II SA/Gd 331/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Gdańsku w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 21 kwietnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. H. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 21 kwietnia 2009r. Nr [...] utrzymującą decyzję własną z dnia 29 maja 2008r. Nr [...], którą odmówiono skarżącemu uprawnień kombatanckich. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 2 pkt 7, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). H. C. domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia decyzji Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wynika następujący stan faktyczny i prawny: H. C. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu przewidzianego przez art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Decyzją z dnia 25 sierpnia 2004 r. Nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia 30 maja 2006 r. Nr [...] Kierownik Urzędu odmówił stronie przyznania uprawnień z wnioskowanego tytułu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 422/06 uchylił wyżej wymienione decyzje w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich i zobowiązał Kierownika Urzędu do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w celu ustalenia czy strona brała udział w wydarzeniach wolnościowych w grudniu 1970 r. na wybrzeżu. Organ po wykonaniu zaleceń sądu w dniu 29 maja 2008 r. wydał decyzje Nr [...] odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. H. C. w ustawowym terminie wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, z którego treści wynika, iż strona nie zgadza się z wydaną decyzją i wnosi o jej zmianę. Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpatrując ponownie sprawę wskazał, iż wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Organ przywołał treść art. 22 ust. 1 omawianej ustawy, w myśl którego o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Z treści tego przepisu wynika, że dla uzyskania uprawnień kombatanckich konieczne jest złożenie przez zainteresowaną osobę wniosku, rekomendacji stowarzyszenia kombatanckiego oraz, o ile nie w pierwszej kolejności, poparcie tego wniosku odpowiednimi dowodami. Dowody te, oceniane w trybie przewidzianym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, winny dokumentować działalność kombatancką lub równorzędną wnioskodawcy lub podleganie przez niego represjom określonym w ustawie. Ograniczenie się wyłącznie do uprawdopodobnienia okoliczności objętych dyspozycją poszczególnych przepisów ustawy nie jest wystarczające. Analizując akta sprawy należało dojść do wniosku, że H. C. nie udokumentował, że prowadził działalność zdefiniowaną w art. 2 pkt 7 ustawy. Przepis ten za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje poniesienie śmierci, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na czas powyżej siedmiu dni w grudniu 1970r. na Wybrzeżu wskutek działania wojska lub milicji podczas wystąpień wolnościowych. Z przytoczonego przepisu wynika, że dla uzyskania uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 2 pkt 7 ustawy osoba zainteresowana obowiązana jest wykazać za pomocą odpowiednich dowodów: że brała udział w wystąpieniach wolnościowych na Wybrzeżu w grudniu 1970r.; oraz, że w wyniku działań wojska lub milicji podczas tych wystąpień poniosła śmierć (co dotyczy osób, które obecnie ubiegają się o uzyskanie uprawnień wdów/ wdowców pozostałych po kombatantach) lub doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas powyżej siedmiu dni. Na tym etapie postępowania administracyjnego zainteresowany podał dane dodatkowego świadka W. Z., który został przesłuchany na okoliczność represji, jakim podlegała strona, określonych w Ustawie o kombatantach. Świadek ten zeznał, iż udzielił H. C. pomocy na terenie Stoczni G. w grudniu 1970 r. oraz, że przetransportował go do szpitala stoczniowego. Następnie w szpitalu tym odwiedzał zainteresowanego kilkukrotnie w odstępie kilku dni. Według świadka H. C. był tam hospitalizowany przynajmniej kilkanaście dni w wyniku pobicia. Świadek nie był obecny przy pobiciu zainteresowanego, a o przyczynie doznania uszczerbku na zdrowiu dowiedział się w rozmowie z H. C.. Zeznania te stoją w sprzeczności z życiorysem strony z dnia 10 września 2001 r. oraz z jego zeznaniami złożonymi w dniu 25 lipca 2007 r. Strona postępowania twierdzi, że w szpitalu stoczniowym udzielono mu jedynie pomocy doraźnej, a dalsze jego leczenie odbywało się w domu. Ten fakt zdaniem strony spowodował brak jakiejkolwiek dokumentacji medycznej związanych z jego leczeniem. Należy ponadto wskazać, że w swych zeznaniach z dnia 25 lipca 2007r. H. C. świadomy odpowiedzialności karnej określonej w art. 233 Kodeksu karnego zeznał, iż oprócz H. H. nie pamięta żadnych innych świadków mogących potwierdzić jego pobicie w Stoczni G. w grudniu 1970 r. oraz jego późniejszą hospitalizację. Jednakże w piśmie z dnia 24.06.2008 r. podał on dane nowego świadka, W. Z., nie wyjaśniając dlaczego powołuje go dopiero na tym etapie postępowania, oraz co spowodowało niemożność jego wcześniejszego przesłuchania. Sprzeczności te spowodowały, iż Kierownik Urzędu odmówił wiarygodności zeznaniom W. Z.. Mając na względzie dyspozycję art. 77 kpa. oraz kierując się wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Kierownik Urzędu zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej oraz do Archiwum Zakładowego Stoczni G. w celu potwierdzenia okoliczności podnoszonych przez stronę postępowania. Żadna z powyższych instytucji nie potwierdziła udziału H. C. w wydarzeniach w Stoczni G. w grudniu 1970r. ani też doznania przez niego uszkodzenia ciała, czy rozstroju zdrowia w związku z tymi wydarzeniami. W ocenie organu zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, iż H. C. spełnia przesłanki określone w art. 2 pkt 7 Ustawy o kombatantach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym, zgodnie z wnioskiem Kierownika Urzędu oraz wobec nie zażądania przez stronę skarżącą przeprowadzenia rozprawy w zakreślonym przez Sąd terminie, o tórym to prawie strona został poinformowana Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga na opisaną wyżej decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 21 kwietnia 2009r. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Zważyć należy, iż w ustawa z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) precyzyjnie określono, w art. 1, art. 2 i art. 4, jakiego rodzaju działalność uznaje się za kombatancką ewentualnie za równorzędną z kombatancką a także jakiego rodzaju represje stanowią podstawę do zastosowania wyżej wymienionych przepisów w stosunku do osób, które im podlegały. H. C. wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu przewidzianego przez art. 2 pkt 7 cytowanej stawy. Wspomniany art. 2 pkt 7 przewiduje, iż za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się poniesienie śmierci, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na czas powyżej siedmiu dni w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu wskutek działania wojska lub milicji podczas wystąpień wolnościowych. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż zgodnie z art. 22 ust. 1 omawianej ustawy o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Rekomendacji udziela się bez względu na to, czy osoba ubiegająca się o uprawnienia zgłosi zamiar wstąpienia do stowarzyszenia. Na podstawie decyzji o przyznaniu przez Kierownika uprawnień określonych w ustawie Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydaje odpowiednie zaświadczenie. Wprawdzie obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie ubiegającej się o te świadczenia, to jednak nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Tym bardziej, że w sprawach o przyznanie uprawnień kombatanckich, często z uwagi na upływ czasu, jak również konspiracyjny charakter prowadzonej działalności, przedłożenie przez wnioskodawcę jednoznacznych dowodów na potwierdzenie tej działalności jest utrudnione. W takich szczególnie sytuacjach obowiązek współdziałania w ustaleniu prawdy obiektywnej spoczywa na organie. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2005 r. w sprawie sygn. akt II OSK 117/05, niepublikowany, Lex nr 188689). Analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje, iż powyższy obowiązek został przez organ administracji spełniony. Dowody zebrane w sprawie pozwalają stwierdzić H. C. nie udokumentował, że prowadził działalność zdefiniowaną w art. 2 pkt 7 ustawy. Podkreślenia wymaga, iż dla uzyskania uprawnień kombatanckich w oparciu o w/w przepis osoba zainteresowana obowiązana jest wykazać za pomocą odpowiednich dowodów: że brała udział w wystąpieniach wolnościowych na Wybrzeżu w grudniu 1970r.; oraz, że w wyniku działań wojska lub milicji podczas tych wystąpień poniosła śmierć (co dotyczy osób, które obecnie ubiegają się o uzyskanie uprawnień wdów) wdowców pozostałych po kombatantach) lub doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas powyżej siedmiu dni. Skarżący w toku postępowania administracyjnego skarżący podał dane dodatkowego świadka W. Z., który został przez organ przesłuchany na okoliczność represji, jakim podlegała strona, określonych w omawianej ustawie. Z zeznań tego świadka wynika, że udzielił on H. C. pomocy na terenie Stoczni G. w grudniu 1970 r. oraz, iż przetransportował go do szpitala stoczniowego. Następnie w szpitalu tym odwiedzał zainteresowanego kilkukrotnie w odstępie kilku dni. Według świadka H. C. był tam hospitalizowany przynajmniej kilkanaście dni w wyniku pobicia. Świadek nie był obecny przy pobiciu zainteresowanego, a o przyczynie doznania uszczerbku na zdrowiu dowiedział się w rozmowie z H. C. Organ prawidłowo ustalił, iż wskazane powyżej zeznania stoją w sprzeczności z życiorysem strony z dnia 10 września 2001 r. oraz z jego zeznaniami złożonymi w dniu 25 lipca 2007 r. Skarżący twierdzi, że w szpitalu stoczniowym udzielono mu jedynie pomocy doraźnej, a dalsze jego leczenie odbywało się w domu. Ten fakt zdaniem strony spowodował brak jakiejkolwiek dokumentacji medycznej związanych z jego leczeniem. Na uwagę zasługuje również fakt, iż skarżący w swych zeznaniach z dnia 25 lipca 2007r. świadomy odpowiedzialności karnej określonej w art. 233 Kodeksu karnego zeznał, że oprócz H. H. nie pamięta żadnych innych świadków mogących potwierdzić jego pobicie w Stoczni G. w grudniu 1970 r. oraz jego późniejszą hospitalizację. Jednakże w piśmie z dnia 24 czerwca 2008 r. podał on dane nowego świadka - W. Z., nie wyjaśniając dlaczego powołuje go dopiero na tym etapie postępowania, oraz co spowodowało niemożność jego wcześniejszego przesłuchania. Zdaniem Sądu organ prawidłowo odmówił wiarygodności zeznaniom W. Z.. Przemawiają za tym również informacje uzyskane przez organ z Instytutu Pamięci Narodowej oraz Archiwum Zakładowego Stoczni G., które nie potwierdzają udziału H. C. w wydarzeniach w Stoczni G. w grudniu 1970r. ani też doznania przez niego uszkodzenia ciała, czy rozstroju zdrowia w związku z tymi wydarzeniami. Powyższe powala stwierdzić, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki, o których mowa w art. 1, 2 i 4 ustawy warunkujące przyznanie uprawnień kombatanckich. W ocenie Sądu Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego wyczerpująco w sprawie materiału dowodowego zgodnie z art. 77 i 80 k.p.a. Prawidłowe zastosowanie prawa w toku postępowania administracyjnego, przeprowadzonego z poprawnym wykorzystaniem procedury administracyjnej, powoduje, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia.