II SA/Gd 334/11

WyrokWSA w Gdańsku2011-12-07

Skład orzekający: Janina Guść, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje, jeśli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, a nieruchomość nie stanowi już własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego?
Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Dodatkowo, nawet jeśli przesłanki z art. 136 i 137 u.g.n. byłyby spełnione, zwrot nie jest możliwy, gdy nieruchomość nie stanowi już własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, która pierwotnie została zbyta na rzecz Skarbu Państwa w 1979 r. Część tej nieruchomości została następnie oddana w użytkowanie wieczyste osobom trzecim w 1990 r., a prawo to zostało ujawnione w księgach wieczystych. W późniejszym czasie własność tych działek została sprzedana użytkownikom wieczystym. Organy administracyjne odmówiły zwrotu nieruchomości, powołując się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując na ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich przed wejściem w życie ustawy. Skarżący podnosili, że za działki nie zapłacono odszkodowania i że nie uzyskano zgody właściciela na sprzedaż.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gdańsku Piotra Przytuły sprawy ze skargi Z. M. G. na decyzję Wojewody z dnia 31 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 229 w związku z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651), decyzją z dnia 30 września 2010 r. nr [...] orzekł o odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w G. –Z.przy ul. [...], oznaczonej w dacie nabycia przez Skarb Państwa jako działka o numerze [...] o powierzchni 31 300 m2, która obecnie wchodzi w skład m.in. działek o numerach: [...] o powierzchni 118 m2 i [...] o powierzchni 236 m2, dla których Sąd Rejonowy w G. III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi obecnie księgi wieczyste, odpowiednio KW [...] oraz KW [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezydent wskazał, iż aktem notarialnym z dnia 5 listopada 1979 r. rep. [...], S. G. zbyła na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10 poz. 64 z 1974 r.), działki o numerach [...], [...] i [...], o łącznej powierzchni 55 100 m2, położone w G. –Z. przy ulicy W., dla których była prowadzona księga wieczysta KW Nr [...], za cenę 777 405 zł. W akcie notarialnym zapisano, iż "przedmiotowe działki potrzebne są Skarbowi Państwa pod ośrodki działkowe." Na podstawie dokumentacji geodezyjnej Prezydent ustalił, iż w wyniku podziału działki nr [...] powstała działka nr [...]. Zaś w wyniku przekształceń działki nr [...] powstała działka nr [...], która następnie uległa podziałowi na działki o nr [...] i [...]. Prezydent ustalił również, iż na podstawie decyzji z dnia 17 stycznia 1990 r. nr [...], Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w G. - działając jako przedstawiciel Skarbu Państwa, aktem notarialnym z dnia 16 marca 1990 r. rep. A/b Nr [...], oddał działkę nr [...] o obszarze 118 m2, dla której urządzono księgę wieczystą KW Nr [...] (prawo własności na rzecz Skarbu Państwa) w użytkowanie wieczyste M. H. i A. E. E. (prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 19 września 1990 r.) a aktem notarialnym również z dnia 16 marca 1990 r. rep. A/b Nr [...] oddał działkę nr [...] o obszarze 236 m2, dla której urządzono księgę wieczystą KW Nr [...] (prawo własności na rzecz Skarbu Państwa) w użytkowanie wieczyste K. M. i H. E. (prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 19 września 1990 r.) Następnie, decyzjami Wojewody, wydanymi ma podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32 poz. 191 i Nr 43 poz. 253), stwierdzono nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez Gminę G. nieruchomości działki nr [...] o powierzchni 118 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW Nr [...] (decyzja z dnia 11 lutego 1995 r. nr [...]) oraz działki nr [...] o powierzchni 236 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW Nr [...] (decyzja z dnia 11 lutego 1995r. nr [...]). Aktem notarialnym z dnia 8 kwietnia 2002 r. rep. A nr [...] K. M. i H. E. darowali swojej córce M. E. prawo wieczystego użytkowania działki objętej KW [...] nr [...] o powierzchni 236 m2. Następnie, przedstawiciel Gminy Miasta, działając na podstawie art. 32 pkt. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543, ze zm.), sprzedał prawo własności działki nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW Nr [...], jej dotychczasowym użytkownikom – M. H. i A. E. E. (akt notarialny z dnia 19 grudnia 2004 r. rep. A Nr [...]), a prawo własności działki nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW Nr [...], sprzedał również jej dotychczasowemu użytkownikowi wieczystemu, M. E. (akt notarialny z dnia 17 maja 2005 r. rep. A Nr [...]). Prezydent Miasta ustalił ponadto, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w G. Wydziału II Cywilnego z dnia 21 września 2004 r., sygn. akt II Ns [...], spadek po zmarłej S. G. nabyli R. Z. G. i Z. M. G., każdy w 1/2 części, zaś postanowieniem Sądu Rejonowego w G. Wydziału II Cywilnego z dnia 13 kwietnia 2005 r., sygn. akt II NS [...], spadek po zmarłych M. G. i Z. M. G. nabył Z. M. G. w całości. R. Z. G. i Z. M. G. wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2007 r., złożonym na podstawie art. 136 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wystąpili o "zwrot nieruchomości usytuowanych w G., tj. części działki nr [...] i [...], nabytych na rzecz Skarbu Państwa", ze względu na zmianę przeznaczenia części tych działek. Prezydent wskazał, iż Wojewoda, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2007 r. [...], wyłączył Prezydenta Miasta wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, od załatwienia wniosku R. Z. G. i Z. M. G. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G. – Z. przy ulicy W., oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] o powierzchni 1499 m2, nr [...] o powierzchni 141 m2, nr [...] o powierzchni 3204 m2, nr [...] o powierzchni 68 m2, nr [...] o powierzchni 13320 m2, nr [...] o powierzchni 5411 m2, nr [...] o powierzchni 25649 m2, nr [...] o powierzchni 15 m2, stanowiącej własność Gminy Miasta oraz wyznaczył Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Jednocześnie Wojewoda odmówił Prezydentowi Miasta, wykonującemu zadania starosty z zakresu administracji rządowej, wyznaczenia innego organu do rozpatrzenia wniosku R. Z. G. i Z. M. G. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G. – Z. przy ul. W., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o powierzchni 236 m2, stanowiącą obecnie własność osoby fizycznej – M. E. i działka nr [...] o powierzchni 118 m2, stanowiącą obecnie współwłasność osób fizycznych – M. H. E. i A. E. E. W wyniku analizy zebranego materiału dowodowego, Prezydent stwierdził, iż roszczenie o zwrot części nieruchomości, która została objęta niniejszym postępowaniem, tj. działek nr [...] o powierzchni 118 m2 i nr [...] o powierzchni 236 m2, dla których Sąd Rejonowy w G. III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi obecnie księgi wieczyste, odpowiednio KW [...] oraz KW [...] nie przysługuje, gdyż przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r., na powyższych nieruchomościach ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich tj. M. H. i A. E. E. (działka nr [...]) oraz K. M. i H. E. (działka nr [...]). Zgodnie z treścią art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. R. Z. G. oraz Z. M. G. wnieśli odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30 września 2010 r., zarzucając jej sprzeczność z ustawą o gospodarce nieruchomościami i zasadą bezstronności organu. W ocenie odwołujących się w przedmiotowej sprawie pominięto fakt, iż nie uzyskano zgody właściciela lub jego prawnych spadkobierców na sprzedaż omawianych działek, które stały się niezbędne Gminie G. W aktach sprawy nie zgromadzono planów zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którymi omawiane działki były przeznaczane pod budowę zbiornika retencyjnego, a nie na sprzedaż. Wojewoda decyzją z dnia 31 stycznia 2011 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja wydana została zgodnie z zasadami i trybem przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W ocenie organu odwoławczego, zasadnie organ I instancji przywołał jako podstawę prawną swej decyzji art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż na gruncie rozpatrywanej sprawy bezsporne jest, iż przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste w 1990 r. i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 19 września 1990 r., a ustawa o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda stwierdził, iż są one bezzasadne. Na gruncie rozpatrywanej sprawy ustanowienie użytkowania wieczystego przedmiotowych działek nastąpiło przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w świetle art. 229 ustawy nie przysługuje, niezależnie od faktu, czy dana nieruchomość stała się zbędna na cel określony w wywłaszczenia. Powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Prawa Człowieka Wojewoda wyjaśnił, iż regulacja wynikająca z treści art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami odpowiada wymogom demokratycznego państwa prawa, gdyż ustanowiono ją w interesie publicznym rozumianym jako stabilność umów o legalnym charakterze i ochronę rozwoju społeczno - gospodarczego oraz zachowuje proporcje między ogólnym interesem społeczności a ochroną praw jednostki (M. A. Nowicki, Nowy Trybunał Europejski. Wybór orzeczeń 1999 - 2004, Zakamycze 2005). Na decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli R. Z. G. oraz Z. M. G. Skarżący podnieśli, iż organ I instancji nie skompletował wszystkich dokumentów związanych z tą sprawą a Wojewoda nie zajął stanowiska w sprawie, mimo że jako organ nadzorujący, winien wykazać szczególną dbałość o ustalenie wszystkich okoliczności sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 334/11, odrzucił skargę wniesioną przez R. Z. G., z uwagi na uchybienie terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). W piśmie procesowym z dnia 8 września 2011 r. Z. M. G. powołał się na dokumenty przedstawiające nowe okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W jego ocenie z dokumentów tych wynika, że za działki, których dotyczy sprawa, nigdy nie zapłacono odszkodowania, świadczą one również o sposobie prowadzenia negocjacji przez urzędników. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie podlega uwzględnieniu. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji według kryteriów wynikających z art. 1 § 1 oraz 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uznał, że nie narusza ona prawa w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651), dalej u.g.n. (art. 9 a i art. 229). Zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja Wojewody utrzymuje w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 30 września 2010 r. Nr [...] o odmowie zwrotu wywłaszczonej części nieruchomości – aktualnie działek o numerach geodezyjnych [...] i [...]. Ustalenia organów w zakresie stanu faktycznego niezbędnego dla rozstrzygnięcia dokonane zostały prawidłowo i w istocie pozostają bezsporne. Wykazane zostały dokumentami, których treść i prawdziwość nie została przez wnioskodawców – Z. G. i R. G. zakwestionowana. Wystąpili oni z żądaniem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości będąc następcami prawnymi S. G., która dokonała zbycia na rzecz Skarbu państwa działek o numerach [...], [...] i [...], o powierzchni 55 100 m2, umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 5 listopada 1979 r., Repertorium A/a nr [...] (vide: fotokopia umowy w aktach administracyjnych I instancji), w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70, z późn. zm.). Aktualnymi - zarówno w toku postępowania administracyjnego wywołanego wnioskiem braci G. jak i na dzień skarżonego rozstrzygnięcia - właścicielami działek oznaczonych nr [...] i [...], w dacie wywłaszczenia stanowiących część nieruchomości o numerze [...], są M. E. oraz A. i H. małżonkowie E. (vide: wykaz zmian gruntowych i odpisy z ksiąg wieczystych Nr [...] i Nr [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy G. – P. w G. w aktach administracyjnych k. 10-15, 20-40). Prawidłowo także organy ustaliły, iż prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] i [...]ustanowione na rzecz A. i H. małżonków E. ujawnione zostało w księgach wieczystych nieruchomości w dniu 19 września 1990 r., a więc przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy jest wystarczający dla oceny zasadności kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wychodząc od ogólnych rozważań dotyczących przedmiotu sprawy wskazać trzeba, że w art. 136 u.g.n. ustawodawca odniósł zasadę zwrotu nieruchomości do wszystkich przypadków wywłaszczenia nieruchomości na podstawie indywidualnej decyzji administracyjnej, a w art. 216 u.g.n. dodatkowo przewidział odpowiednie stosowanie tej zasady do niektórych innych przypadków odjęcia własności, regulując między innymi w ust. 1 art. 216, że przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79). Skarżący posiadaliby zatem legitymację do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wywodząc ją z opisanego wyżej nabycia spornej działki od poprzednika prawnego przez Skarb Państwa aktem notarialnym sprzedaży zawartym na podstawie wspomnianego art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., o ile nie zaistniałyby negatywne przesłanki, uniemożliwiające zwrot na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wskazuje się bowiem w doktrynie oraz judykaturze, a Sąd orzekający w niniejszym składzie stanowisko to podziela, nie może zostać zwrócona nieruchomość wywłaszczona, której właścicielem aktualnie, w czasie rozpatrywania wniosku o jej zwrot, nie jest Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego. Jeżeli więc podmioty te zbyły wywłaszczoną nieruchomość innej osobie prawnej lub fizycznej, nieruchomość taka nie będzie mogła zostać zwrócona (vide: Tadeusz Woś Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, LexisNexis Warszawa 2010, str. 399-400). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1357/06 (Baza orzeczeń LEX nr 281307) wskazując, że nieposiadanie tytułu prawnego do wywłaszczonej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jest przyczyną odmowy jej zwrotu, bez względu na to, czy wystąpiły czy też nie przesłanki z art. 137 u.g.n. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 15 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1243/08 (Baza orzeczeń LEX nr 569628) uznał, iż nie można orzec o zwrocie nieruchomości, nawet zbędnej na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu, jeżeli jej właścicielem, w czasie rozpatrywania wniosku o zwrot nie jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego (aczkolwiek w okolicznościach rozpatrywanej sprawy Sąd ten kwestię oceny legalności decyzji o odmowie zwrotu uzależnił od stanu własności nieruchomości w chwili wystąpienia z wnioskiem o jej zwrot). W rezultacie, badanie zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jak o tym stanowi art. 136 ust. 3 oraz art. 137 u.g.n., może nastąpić tylko wówczas, gdy nieruchomość ta nadal pozostaje we władaniu Skarbu Państwa, który ją przejął lub określonej jednostki samorządu terytorialnego. W tym kontekście zarzuty skargi jak i dalszego pisma procesowego odnoszące się do braku wykorzystania spornej nieruchomości na cel określony w umowie (przeznaczenie pod ogrody działkowe) nie mają znaczenia prawnego, nie można bowiem mówić o zbędności warunkującej zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdy jej nabywca nieruchomością tą już nie włada. Oba organy, mimo poczynionych ustaleń co do niewątpliwego i aktualnego w postępowaniu administracyjnym stanu własności przedmiotowych działek, przysługującego wymienionym wyżej osobom fizycznym i uniemożliwiającego zwrot tej części wywłaszczonej nieruchomości na podstawie przepisów art. 136 i art. 137 u.g.n., z okoliczności tych nie wyprowadziły prawidłowych wniosków, oceniając jedynie negatywną przesłankę zwrotu określoną w art. 229 u.g.n. Wykładnia tego ostatniego przepisu prowadzi do wniosku, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością poprzez jej sprzedaż lub ustanowienie na niej prawa użytkowania wieczystego i fakt ten został ujawniony księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi (jego następcy prawnemu) choćby spełnione były przesłanki do zwrotu określone we wskazanych wyżej przepisach. Przepis art. 229 u.g.n. jest przepisem przejściowym o charakterze intertemporalnym, którego istota polega na tym, że odnosi się do stosunków prawnych zastanych w chwili wprowadzenia w życie nowej regulacji prawnej, mając na celu specjalne uregulowanie tych stosunków prawnych w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 544/06, baza orzeczeń LEX nr 362099). Niewątpliwie ustanowienie na przedmiotowych działkach prawa użytkowania wieczystego, ujawnionego w księdze wieczystej w dniu 19 września 1990 r., stanowiłoby przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu tej części wywłaszczonej nieruchomości, jednakże, w świetle przytoczonych wyżej okoliczności sprawy, o braku możliwości zwrotu przesądza przede wszystkim fakt, że nie stanowią one nadal własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Organ drugiej instancji, akceptując odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, chociaż z przyczyny określonej w art. 229 u.g.n., zasadnie nie przeanalizował przesłanek z art. 137 u.g.n., było to bowiem zbędne w sytuacji, gdy przedmiotowe działki nie stanowią własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Sąd aprobuje w niniejszej sprawie treść rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, chociaż trzeba zauważyć, że stanowisko orzecznictwa, ukształtowane zarówno na tle regulacji z art. 229 u.g.n., jak i w sytuacji, gdy wywłaszczona nieruchomość nie stanowi własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, co do tego, czy powinno się w taki sytuacjach odmawiać zwrotu, czy umarzać postępowanie, nie jest jednolite. Mimo jednak rozbieżności w orzecznictwie co do właściwej w takich przypadkach treści rozstrzygnięcia (decyzja o odmowie zwrotu czy decyzja o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego), dopuszcza się obie formy jako prowadzące do tego samego skutku, a uchybienie w tym względzie przyjmuje jako nieistotne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1673/09, Baza orzeczeń LEX nr 745124, gdzie rozważa się sytuację objętą dyspozycją art. 229 u.g.n.). W rezultacie zatem, nawet gdyby opowiedzieć się za koncepcją umorzenia postępowania co do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wobec niepozostawania tej nieruchomości w trakcie trwania postępowania administracyjnego we własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, czy też z przyczyn określonych w art. 229 u.g.n., to mimo rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu obie decyzje odpowiadałyby prawu, skoro żądanie od chwili złożenia wniosku nie mogło już być uwzględnione. W tym stanie rzeczy, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, oba kwestionowane rozstrzygnięcia odpowiadają prawu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę jako niezasadną oddalił, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło