II SA/Gd 334/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-09-21

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli przedłożona analiza przesłaniania istniejącej zabudowy sąsiedniej jest wadliwa, a inwestor nie usunął wskazanych nieprawidłowości?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli inwestor nie usunął wadliwie sporządzonej analizy przesłaniania istniejącej zabudowy sąsiedniej, mimo nałożenia takiego obowiązku w postanowieniu. Wadliwa analiza przesłaniania, która nie uwzględnia wszystkich możliwych położeń kąta 60 stopni, uniemożliwia prawidłową ocenę zgodności projektu z przepisami technicznymi, w tym § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Stan faktyczny
K. G. i T. P. złożyli skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Przyczyną odmowy była wadliwa analiza przesłaniania istniejącej zabudowy sąsiedniej. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Wojewodę i ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta odmówił zatwierdzenia projektu, wskazując na brak prawidłowych rozwiązań w zakresie przesłaniania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że odległość między budynkami nie zapewnia naturalnego oświetlenia pomieszczeń zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska (spr.) WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi K. G. i T. P. na decyzję Wojewody z dnia 10 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. K. G. i T. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 10 maja 2016 r., nr [...]. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Starosty z dnia 11 lutego 2014 r. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową nieprzekraczającą 30% powierzchni całkowitej budynku wraz z wewnętrzną instalacją energetyczną oraz wewnętrzną instalacją gazową na działkach nr [..], [...] w U. przy ul. S. Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 3 kwietnia 2015 r., nr [..], Starosta, po przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla opisanej inwestycji. W wyniku rozpoznania odwołań od powyższej decyzji Wojewoda decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r. uchylił decyzję starosty z dnia 3 kwietnia 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Ponownie prowadząc postępowanie Starosta ustalił krąg stron postępowania, które zawiadomił o jego wszczęciu. Starosta sprawdził kompletność projektu budowlanego, zgodność z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. W toku postępowania zobowiązano wnioskodawcę do przeanalizowania istniejącej zabudowy sąsiedniej pod kątem zastosowania § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W dniu 13 stycznia 2016 r. wpłynęła uzupełniona dokumentacja projektowa. Organ dokonując analizy istniejącej zabudowy sąsiedniej przyjął brak prawidłowych rozwiązań w zakresie przesłaniania istniejącej zabudowy. Z tej przyczyny decyzją z dnia 11 lutego 2016 r., nr [..], Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dla wnioskowanej inwestycji. Odwołanie od tej decyzji złożyli inwestorzy twierdząc, że planowana inwestycja nie narusza przepisów technicznych dotyczących przesłaniania. Powołali się na zapis dokumentacji projektowej o treści: "projektowany budynek odpowiada wymaganiom w zakresie przesłaniania i nasłoneczniania". Do odwołania dołączono analizę graficzną, która według odwołujących wskazuje na możliwość realizacji przedsięwzięcia. Decyzją z dnia 10 maja 2016 r. Wojewoda utrzymał w mocy opisaną decyzję organu pierwszej instancji. Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia wojewoda powołał się na przepisy art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) i stwierdził, że inwestor wykazał się prawem do dysponowania na cele budowlane działkami, na których zaplanowano inwestycję. Projekt budowlany spełnia wymogi określone w art. 35 Prawa budowlanego, poza wymaganiami dotyczącymi przesłaniania budynków sąsiednich. Zgodnie z § 13 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015, poz. 1422) odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m. Wysokość przesłaniania mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Planowany budynek ma osiągnąć wysokość 11,86 m. Budynek sąsiedni znajduje się w odległości 6,22 m od budynku planowanego. Okna w nim znajdują się na wysokości 1 m, wobec czego wysokość przesłaniania wynosi 10,86 m. Aby warunek wynikający z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie został spełniony, odległość miedzy budynkami powinna być większa od wysokości przesłaniania, która w tej sprawie wynosi 10,86 m. Natomiast odległość budynku sąsiedniego wynosi 6,22 m. W związku z tym warunki dotyczące zachowania odległości zapewniającej oświetlenie naturalne pomieszczeń wynikające z powołanego rozporządzenia nie zostały spełnione. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem skarżących, że odległość ta nie musi być mierzona prostopadle do budynku przesłanianego. Wysokość przesłaniania musi być zachowana w jakimkolwiek punkcie przesuwania się ramienia kąta 60°, w innym przypadku doszłoby do naruszania przepisów dotyczących przesłaniania budynków. Wojewoda uznał, że inwestor nie wypełnił obowiązków nałożonych na niego w postanowieniu zobowiązującym do uzupełnienia projektu budowlanego, a w przypadku ujawnienia braku spełnienia powyższych warunków (w badanej sprawie dokumentacja projektowa zawierała istotne wady) organ posiada obowiązek egzekwowania wskazanych przepisów. W przypadku, gdy wezwanie organu wystosowane w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego jest bezskuteczne, powstaje obowiązek odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Treść art. 35 ust. 3 nie pozostawia uznaniowości organu ocenę sytuacji, gdy inwestor nie wywiązał się z prawidłowo nałożonych w postanowieniu obowiązków. Inne zachowanie starosty w przedmiotowej sprawie (tj. dalsza zwłoka w wydaniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie), mogłoby skutkować przekroczeniem terminu określonego w art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego, który wynosi 65 dni od dnia wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w konsekwencji koniecznością wymierzenia przez wojewodę kary w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Organu odwoławczy wyjaśnił, że zainteresowany nadal będzie mógł ponownie wystąpić z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. W ewentualnym kolejnym postępowaniu administracyjnym odwołujący będą mogli złożyć również kompletny projekt budowlany, skoro posiadają wiedzę, w jakim zakresie był on wadliwy w niniejszym postępowaniu. W skardze K. G. i T. P. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika (adwokata) zarzucili wojewodzie: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 15 k.p.a. poprzez dokonanie prostej weryfikacji decyzji pierwszoinstancyjnej i zaniechanie przez organ dokonania ponownego i gruntownego rozpatrzenia sprawy, co w konsekwencji stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego tj. dwukrotnego rozpatrzenia sprawy wywołanej wnioskiem skarżących, 2. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy i pominięcie treści uchwały Rady Miejskiej nr XXIII/204/2004 z dnia 26 sierpnia 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta U., pod nazwą "Centrum 3" - dokumentu znanego organowi z urzędu — i zaniechanie zbadania fundamentalnej w sprawie okoliczności położenia działki na obszarze faktycznego centrum miasta, co w sposób jednoznaczny wynika z treści powołanego dokumentu, dowolną interpretację zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przedłożonego projektu budowlanego jak i dokumentu analizy przesłaniania załączonego do odwołania skarżących, co w konsekwencji skutkowało błędnym przyjęciem, że przedłożony projekt budowlany nie wypełniał nakazów dotyczących przesłaniania budynków tj. zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi (art. 35 ust 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane), a dokumentacja projektowa zawierała wady warunkujące na podstawie art. 35 ust. 1 i 3 odmowę zatwierdzenia projektu, podczas gdy w istocie czyniła ona zadość art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, 3. art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 9 i 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie przyjęto, że wysokość przesłaniania musi być zachowana w jakimkolwiek punkcie przesuwania się ramienia kąta 60 stopni, podczas gdy treści § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wprost nakazuje, aby to jedynie środek wierzchołka kąta znajdować się miał na osi okna pomieszczenia przesłanianego, oraz poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których dowodom przedstawionym przez stronę skarżącą odmówił wiarygodności, 4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty, II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci: 1. § 3 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której w zgodzie z uchwałą Rady Miejskiej nr XXIII/204/2004 z dnia 26 sierpnia 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta U., pn. "Centrum 3" objęta wnioskiem skarżących działka w U. przy ul. S. znajduje się w obszarze zabudowy śródmiejskiej, tj. w zgrupowanej intensywnej zabudowie na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar w zgodzie z powyższą uchwałą stanowi centrum miasta, 2. § 13 ust. 6 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której objęta wnioskiem skarżących działka znajduje się w zabudowie śródmiejskiej, a planowana inwestycja ma charakter uzupełniającej dla śródmiejskiej zabudowy zatem minimalna odległość warunkująca zachowanie naturalnego oświetlenia pomieszczeń winna wynosić połowę odległości określonej na podstawie § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia tj. w sprawie niniejszej połowę odległości z 10,68 m, co w konsekwencji skutkowało koniecznością zatwierdzenia przedłożonego przez skarżących projektu jako spełniającego wymóg określony w § 13 rozporządzenia, 3. § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego błędną i rozszerzającą wykładnię wychodzącą poza zakres znaczenia ustalonego w wyniku przeprowadzenia wykładni literalnej i niezasadne przyjęcie jakoby wysokość przesłaniania musiała być zachowana w jakimkolwiek punkcie przesuwania się ramienia kąta 60 stopni tj. m.in. prostopadle do elewacji budynku, podczas gdy wskazany wyżej przepis określa wyłącznie minimalne warunki dokonania pomiaru określającego zachowanie naturalnego oświetlenia w ten sposób, że to wyłącznie wierzchołek kąta 60 stopni znajdować się winien na osi okna pomieszczenia przesłanianego, co w konsekwencji, skutkowało naruszeniem art. 35 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego poprzez błędne uznanie jakoby w dokumentacji projektowej nie zostały dochowane warunki określone w § 13 rozporządzenia, co w konsekwencji stanowiło wady warunkujące odmowę zatwierdzenia projektu, podczas gdy w istocie czyniła ona zadość wskazanym wyżej przepisom. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w ściśle wskazany sposób. Ponadto wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, o dopuszczenie dowodu ze wskazanych w treści uzasadnienia istotnych dla wyjaśnienia sprawy dokumentów oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego stosownie do norm przepisanych. Z uzasadnienia skargi wynika, że według skarżących organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy na nowo w instancji odwoławczej, a jedynie zaakceptował wadliwą decyzję organu pierwszej instancji. W zakresie ustaleń dotyczących nasłonecznienia skarżący nie zgadzają się z twierdzeniami organu odwoławczego, że wysokość przesłaniania musi być zachowana w jakimkolwiek punkcie przesuwania się ramienia kąta 60°. Twierdzą dodatkowo, że stanowisko to zostało przedstawione bez wskazania podstawy prawnej. Zarzucono również brak analizy i uwzględnienia zapisów obowiązującego na terenie objętym inwestycją planu miejscowego, z którego wynika, że planowana inwestycja położona jest w ścisłym centrum miasta, co uzasadniałoby odstępstwo od zachowania warunków oświetlenia przewidzianych w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia, które przewiduje przepis § 13 ust. 6 rozporządzenia poprzez zmniejszenie wskazanych odległości o połowę w zabudowie śródmiejskiej. Uchwała o planie w § 2 ust. 4 pkt 6 lit. m zawiera definicję użytych w poszczególnych kartach terenu pojęć. Funkcja podstawowa definiowana jest jako określona na rysunku oraz w ustaleniach szczegółowych jako np.: MN,U-"zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i wielorodzinna z dopuszczeniem wprowadzenia szerokiego zakresu usług komercyjnych oznacza możliwość sytuowania zarówno funkcji mieszkaniowych, jak i usługowych, bez określania wzajemnych ich proporcji przy czym dla całego obszaru planu wskazane są przede wszystkim funkcje mieszkaniowe tako preferowane w strefie śródmiejskiej". Działka skarżących znajduje się w centrum U. z przewidywaną w planie funkcją mieszkaniową jako preferowaną w strefie śródmiejskiej. W ocenie skarżących organ winien przy analizie stanu faktycznego wziąć pod uwagę przepisy rozporządzenia właściwe dla tej strefy tj. § 13 ust. 4 rozporządzenia, czego nie uczynił. Zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia zabudowę śródmiejską definiuje się jako zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego centrum miasta lub centrum dzielnicy miasta. Tytuł uchwały Rady Miasta z dnia 26 sierpnia 2004 r. brzmi: w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta U. pn. "Centrum 3". W dalszej treści uchwały tj. w § 2 ust. 4 pkt 6 lit. m wyjaśniono definicję pojęcia funkcja podstawowa, która to jest użyta w karcie terenu obejmującej m.in. działkę skarżących. W ocenie skarżących, użycie zarówno w tytule uchwały słowa "Centrum" jak i w definicji funkcji podstawowej, dla terenów objętych planem — w tym działki skarżących - pojęcia "strefa śródmiejska" uzasadnia przyjęcie, że przedmiotowa działka znajduje się na obszarze przewidzianym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako centrum. To zaś wyczerpuje przesłanki określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Potwierdza to również uchwała nr XV/163/2016 Rady Miasta z dnia 28 stycznia 2016 r. w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego oraz obszaru rewitalizacji dla Gminy Miasta w części opisowej dotyczącej obszaru "a", to jest rejonu U. gdzie położona jest także działka skarżących, która definiuje tę część miasta jako tereny śródmiejskie intensywnie zabudowane. Prawidłowe ustalenie faktycznego położenia działki skarżących na obszarze przewidzianym przez miejscowy plan jako centrum Miasta U. powinno warunkować zastosowaniem w sprawie innej od przyjętej przez organ (10,68 m) odległości gwarantującej zachowanie naturalnego oświetlenia pomieszczenia budynku sąsiedniego. Planowany budynek skarżących oddalony jest od budynku sąsiedniego o 6,22 m, zatem minimalną odległością gwarantującą naturalne oświetlenie jest odległość wynosząca 5,43 m, obliczona na podstawie § 13 ust. 6 rozporządzenia. Podkreśla się w skardze błędne ustalenie wysokości przesłaniania w oparciu o wysokość budynku mierzoną do attyki, tj. do 11,86 m, podczas gdy nie uwzględniono spadzistego kształtu dachu tego budynku, co uzasadniało przyjęcie jako najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu – okapu na wysokości 8 m. To zaś, odejmując wysokość okna 1 m, daje za podstawę obliczenia wysokość przesłaniania wynoszącą 7 m. Biorąc pod uwagę fakt, że działka znajduje się na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, a planowana zabudowa jest zabudową śródmiejską uzupełniającą, powyższa wysokość w zgodzie z treścią § 13 ust. 6 rozporządzenia winna być zmniejszona jeszcze o połowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty są zgodne z prawem. Kontrolą legalności objęto decyzję Wojewody, który utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 11 lutego 2016 r. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z funkcją towarzyszącą w postaci kawiarni na działce nr [...] w U. przy ul. S. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przyczyną odmowy zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę była niekompletność przedłożonej dokumentacji projektowej, polegająca na braku prawidłowo zanalizowanej kwestii przesłaniania istniejącej zabudowy. Organy architektoniczno – budowlane procedowały w niniejszej sprawie w trybie art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), zwanej dalej Prawem Budowlanym. Przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W myśl art. 35 ust. 3 Prawa budowalnego w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust. 4). Właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki (ust. 5). Artykuł 35 ust. 1 oraz ust. 3-5 Prawa budowlanego określają zakres merytorycznej oceny wniosku o pozwolenie na budowę przez uprawniony organ. Należy zwrócić uwagę, że w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego ustawodawca zróżnicował zakres badania przez organ każdej z części projektu budowlanego, tj. projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego. Pierwsza z nich podlega ocenie zarówno pod kątem zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 u.u.i.ś., jak też z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego). Zakres badania drugiej części projektu budowlanego, tj. projektu architektoniczno-budowlanego, został znacznie ograniczony. Organ administracji architektoniczno-budowlanej ocenia go wyłącznie pod kątem zgodności z ustaleniami planu miejscowego, innych aktów prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w braku miejscowego planu oraz z wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1). Mimo jednak wyłączenia w art. 35 ust. 1 możliwości badania projektu architektoniczno-budowlanego pod kątem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c jako jeden z podstawowych obowiązków organu architektoniczno-budowlanego nadal wskazuje się nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności badanie zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. W związku z tym starosta przeprowadzając analizę merytoryczną rozwiązań technicznych zastosowanych w załączonym do wniosku projekcie budowlanym odwołał się do przepisów techniczno-budowlanych ujętych w rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), zwanego dalej rozporządzeniem. Analiza ta doprowadziła do wniosku, że przedłożona dokumentacja projektowa zawiera braki w zakresie analizy przesłaniania, do której uzupełnienia wezwano inwestora. Przedłożoną w ramach uzupełnienia analizę przesłaniania istniejącej zabudowy sąsiedniej na działce nr [...] organ drugiej instancji trafnie ocenił jako nierzetelną, a sąd podziela prawidłowość takiej oceny. W toku weryfikacji dokumentacji projektowej organy w sposób prawidłowy odwołały się do wzorca normatywnego ujętego w powołanym rozporządzeniu, określającym warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 Prawa budowlanego. Prawidłowo procedując dostrzeżono uchybienia w zakresie braku analizy przesłaniania. Taką analizę należy sporządzić w sytuacji inwestycji sąsiadującej z terenem zabudowanym obiektem przeznaczonym na pobyt ludzi. Weryfikacji wówczas muszą podlegać warunki oświetlenia dziennego i dostępu światła do pomieszczeń. W przepisach § 13 i 57 rozporządzenia wskazano wymagania dla oświetlenia naturalnego (dziennego). Zgodnie § 57 ust. 1 rozporządzenia pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Z treści przywołanego przepisu wynika, że niezbędnym warunkiem prawidłowego ustalenia odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, umożliwiającej naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, jest precyzyjne, jednoznaczne wyznaczenie w płaszczyźnie poziomej kąta 60°, z usytuowaniem jego wierzchołka w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, a następnie zbadanie, czy między ramionami tak wyznaczonego kąta, w odległości mniejszej niż wysokość przesłonienia – dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, nie znajduje się obiekt przesłaniający. Przy czym wskazać należy, że zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Odnosząc te zasady do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że dla dokonania oceny, czy projektowana zabudowa na działce nr [...] nie ograniczy w sposób sprzeczny z prawem dostępu naturalnego światła do pomieszczeń w budynku znajdującym się na działce nr [..], koniecznym było przede wszystkim wyznaczenie w płaszczyźnie poziomej kąta 60°, z usytuowaniem jego wierzchołka w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia znajdującego się w mieszkaniu w budynku na działce nr [..] od strony południowo - wschodniej (pomieszczenia przesłanianego), a następnie ustalenie wysokości przesłonienia. Z przedłożonej analizy przesłaniania wynika, że inwestor prawidłowo wyznaczył wierzchołek kąta 60°, tj. w płaszczyźnie poziomej w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, ale błędnie uznał, że zacienienie w budynku na działce nr [..] nie wystąpi, ponieważ projektowana zabudowa jest poza zasięgiem ramion tak wyznaczonego kąta 60°. Autor analizy doszedł to tego wniosku po nieprawidłowym zbadaniu warunków przesłaniania wyłącznie w jednym, prostopadłym do budynku, położeniu kąta 60°, co według sądu jest sprzeczne z rozumieniem przepisu § 13 rozporządzenia. Otóż przepis § 13 ust. 1 rozporządzenia w żaden sposób nie ogranicza przebiegu kąta 60° z wierzchołkiem prawidłowo usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego. Ramiona kąta mogą się przesuwać swobodnie od jednej do drugiej krawędzi okna i w każdym z tych położeń należy badać warunek przesłaniania, czego w analizie nie uczyniono. Warunek przesłaniania będzie spełniony, jeśli w każdym z możliwych położeń kąta pomiędzy jego ramionami nie będzie znajdować się część tego samego budynku lub inny budynek przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania w przypadku obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m. Innymi słowy, wysokość przesłaniania musi być zachowana w jakimkolwiek punkcie przesuwania się ramienia kąta 60°. Obszar wyznaczony bowiem ramionami tego kąta należy interpretować zdaniem sądu jako pole widzenia z okna pomieszczenia przesłanianego, w którym nie powinien znajdować się żaden obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania, ażeby zachować zgodność z wymogami § 13 ust. 1 rozporządzenia. Z analizy opartej o jedno położenie ramion kąta 60° wyciągnięto wniosek, że skoro w obszarze pomiędzy jego ramionami nie ma żadnego obiektu przesłaniającego, to nie jest wymagane zachowanie odległości określonych w § 13 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia. Tego rodzaju wniosek nie jest uprawniony w sytuacji, gdy przesunięcie ramion kąta w lewą stronę powoduje, że pomiędzy jego ramionami znajduje się projektowana zabudowa. Według projektu natomiast wysokość tej zabudowy wynosi 11,86 m, co ma istotne znaczenie dla ustalenia dalszych warunków nasłonecznienia z § 13 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia. Budynek znajdujący się na sąsiedniej działce nr [...] położony jest bowiem w odległości 6,22 m od planowanej zabudowy na działce nr [..], a jego okna znajdują się na wysokości 1 m. W tej sytuacji wysokość przesłaniania projektowanej zabudowy wyniesie 10,86 m. Dla spełnienia warunku przesłaniania odległość pomiędzy budynkami powinna być większa niż wysokość przesłaniania, co w tych warunkach nie ma miejsca. W ocenie sądu powyższe uchybienia w zakresie prawidłowości sporządzonej analizy nasłonecznienia uprawniały organ architektoniczno – budowlany do podjęcia inicjatywny w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, a wobec nieusunięcia uchybień dokumentacji projektowej, do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Właściwie przeprowadzona analiza nasłonecznienia ma istotne znaczenie dla oceny legalności przedsięwzięcia inwestycyjnego i możliwości budowy budynku mieszkalnego z odpowiednim usytuowaniem otworów okiennych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że sporządzenie analizy nasłonecznienia przez osobę mającą odpowiednie przygotowanie zawodowe w tym zakresie nie zwalnia ani organów administracji, ani sądu administracyjnego od wszechstronnej i obiektywnej oceny takiego dowodu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 508/09, LEX nr 597655). W tych okolicznościach organy obu instancji prawidłowo uznały, że ziściły się warunki do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, co nie oznacza, że inwestorowi zamyka się drogi do ponownego wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę i uzyskania tego pozwolenia, jeżeli zostaną spełnione wszystkie przewidziane prawem warunki jego uzyskania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 599/10, LEX nr 676189). Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących braku zastosowania § 13 ust. 4 rozporządzenia, który stanowi, że odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej, wyjaśnić należy, że wobec wadliwie sporządzonej analizy przesłaniania wyciąganie z niej wniosków co do zastosowania wskazanego przepisu jest przedwczesne. Po pierwsze, analiza nasłonecznienia powinna być sporządzona zgodnie z przepisem § 13 ust. 1 ust. 1 rozporządzenia w taki sposób, jak to już zostało przez sąd opisane, ponadto z prawidłowo sporządzonej analizy powinny wynikać okoliczności zastosowania dyspozycji § 13 ust. 4 rozporządzenia, z uwagi na położenie zainwestowanej działki w zabudowie śródmiejskiej. Tego również w przedłożonej analizie zabrakło, co też czyni ją niewłaściwie sporządzoną. Chybiony jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 15 k.p.a., gdyż wbrew twierdzeniom skargi organ drugiej instancji nie ograniczył się wyłącznie do weryfikacji zaskarżonej odwołaniem decyzji starosty, lecz rozpatrzył sprawę ponownie, dokonując samodzielnie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście przywołanych przepisów prawa materialnego, w szczególności w odniesieniu do wymogu określonego w § 13 ust. 4 rozporządzenia. W konsekwencji sąd uznał, że organ odwoławczy nie naruszył przywołanych w skardze przepisów prawa materialnego ani procesowego – w sposób który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. To na inwestorze spoczywał obowiązek przedłożenia prawidłowo sporządzonej analizy przesłaniania, co w niniejszej sprawie nie zostało dochowane, a dokonana przez organ ocena tego dokumentu jest prawidłowa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym. Stosownie do treści art. 119 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu ustalonym nowelą z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) z mocą obowiązującą od dnia 15 sierpnia 2015 r., sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy, co miało miejsce w kontrolowanej sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło