważyć również, że ustawa - Prawo budowlane nie zawiera definicji wiaty. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zgadza się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zawartym w przywołanym przez skarżącego wyroku z dnia 15 lipca 2009 r. (sygn. II SA/Kr 448/2009, LexPolonica nr 2444817, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że: "Cechą charakterystyczną wiaty jest brak obudowania ścianami ze wszystkich stron. Konstrukcje tego typu są całkowicie pozbawione ścian albo mają jedną, dwie lub trzy ściany". Pogląd ten koresponduje z definicją wiaty zawartą w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. nr 112 poz. 1316), z którego wynika, że obiekt w postaci wiaty jest uważany za szczególny rodzaj budynku tj. za pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron, a nawet w ogóle ścian pozbawione. W niniejszej sprawie organy ustaliły, że inwestor – S. K. rozbudował należący do niego sklep (budynek sklepu), powiększając jego kubaturę o pomieszczenie o wymiarach 7,6 m x 1,33 m. Zrobił to stawiając ścianę wykonaną z okrąglaków drewnianych, częściowo ażurową, oraz przedłużając zadaszenie sklepu poprzez wykonanie orynnowanej konstrukcji dachowej z płyty PW8, z rurę spustową z blachy ocynkowanej. Roboty te wykonał bez pozwolenia na budowę. Organy prawidłowo przyjęły przy tym, że wykonane roboty nie stanowią wiaty. W wyniku wykonanych robót budowlanych powstało bowiem zamknięte pomieszczenie. Bezsporny fakt, że inwestor wykonał tylko jedną ścianę, temu ustaleniu nie przeczy. Inwestor wykonał bowiem tylko jedną ścianę, a nie cztery, z uwagi na to, że tylko jedna ściana i zadaszenie były w niniejszej sprawie potrzebne do utworzenia pomieszczenia kubaturowego. Układ budynków powoduje bowiem, że wykonując to pomieszczenie inwestor mógł wykorzystać ścianę sklepu i dwie ściany budynków usytuowanych do ściany sklepu prostopadle. Zdaniem Sądu, poczynione przez organy obu instancji w niniejszej sprawie ustalenia dokonane zostały w zgodzie z zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. W toku postępowania przed organem I instancji trzykrotnie dokonywane były oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego, zawsze z udziałem inwestora – S. K. Podczas każdej z tych kontroli organ stwierdzał, że w wyniku wykonanych robót sklep został rozbudowany, ponieważ powiększył się o dodatkową przestrzeń użytkową, stanowiącą odrębne pomieszczenie. W toku tych oględzin ustalono również, że znajdujące się nad tym pomieszczeniem zadaszenie stanowi przedłużenie zadaszenia sklepu i jest połączone ze ścianą frontową. Dobudowane pomieszczenie jest więc z budynkiem sklepu powiązane, czego skarżący nie kwestionował aż do rozprawy. Podczas oględzin, które odbyły się w dniu 5 listopada 2009 roku ustalono, że: "S. K. powiększył sklep wędliniarski (...)" (vide k. 7 akt administracyjnych organu I instancji). W dniu 31 stycznia 2001 roku ustalono, że: "Obiekt usytuowany jest pomiędzy istniejącymi budynkami (...) Ściana frontowa obiektu (...) wykonana jest z elementów drewnianych (...) połączona z konstrukcją dachową sklepu wędliniarskiego, stanowiąc jej przedłużenie" (vide k. 36 akt administracyjnych organu I instancji). Powyższe ustalenia potwierdziły oględziny z dnia 24 maja 2011 roku, podczas których ustalono, że: "rozbudowany obiekt budowlany stanowi przedłużenie sklepu (...) ściana frontowa drewniana połączona z konstrukcją dachu" (k. 45 akt administracyjnych organu I instancji). Co więcej, w obu odwołaniach wniesionych w niniejszej sprawie skarżący sam przyznawał, że wykonane roboty powiązane są ze sklepem, stwierdzając, że "Wydłużony został okap dachu sklepu." (odwołanie z dnia 25 października 2010 roku k. 27 akt administracyjnych organu I instancji, oraz odwołanie z 5 marca 2012 roku w aktach organy II instancji). Ponadto w piśmie z dnia 21 stycznia 2010 roku inwestor przyznał, że wykonał roboty budowlane w celu powiększenia zaplecza technicznego sklepu. Powyższe ustalenia potwierdza także przywoływana przez organ odwoławczy dokumentacja fotograficzna, w tym zdjęcia stanowiące załącznik do protokołu oględzin z dnia 24 maja 2011 roku, jak i zdjęcie załączone do pisma skarżącego z dnia 25 października 2010 roku. Ze zdjęć tych wynika nadto, szczególnie ze zdjęcia załączonego do ww. pisma oraz górnego zdjęcia stanowiącego załącznik nr 2/1 do protokołu oględzin z dnia 24 maja 2011 roku, że wykonana konstrukcją połączona jest również ze ścianami bocznymi dwóch pozostałych budynków. W tym stanie rzeczy za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące nienależytego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy. Niezasadny był również zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. W toku postępowania przez organem I instancji, który zgromadził wszystkie dowody istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, organ zgodnie z tym przepisem zapewnił skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym w szczególności w przeprowadzanych oględzinach, a przed wydaniem decyzji umożliwił mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zawiadamiając go pismem z dnia 25 stycznia 2012 roku o zebraniu całego materiału dowodowego w sprawie (k. 49 akt administracyjnych organu I instancji). Organ odwoławczy żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego nie prowadził, ponieważ materiał dowodowy zgromadzony w sprawie - również w ocenie Sądu, był wystarczający do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Nie musiał zatem ponownie zawiadamiać skarżącego w trybie art. 10 k.p.a. Jeżeli skarżący chciał przedstawić dodatkowe - bliżej niesprecyzowane dowody, to winien był tego dokonać w odwołaniu, a nie czekać na to czy organ odwoławczy przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe. Organ odwoławczy nie musi przeprowadzać nowych dowodów w sprawie. Jeżeli uzna bowiem - tak jak w niniejszej sprawie, że zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy jest wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, może ograniczyć się jedynie do ponownej analizy tego materiału dowodowego i nie musi przeprowadzać z urzędu uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że poczynione przez organy ustalenia pozwalały stwierdzić, że efektem przeprowadzonych przez inwestora w przedmiotowej sprawie robót budowlanych nie było wykonanie wiaty. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w niniejszej sprawie doszło bowiem do rozbudowy budynku - sklepu wędliniarskiego, poprzez dobudowanie pomieszczenia pełniącego funkcję gospodarczą. W następstwie wykonanych robót budowlanych zwiększyła się kubatura budynku, na co wskazują parametry budynku z dobudowanym pomieszczeniem w porównaniu ze stanem budynku istniejącym przed rozpoczęciem rozpatrywanych robót budowlanych. W stanie sprzed robót, budynek inwestora - sklep wędliniarski posiadał wejście usytuowane w ścianie budynku. Po wykonaniu przedmiotowych robót budowlanych do budynku sklepu można się dostać od tej strony jedynie przechodząc przez dobudowane pomieszczenie. Jedno z wejść do budynku sklepu znajduje się w wykonanej ścianie pomieszczenia, usytuowanej równolegle do ściany budynku sklepu. Dobudowana ściana i dach zamykają przy tym przestrzeń powstałą pomiędzy budynkiem sklepu i dwoma budynkami usytuowanymi do niego prostopadle, tworząc dodatkowe - kubaturowe pomieszczenie użytkowe. Na skutek wykonanych robót powstało zatem dodatkowe pomieszczenie kubaturowe w budynku sklepu, co stanowi rozbudowę budynku. Z tych przyczyn nie można było potraktować wykonanych robót jako samodzielnej inwestycji - np. jako wiaty o jednej ścianie, ponieważ wybudowanie ściany i zadaszenia oraz wykorzystanie trzech istniejących ścian budynków spowodowało powstanie połączonego z budynkiem sklepu pomieszczenia, powiększającego jego kubaturę. W konsekwencji powyższych rozważań uznać należało, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego, zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 i 7 oraz art. 28 ust. 1 ustawy uznając, że wykonane przez inwestora prace należy zakwalifikować jako samowolną rozbudowę obiektu budowlanego, podlegającą legalizacji w trybie art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Prawidłowo również nakazały rozbiórkę przedmiotowej rozbudowy, ponieważ skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych na niego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 ustawy, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 tego artykułu, a więc nakazuje rozbiórkę. Bez znaczenia przy tym pozostawało, że organy nie ustaliły dokładnie czy roboty wykonano w 2004, czy też w 2009 roku. Te dwie daty podawał inwestor, który początkowo twierdził, że rozbudowy dokonał w VI i VII 2009, następnie że w VI 2004 roku. Ostatecznie organy przyjęły, że miała ona miejsce w czerwcu 2004 r. ("w okresie obowiązywania ustawy - Prawo budowlane"), przy czym ustalenia tego nie uzasadniły. Ta rozbieżność pozostaje bez znaczenia dla oceny wykonanych robót, ponieważ zarówno w 2004 roku, jak i w 2009 roku, treść art. 3 pkt 6 ustawy była taka sama, a zatem zarówno w 2004 roku, jak i w 2009 roku - zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, przedmiotowe roboty budowlane - polegające na rozbudowie budynku, można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Opisane uchybienie nie stanowi zatem naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Kwestia związania z gruntem rozbudowanej części sklepu również w ocenie Sądu nie została w sposób prawidłowy ustalona (organ przyjął, że obiekt jest trwale związany z gruntem, mimo że w wyniku sprzeciwu inwestora nie dokonał dokładnych ustaleń w tym zakresie; ustalenia te - według organu, wymagały bowiem oględzin przeprowadzonych wewnątrz obiektu, na które inwestor nie wyraził zgody). Jednak także to uchybienie nie miało znaczenia dla prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy. Postępowanie legalizacyjne prowadzi się bowiem wobec obiektów budowlanych, a więc nie tylko budynków (te muszą być trwale związane z gruntem) lecz także budowli, które nie muszą być trwale związane z gruntem. W niniejszej sprawie oznacza to, że rozbudowa budynku, wymagającą pozwolenia na budowę, mogła polegać zarówno na dobudowaniu do niego pomieszczenia trwale związanego z gruntem, jak i takiego, które trwale z gruntem nie jest związane. Obie rozbudowy - zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy wymagały bowiem pozwolenia na budowę. Teza przedstawiona w skardze, zgodnie z którą rozbudować budynek można jedynie poprzez dobudowanie do niego części trwale związanej z gruntem nie znajduje oparcia w przepisach Prawa budowlanego. Należy w tym miejscu stwierdzić również, że przedmiotowego obiektu nie można było zaliczyć do obiektów tymczasowych, jak chciałby inwestor. Obiekt ten jest bowiem użytkowany co najmniej od lipca 2009 roku. Z art. 3 pkt 5 ustawy wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy stanowi zaś, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika nadto, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, 5-19 i 20a-21. Odnosząc się ponadto zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu z dnia 20 lutego 2012 roku, na które powoływał się w skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że bezzasadnie skarżący w tym piśmie wywodził, że wykonał tylko ogrodzenie i wydłużył okap dachu. Jak bowiem wykazano powyżej, skarżący rozbudował należący do niego sklep, wykonując przegrodę ścienną i dach, a tym samym wydzielając dodatkowe pomieszczenie z przestrzeni. Fakt, iż wybudowana ściana częściowo powstała z elementów ażurowych i nie spełnia warunków technicznych przegrody ściennej budynku - nie ma znaczenia dla oceny, czy była to rozbudowa. Jak bowiem wyjaśniono powyżej, rozbudowa sklepu, czyli budynku, może polegać także na wykonaniu robót budowlanych, które doprowadzą do powstania pomieszczenia, mającego cechy każdego obiektu budowlanego zdefiniowanego w art. 3 pkt 1 ustawy, a nie tylko budynku. Również to, że według skarżącego w pomieszczeniu tym nie odbywają się żadne procesy technologiczne ani usługi, jak i polepszenie wyglądu posesji, spowodowane tymi robotami, nie mają znaczenia przy ocenie czy była to rozbudowa. Odnośnie zarzutu, że w wyniku wykonanych robót powstała tylko jedna ściana, a nie cztery, Sąd wypowiedział się powyżej. Dodatkowo należy wyjaśnić, że fakt ten ma w niniejszej sprawie znaczenie o tyle, że tylko ta ściana (a także dach) mogą podlegać rozbiórce, bo tylko te elementy stanowią samowolę budowlaną. Okoliczności te uwzględnił organ odwoławczy - doprecyzowując zakres rozbiórki w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) ją oddalił.