VII SA/Wa 599/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. B. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na dz. nr ew. [...] obr. [...] przy ul. Z. w W. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ II instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie w dniu [...] kwietnia 2009 r. B. B. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego na dz. nr ew. [...] obr. [...] przy ul. Z. w W. W dniu 20 maja 2009 r. Prezydent [...] wezwał inwestora do uzupełnienia złożonego wniosku. Natomiast postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] nałożył na inwestora obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej. Następnie zaś decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na dz. nr ew. [...] obr. [...] przy ul. Z. w W. Argumentując rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2010 r. Wojewoda [...] zauważył, że zgodnie z art. 10 ust. 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla Z. nieprzekraczalna wysokość zabudowy powinna wynosić 2 kondygnacje naziemne plus poddasze użytkowe. Organ zauważył także, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji poddasza, zasadne jest zatem zastosowanie znaczenia leksykalnego, zgodnie z którym poddasze to przestrzeń nad najwyższym stropem lub sklepieniem, bezpośrednio pod pokryciem dachowym. Przy czym zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie minimalna wysokość kondygnacji pełnej to 2 m. W projekcie budowlanym złożonym przez B. B. ostatnia kondygnacja nie wykazuje cech poddasza. Brak jest położenia bezpośrednio pod pokryciem dachowym. Z przekrojów wynika, iż jej wysokość przekracza 2 m - w tym ścianki kolankowe - niewielkie, pionowe ściany nośne poddasza, ustawione w linii ścian zewnętrznych budynku dzięki którym skos dachu nie zaczyna się bezpośrednio przy podłodze - mają wysokość równą wysokości ostatniej kondygnacji w najwyższym punkcie. Argumentując rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2010 r. organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane projekt budowlany powinien zawierać oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych. Oświadczenia oraz określenia warunków przyłączenia do sieci stanowią pewnego rodzaju promesę tego, że po zakończeniu inwestycji budowlanej przedsiębiorstwa świadczące określone usługi zawrą stosowne umowy z użytkownikiem inwestycji, którym może być nawet inny podmiot niż inwestor. W przedmiotowej sprawie inwestor przedłożył umowę zawartą z sąsiadującą Spółdzielnią Budowy Domów Jednorodzinnych "P.", w której Spółdzielnia wyraziła zgodę na włączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej planowanego budynku. Umowa ta nie stanowi jednak wymaganego w art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane oświadczenia o zapewnieniu dostaw, jako iż Spółdzielnia nie stanowi przedsiębiorstwa świadczącego usługi w zakresie wodociągów i kanalizacji. Równocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż wydanie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na nieuzupełnienie przez inwestora dokumentacji projektowej zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nie przesądza o niemożności zainwestowania terenu zgodnie z wnioskiem. Ponowne złożenie wniosku wraz z kompletną oraz sporządzoną zgodnie z obowiązującymi przepisami dokumentacją projektową spowoduje ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Ponadto, Wojewoda [...] uzasadniając zaskarżoną decyzję stwierdził, że w jego ocenie przedłożony projekt budowlany zawiera inne nieprawidłowości, których nie stwierdził organ I instancji, tj. projekt budowlany jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Planowana przez B. B. inwestycja zlokalizowana została na terenie oznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego symbolem MNI. Dla tego terenu, plan miejscowy w art. 24 ust. 2 pkt a dopuszcza lokalizację usług i garażo -parkingów jedynie w obrysie budynku wielorodzinnego. Jak wynika z rzutów w projekcie budowlanym, piwnica stanowiąca garaż ma większą powierzchnię niż pozostałe kondygnacje budynku, zatem nie zawiera się w jego obrysie. Ponadto w art. 24 ust. 2 pkt b plan miejscowy określa, iż powierzchnia biologicznie czynna z zabudową wielorodzinną nie powinna być mniejsza niż 50%. Zgodnie z wyszczególnieniem zawartym na projekcie zagospodarowania terenu powierzchnia biologicznie czynna planowanej inwestycji wynosi dokładnie 50% terenu, jednakże w legendzie projektu znajdują się elementy zagospodarowania nie ujęte w wyliczeniu: plac zabaw oraz miejsce przeznaczone na trzepak. Zdaniem organu II instancji również konfrontacja kompletności projektu budowlanego z wymaganiami zawartymi w art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r., Nr 120 poz. 1133), nie została przez organ I instancji dokonana w sposób wyczerpujący. Ze złożonego razem z wnioskiem projektu budowlanego wynika, iż w bryle budynku projektowany zaprojektowany został garaż. Garaż z racji swoich funkcji jest pomieszczeniem o zupełnie innym przeznaczeniu niż budynek mieszkalny zatem nie mieści się w definicji wnioskowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, co więcej z projektu zagospodarowania terenu wynika, iż część projektowanych obiektów budowlanych realizowanych ma być poza działką własną inwestora - działki te nie zostały zawarte we wniosku ani nie zostało przedłożone stosowne oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Co więcej, w ocenie organu odwoławczego, stanowiący część projektu budowlanego, projekt zagospodarowania terenu nie spełnia wymogów zawartych w § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z 2003 r. Brak jest bowiem wszystkich charakterystycznych rzędnych, wymiarów oraz wzajemnych odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych oraz ich przeznaczenia, w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, a także zwymiarowania odległości projektowanej rozbudowy od granic działki inwestora. Brak kompletnego zwymiarowania na przedłożonym projekcie zagospodarowania terenu uniemożliwia dokonanie oceny wypełnienia przez inwestora wymagań zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 2002 r. Jednocześnie stosownie do § 10 ww. rozporządzenia z 2003 r. projekt zagospodarowania terenu winien być sporządzony na mapie w skali dostosowanej do rodzaju i wielkości obiektu lub zamierzenia budowlanego i zapewniającej jego czytelność. Z uwagi na dużą ilość obiektów budowlanych istniejących oraz projektowanych oraz związaną z tym koniecznością wskazania wszystkich niezbędnych wymiarów, zasadne byłoby zastosowanie w projekcie zagospodarowania terenu oznaczeń dających możliwość odróżnienie poszczególnych jego elementów, co jest niezbędne organowi do oceny zgodności projektu z przepisami praw budowlanego. Zdaniem Wojewody [...] wskazane powyżej uchybienia w przeprowadzeniu postępowania przez organ I instancji, nie miały jednak wpływu na merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia wydanego przez ten organ w dniu [...] lipca 2009 r. Natomiast niedostosowanie przez inwestora projektu budowlanego do obowiązku nałożonego postanowieniem nr [...] spowodowało, iż inwestycja nie jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy P. oraz przepisami regulującymi kompletność projektu budowlanego, dlatego należało utrzymać w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...], którą odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego dz. nr ew. [...] obr. [...] przy ul. Z. w W. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożył B. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Uzasadniając skargę wskazał, iż: - podniesione przez organ II instancji argumenty dotyczące cech poddasza użytkowego nie znajdują poparcia w stanie faktycznym ani prawnym. Przywołana definicja zawarta w § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie nie zawiera żadnego zapisu, który ustalałby wysokość dla poddasza. Stwierdza jedynie, że poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi jest kondygnacją. Minimalną wysokość takich pomieszczeń ustalają dalsze przepisy szczegółowe tegoż rozporządzenia. Ostatnia kondygnacja, zgodnie z projektem budowlanym, zakończona jest bezpośrednio więźbą dachową i nie posiada oddzielnego stropu; - organ II instancji nie miał prawa kwestionować dokumentów dotyczących zaopatrzenia planowanej inwestycji w wodę i odprowadzenie ścieków, gdyż nie znał specyfiku danego obszaru. MPWiK nie jest dysponentem tych sieci na terenie osiedla, o czym organ I instancji wiedział i nie kwestionował dostarczonych dokumentów; - nieprawdą jest, że nie zastosowano się do ustaleń planu w zakresie gabarytów garażu. Obrys jest nawet nieco mniejszy niż obrys budynku co jest jednoznacznie wykazane w projekcie; - nie można włączyć do bilansu zagospodarowania działki śmietnika, jeżeli jest on zaprojektowany wewnątrz budynku i zawiera się w powierzchni zabudowy. Podobnie nie można wymagać lokalizacji placu zabaw; - organ II instancji nie stwierdził w treści rozstrzygnięcia wadliwości decyzji w zakresie przedmiotu wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, a jedynie zwrócił uwagę na pewną nieprawidłowość działania organu I instancji. Skutkiem takiego postępowania jest zmuszenie inwestora do złożenia wniosku o pozwolenie na rozbiórkę istniejącego budynku usługowego oraz wiaty śmietnikowej, dostarczenie projektu rozbiórki; - garaż jest integralną częścią budynku, znajduje się w piwnicy służy do obsługi parkingowej projektowanych lokali mieszkalnych. Nie ma definicji budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Plan nakazuje lokalizowanie miejsc parkingowych na działkach własnych, a dla budynków wielorodzinnych jednoznacznie wskazuje lokalizację garażo-parkingów w obrysie budynku wielorodzinnego; - organ II instancji nie wskazał jakie obiekty budowlane są zaprojektowane poza obrysem działki. Ogólne stwierdzenie budzi jedynie wątpliwości, czy żądania Zarządu Dróg Miejskich i Inżyniera Ruchu co do zakresu projektu organizacji ruchu (wykazanie na projekcie lokalizacji krawężnika aż do drogi serwisowej) nie powodują że niniejsze jest traktowane jako zabudowa działki obiektem budowlanym. Zjazd na posesję nie mieści się w definicji "obiektu budowlanego"; - niezasadne są uwagi organu dotyczące niespełnienia w przedmiotowej sprawie wymagań § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego; - teren na którym planowana jest inwestycja, objęty jest planem dla osiedla Z., a nie rejonu ulicy P. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga B. B. nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej ppsa). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, Wojewoda [...] trafnie zauważył, iż zgodnie z art. 10 ust. 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla Z. nieprzekraczalna wysokość zabudowy powinna wynosić 2 kondygnacje naziemne plus poddasze użytkowe. Organ trafnie zauważył także, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie zawiera definicji poddasza. Zatem, w niniejszej sprawie, przy ocenie cech ostatniej kondygnacji przewidzianej w projekcie budowlanym złożonym przez B. B., zasadne było zastosowanie znaczenia leksykalnego pojęcia poddasza. Poddasze w tym znaczeniu to przestrzeń nad najwyższym stropem lub sklepieniem, bezpośrednio pod pokryciem dachowym. Dokonując tej oceny należało również wziąć pod uwagę zapisy § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, iż minimalna wysokość kondygnacji pełnej to 2 m. Należy stwierdzić, że przewidziana w projekcie budowlanym złożonym przez skarżącego ostatnia kondygnacja nie wykazuje cech poddasza. Brak jest bowiem położenia jej bezpośrednio pod pokryciem dachowym, zaś z przekrojów wynika, iż jej wysokość przekracza 2 m Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, projekt budowlany powinien zawierać oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych. W przedmiotowej sprawie, inwestor przedłożył co prawda umowę zawartą z sąsiadującą Spółdzielnią Budowy Domów Jednorodzinnych "P.", w której Spółdzielnia wyraziła zgodę na włączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej planowanego przez skarżącego budynku, umowa ta nie stanowi jednak oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jako, iż Spółdzielnia jako strona umowy nie może skutecznie zapewnić świadczenia usługi w zakresie wodociągów i kanalizacji. Zdaniem Sądu, Wojewoda [...] zasadnie podniósł, iż konfrontacja kompletności projektu budowlanego złożonego przez B. B. z wymaganiami określonymi w art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 120 poz. 1133), nie pozwala na akceptację przedłożonego projektu. Z akt niniejszej sprawy wynika , że pierwotny wniosek inwestora dotyczył budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na dz. nr ew. [...] obr. [...] przy ul. Z. Po jego korekcie dokonanej w wyniku wezwania organu I instancji, przedmiotem żądania inwestora stało się pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na dz. nr ew. [...] obr. [...] przy ul. Z. oraz rozbiórka istniejącego budynku usługowego oraz obudowy śmietnika. Rozstrzygnięcie organu I instancji nr [...] dotyczy zaś wyłącznie budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Z projektu budowlanego – wynika również, iż w bryle budynku projektowany jest garaż ,który z racji swoich funkcji jest pomieszczeniem o zupełnie innym przeznaczeniu niż budynek mieszkalny. Zatem nie mieści się on w definicji wnioskowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Co więcej z projektu zagospodarowania terenu stanowiącego część projektu budowlanego wynika, że część projektowanych obiektów budowlanych ma zostać zrealizowanych poza działką inwestora - działki te nie zostały zawarte we wniosku, ani nie zostało przedłożone przez inwestora w stosunku do tych działek stosowne oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, stanowiący część projektu budowlanego, projekt zagospodarowania terenu nie spełnia wymogów zawartych w § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z 2003 r. Brak jest bowiem wszystkich charakterystycznych rzędnych, wymiarów oraz wzajemnych odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych oraz ich przeznaczenia, w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, a także zwymiarowania odległości projektowanej rozbudowy od granic działki inwestora, co czyni niemożliwym zweryfikowanie przez organ zgodności zaprojektowanych rozwiązań z wymogami zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 2002 r. Ponadto, ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, iż działka nr [...] objęta inwestycją stanowi współwłasność B. B. i jego małoletniego syna K. B. B. B. jest co prawda przedstawicielem ustawowym K. B., jednakże chcąc zainwestować nieruchomość, której jest współwłaścicielem z małoletnim K. B. zobowiązany był, stosownie do art. 101 § 3 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy uzyskać zgodę sądu opiekuńczego na dokonanie tej czynności, gdyż czynność ta jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd majątkiem małoletniego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1982 r., sygn. akt I CR 234/82, LEX nr 8486). Mając na uwadze powyższe podzielić należy zdanie organu II instancji, że wskazane uchybienia w przeprowadzeniu postępowania przez organ I instancji, nie miały wpływu na merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia wydanego przez Prezydenta [...] w dniu [...] lipca 2009 r. Natomiast niedostosowanie przez inwestora projektu budowlanego do obowiązku nałożonego postanowieniem tego organu nr [...] oraz nieprawidłowości oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dawało podstawę organom architektoniczno-budowlanym do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W tym miejscu zaznaczyć należy za Wojewodą [...], że wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na nieuzupełnienie przez inwestora dokumentacji projektowej zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nie przesądza o niemożności zainwestowania terenu zgodnie z wnioskiem. Ponowne złożenie wniosku wraz z kompletną oraz sporządzoną zgodnie z obowiązującymi przepisami dokumentacją projektową spowoduje ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Odnosząc się do zarzutu skargi, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, Sąd stwierdza, że organy obu instancji orzekając w przedmiotowej sprawie stosownie do art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, dokonały oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Ponadto w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. wskazały okoliczności faktyczne sprawy, które uznały za udowodnione, dowody na których się oparły oraz przyczyny z powodu, których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak na wstępie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270 z późn. zm.).