II SA/Gd 327/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-08-11
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Felicja Kajut, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej wybudowanej w 1997 r. można zastosować nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, czy też należy zastosować art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2003 r., uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 27/05?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego naruszyły prawo materialne, stosując art. 48 Prawa budowlanego zamiast art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2003 r. Biorąc pod uwagę datę budowy (1997 r.) i wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 27/05, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów wyłączających stosowanie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego do budów, gdzie pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął przed 11 lipca 2003 r., należało zbadać możliwość legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego było przedwczesne.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie budowy dwóch domków letniskowych bez pozwolenia na budowę. Jeden z domków został wybudowany w 1997 r. Po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego i uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę domku wybudowanego w 1997 r. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący F. H. wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji, argumentując, że powinien być zastosowany art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2003 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd określił, że decyzje te nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz F. H. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z 22 lipca 2010 r., nr [...], 2. określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz F. H. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na wniosek B. Ch. - współwłaścicielki nieruchomości przy ul. [...] w Ł., wszczął w dniu 26 stycznia 2007 r. postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku letniskowego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w Ł.
Podczas przeprowadzonych w dniu 7 lutego 2007 r. oględzin na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w Ł. ustalono, iż Z. i F. H. wybudowali dwa domki letniskowe. Pierwszy z nich powstał od zachodniej strony posesji i wobec niego przeprowadzono postępowanie legalizacyjne w oparciu o stare prawo budowlane, zaś drugi domek letniskowy powstał w 1997 r., również bez uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestorzy posiadają natomiast zgodę zakładu Usług Komunalnych i Mieszkaniowych w Ł. z dnia 14 marca 1994 r. na przebudowę domku letniskowego oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia 19 marca 1997 r. nr [...] w sprawie warunków zabudowy.
Postanowieniem z dnia 29 marca 2007 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez Z. i F. H., polegające na budowie domku letniskowego zlokalizowanego na działce nr 428 obr 1 w Ł. przy ul. [...]. Jednocześnie organ nakazał zabezpieczenie budowy przed wpływem warunków atmosferycznych oraz zobowiązał Z. i F. H. do przedłożenia: zaświadczenia Burmistrza Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego budowy budynku letniskowego, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi i oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane - w terminie do dnia 30 czerwca 2007 r. W dniu 14 czerwca 2007 r. F. H. przedłożył wymagane dokumenty, a PINB decyzją z dnia 25 lipca 2007 r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany domku letniskowego usytuowanego od strony ul. [...] oraz nałożył na Z. i F. H. obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 15 lipca 2009 r. nr [...], uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia. Uzasadniając wydaną decyzję organ wskazał, iż postanowienie z dnia 29 marca 2007 r., nakładające obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, w tym "ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu", straciło ważność, albowiem Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 (Dz. U. z 29 grudnia 2007 r.) uznał, iż art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji R.P. Jednocześnie WINB wyjaśnił, iż do obiektów wybudowanych samowolnie po 31 grudnia 1994 r., a przed dniem 11 lipca 1998 r., w odniesieniu do których wszczęto postępowanie po 11 lipca 2003 r. - do dnia 31 grudnia 2007 r., brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, niezasadne jest stanowisko, iż wzniesiony w tamtym czasie bez pozwolenia na budowę obiekt podlega wyłączeniu z obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej. WINB stwierdził również, iż zobowiązani Z. i F. H. nie wykonali obowiązku, bowiem przy braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedłożyli zaświadczenie Burmistrza Miasta z dnia 11 czerwca 2007 r. zamiast wymaganej ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponownie rozpatrując sprawę, PINB postanowieniem z dnia 2 września 2009 r. nr [...], nałożył na Z. i F. H., obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 stycznia 2010 r., następujących dokumentów: ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta o warunkach zabudowy; czterech egzemplarzy projektu budowlanego z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W postanowieniu tym pouczono zobowiązanych o opłacie legalizacyjnej w przypadku spełnienia warunków postanowienia.
Następnie PINB na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.), decyzją z dnia 22 lipca 2010 r. nr [...], nakazał Z. i F. H. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego (wybudowanego po dniu 1 stycznia 1995 r.), zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w Ł. od strony wschodniej (bliżej wjazdu na posesję).
Organ I instancji wyjaśnił, iż F. H. przedłożył w terminie dokumenty wymagane postanowieniem z dnia 2 września 2009 r., jednakże bez poświadczenia prawomocności decyzji Burmistrza Miasta o warunkach zabudowy z dnia 20 stycznia 2010 r. nr [...]. Ustalono także, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 1 marca 2010 r. nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta z dnia 20 stycznia 2010 r. i umorzyło postępowanie w pierwszej instancji.
F. H. złożył odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagając się jej uchylenia. Odwołujący się twierdzi, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję o warunkach zabudowy sprzeciwia się zagwarantowanej ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Odwołujący się podniósł, iż zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do sądu administracyjnego i w związku z tym wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie legalizacji do chwili rozpatrzenia tej skargi. Jednocześnie odwołujący się wniósł o anulowanie, ewentualnie złagodzenie, opłaty legalizacyjnej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 23, poz. 1623) decyzją z dnia 28 lutego 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. PINB po dokonaniu ustalenia, iż na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w Ł. usytuowano w 1997 r., bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, budynek letniskowego, wydał postanowienie o nałożeniu na inwestorów obowiązku dostarczenia w wyznaczonym terminie wyszczególnionych dokumentów. Następnie po ustaleniu, iż obowiązek przedłożenia wymaganych dokumentów nie został przez inwestorów spełniony, nakazano rozbiórkę wybudowanego samowolnie obiektu.
W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem, gdyż na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków stosuje się przepis ust. 1 stanowiący, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargi na decyzję ostateczną SKO z dnia 1 marca 2010 r. WINB wyjaśnił, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie powoduje wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, której dotyczy skarga.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż opłata legalizacyjna jest ustawowo dopuszczonym sposobem zachowania samowolnie wybudowanego obiektu w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, zaś organ nadzoru budowlanego nie może uwzględniać kondycji finansowej inwestora przy obliczaniu wysokości tej opłaty. Nie jest też uprawniony zwolnić stronę z obowiązku jej uiszczenia.
F. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję WINB, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego decyzja wydana została z naruszeniem art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 49 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane, przez uznanie, że nie można ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej, a brak prawomocności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Burmistrza Miasta stanowił przyczynę wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Ponadto, w ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane w sprawie nałożenia opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu skargi powołuje się na okoliczność, iż użytkuje domek letniskowy od 14 lat, wobec czego powinien zostać zastosowany wobec niego art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej z 2003 r. Powołuje się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt II SA/GL 417/09.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał także, iż art. 49 Prawa budowlanego utracił moc w brzmieniu podanym przez skarżącego.
W piśmie procesowym z dnia 30 czerwca 2011 r. (vide: k. 47) uczestniczka postępowania B. Ch. zakwestionowała posiadanie przez F. H. pisemnego zezwolenia współwłaścicieli nieruchomości G. i S. Sz. na wybudowanie domku letniskowego, oświadczyła, iż sama również takiej zgody nie wyraziła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargę jako uzasadnioną należało uwzględnić.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Nie jest przy tym związany, w granicach sprawy, zarzutami i wnioskami skargi, stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.).
Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję WINB Sąd stwierdza, iż narusza ona prawo, a naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy.
Zasadnicze okoliczności sprawy nie są sporne, wynika z nich, iż będący przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego obiekt budowlany - zakwalifikowany przez organ jako budynek, pełniący funkcję letniskową, wybudowany został w 1997 r., bez pozwolenia na budowę (vide: dokumentacja obejmująca opis techniczny i opis do projektu zagospodarowania z maja 1997 r., w aktach administracyjnych I instancji).
Opisane wyżej decyzje administracyjne nakazujące rozbiórkę podjęte zostały na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), po wyczerpaniu obowiązującego trybu legalizacyjnego. Pozostaje przy tym niesporne, że skarżący nie posiadał ostatecznej, uzyskanej w trakcie niniejszego postępowania administracyjnego, decyzji o warunkach zabudowy, na skutek jej uchylenia w postępowaniu odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 1 marca 2010 r., nr [...].
Postępowanie przeprowadzone w tym trybie było wadliwe i naruszało art. 48 ustawy Prawo budowlane, gdyż ustalenie niekwestionowanej przez strony daty budowy przedmiotowego obiektu budowlanego uzasadniało zastosowanie innego trybu legalizacyjnego, wynikającego z treści art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życia ustawy nowelizacyjnej z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Przepis ten stanowił, co następuje:
Art. 49 ust. 1. Nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
2. Jeżeli właściciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 48 stosuje się odpowiednio.
Należy wskazać, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. w sprawie sygn. akt P 27/05 stwierdził, że: 1. Art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 42, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229, Nr 129, poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676), w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.
2. Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.
Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu przytoczonego wyżej wyroku stwierdził, iż spełnienie przed dniem wejścia w życie ustawy z 27 marca 2003 r. przesłanek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu stanowi wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie przez organy władzy publicznej przy legalizacji samowoli budowlanej. Wszystkie podmioty, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy, to jest przed 11 lipca 2003 r., spełniały przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, powinny być traktowane według jednakowej miary w zakresie możliwości legalizacji samowoli budowlanej.
Treść przytoczonego wyroku TK w odniesieniu do okoliczności przedmiotowej sprawy prowadzi do sytuacji, w której dopuszczalna jest ewentualnie legalizacja samowoli budowlanej w stosunku do podmiotu, który przed dniem 11 lipca 2003 r. (data wejścia w życie przepisów zmieniających ustawę Prawo budowlane) spełniał warunki określone w art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane do uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu, a więc: od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części do dnia wejścia w życie ustawy z 27 marca 2003 r. (10 lipca 2003 r.) upłynęło pięć lat, a istnienie obiektu nie naruszało przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela w związku z tym pogląd wyrażony w przywołanym przez skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 417/09 (Baza orzeczeń LEX nr 603194), a wcześniej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1477/06 (Baza orzeczeń LEX nr 394405), iż "spełnienie przed dniem wejścia w życie, tj. przed dniem 11 lipca 2003 r., ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) przesłanek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, określonych w art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem, winno skutkować możliwością legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o dotychczasową regulację, bez względu na datę wszczęcia postępowania administracyjnego". Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 52207 (Baza orzeczeń LEX nr 486439) mówi się, iż "wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r., P 27/05 w przypadku, jeżeli od zakończenia budowy obiektu do dnia 10 lipca 2003 r. upłynął pięcioletni termin, obliguje organy do zastosowania przepisu art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., a nie przepisu art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, który wszedł w życie z dniem 11 lipca 2003 r." Pogląd ten zachowuje aktualność także w niniejszej sprawie, w której organy orzekały na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, bowiem w obu przepisach chodzi o sankcję, jaką jest nakaz rozbiórki na skutek samowoli budowlanej, w związku z budową bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Ponadto w okolicznościach niniejszej sprawy jest niesporne, że postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowej samowoli budowlanej zostało wszczęte 26 stycznia 2007 r., co wynika z treści zawiadomienia skierowanego do stron postępowania i i wyznaczającego termin przeprowadzenia oględzin nieruchomości (vide: zawiadomienie k. 2 akt administracyjnych).
Przytoczony wyżej wyrok Trybunału o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji RP). Wyrok Trybunału w sprawie P 27/05 wszedł w życie przed datą wydania zaskarżonej decyzji, wobec powyższego oba organy naruszyły przepis prawa materialnego – art. 49 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., poprzez jego niezastosowanie.
Mając powyższe na względzie uchyleniu podlegała zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji. Konsekwencją wyroku Trybunału z dnia 18 października 2006 r. jest bowiem to, iż nie można utrzymać w obrocie prawnym decyzji organów administracji nakazujących przedwczesną rozbiórkę, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego pod kątem przesłanek legalizacji wynikających z art. 49 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu przedstawionym powyżej). Niezależnie zatem od naruszenia przepisów prawa materialnego, organy naruszyły przepisy postępowania, art. 7 i art. 77 kpa, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc, z uwagi na powołany wyrok TK, należy dokonać dokładnego ustalenia przez organ nadzoru budowlanego stanu faktycznego w zakresie, czy istnienie przedmiotowego obiektu budowlanego nie naruszało obowiązujących w dacie jego budowy przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem fakt daty budowy spornego obiektu, chociaż ustalony nieprecyzyjnie (rok 1997), lecz niespornie, pozwala na uwzględnienie upływu 5 lat od daty samowoli do dnia 11 lipca 2003 r. Trzeba przy tym zauważyć, że w aktach sprawy administracyjnej znajduje się dowód, który wskazuje na zgodność samowolnej zabudowy z uprzednio obowiązującymi przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym – w postaci decyzji Burmistrza Miasta z dnia 19 marca 1997 r. Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji polegającej na budowie tymczasowego budynku letniskowego na działce nr [...] obr. [...] w Ł. (vide: fotokopia decyzji dołączona do protokołu oględzin k. 3 akt administracyjnych). Jednakże brak jest w aktach administracyjnych części opisowej i graficznej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego wydana została wskazana decyzja, uchwalonego przez Radę Miasta w dniu 30 września 1994 r. uchwałą nr 17/VI/94 (Dz. Urz. Woj. z dnia 17 listopada 1994 r., Nr 37, poz. 206), w zakresie obejmującym przedmiotową działkę. Natomiast w aktach znajduje się pismo Z. i F. H. z dnia 3 kwietnia 2007 r. o wydanie pozwolenia na użytkowanie "domku letniskowego usytuowanego na części działki nr [...] (...)", co do którego nie jest jasne, czy dotyczył przedmiotowego obiektu, czy też tego obiektu, który miałby zostać zalegalizowany na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.), (vide: wniosek i decyzja z dnia 29 marca 2007 r., Nr [...], w aktach administracyjnych I instancji). Brak jest zatem kompletnej analizy stanu faktycznego pod kątem zastosowania art. 49 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu przytoczonym na wstępie rozważań, co nie pozwala na jednoznaczne zajęcie stanowiska, czy możliwa jest legalizacja przedmiotowej samowoli budowlanej w oparciu o ten przepis sprzed daty nowelizacji ustawą z dnia 27 marca 2003 r. W związku z powyższym takiej oceny dokonać powinny organy nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w zgodzie z art. 7, art. 77 i art. 80 kpa.
Jednocześnie odnosząc się do treści pisma procesowego uczestniczki B. Ch. Sąd wyjaśnia, iż w obecnym stanie przedwczesna jest ocena, czy skarżący posiada uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dokument zawierający stosowne oświadczenie jest bowiem niezbędny w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tymczasem w kontrolowanej sprawie legalizacja może, a po dokonaniu niezbędnych ustaleń powinna być dokonana w trybie art. 49 tej ustawy, w brzmieniu sprzed 11 lipca 2003 r.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie, że zaskarżona decyzją nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku wydano na podstawie art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 199 i art. 205 wskazanej ustawy, ustalając, że na koszty te składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy w kwocie 500 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego wraz z wydatkiem w postaci opłaty od pełnomocnictwa – 257 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło