II SA/Gd 334/25

WyrokWSA w Gdańsku2026-02-18

Skład orzekający: Diana Trzcińska, Katarzyna Krzysztofowicz, Jakub Chojnacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, jeśli inwestor uzyskał zgodę właściwego organu (Komendanta Wojewódzkiego PSP) na zastosowanie rozwiązań zamiennych, a roboty te są zaplanowane w kolejnym etapie inwestycji?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakładać na inwestora obowiązków w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, które są sprzeczne z postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego PSP o zgodzie na zastosowanie rozwiązań zamiennych. W przypadku bezpieczeństwa użytkowania, organ może nałożyć obowiązek wykonania robót budowlanych w określonym terminie, jeśli obiekt lub jego część nie spełnia wymogów technicznych, nawet jeśli roboty te są zaplanowane w kolejnym etapie inwestycji.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. WINB uchylił decyzję PINB o odmowie wydania pozwolenia i udzielił pozwolenia na użytkowanie, jednocześnie zobowiązując inwestora do wykonania określonych robót budowlano-instalacyjnych w zakresie oddymiania, sygnalizacji pożaru, instalacji nagłaśniania, elektrycznych oraz dostosowania balustrad klatki schodowej. Skarżący zarzucił, że zobowiązania te dotyczą robót zaplanowanych w II etapie inwestycji i że uzyskał zgodę na rozwiązania zamienne w zakresie bezpieczeństwa pożarowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił punkt drugi zaskarżonej decyzji i oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki Protokolant Sekretarz sądowy Patrycja Czupyt po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. w G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 17 marca 2025 r., nr WOP.7721.233.2024.GD w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla punkt drugi zaskarżonej decyzji, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącego S. w G. kwotę 1.600 (jeden tysiąc sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Gdańsku w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, w następującym stanie sprawy: Decyzją nr RAAII.6740.3.2.2020.GK-2/55-57 z 9 czerwca 2020 r. Prezydent Miasta Gdyni zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji: przebudowa i rozbudowa budynku S. w G. (etap I) przy ul. J. w G., działki nr [..]-[...] obręb [...], wraz z infrastrukturą techniczną - przyłącze kanalizacji deszczowej, przebudowa ciepłociągu, instalacje wewnętrzne: wentylacji i klimatyzacji, wodociągowa, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, c.o., c.w., elektryczna i technologiczna. Powyższa decyzja została dwukrotnie zmieniona decyzjami: nr RAAII.6740.5.49.2020.GK-2/55-57 z 6 maja 2021 r. i nr RAAI 1.6740.5.14.2023.GK-2/55-57 z 29 sierpnia 2023 r. W dniu 18 marca 2024 r. S. (inwestor) złożył wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie, przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. Postanowieniem z 29 kwietnia 2024 r. (zmienionym postanowieniem z 16 lipca 2024 r. w zakresie terminu dostarczenia dokumentów), PINB nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia, w terminie do 30 czerwca 2024 r., braków wniosku w drodze przedłożenia następujących dokumentów: 1. kompletnego i zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym oraz z treścią art. 57 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenia kierownika budowy, potwierdzone przez projektantów wszystkich branż, w których wprowadzono zmiany: o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym, z warunkami pozwolenia na budowę i z przepisami, o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu; 2. kompletnego oświadczenia inwestora o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, zawierające elementy omówione w pkt 3 sentencji niniejszego postanowienia, 3. dokumentacji sporządzonej przez osoby uprawnione dotycząca rozwiązania sposobu bezpiecznej ewakuacji z budynku łącznika do czasu realizacji zakończenia przebudowy budynku głównego s. na podstawie oddzielnego pozwolenia na budowę - vide nieprawidłowości będące przedmiotem zastrzeżeń KM PSP w Gdyni dotyczące ewakuacji z łącznika, 4. kompletnego świadectwa charakterystyki energetycznej, 5. protokołu odbioru końcowego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku (dalej także jako WKZ) części inwestycji objętej wydanym przez ten organ pozwoleniem konserwatorskim, 6. dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień, o których mowa w art. 37a i c ustawy o ochronie zabytków przez osobę, która złożyła oświadczenie z 7 grudnia 2021 r. o podjęciu obowiązków kierownika robót budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków - jako spełnienie w trakcie realizacji inwestycji warunków konserwatorskich, zawartych w decyzjach WKZ z 19 lutego 2019 r. a także decyzji z 12 marca 2019 r. dotyczącej kierowania robotami lub wykonywania nadzoru nad realizacją inwestycji przez osoby posiadające kwalifikacje, o których mowa w art. 37a i c ustawy o ochronie zabytków, 7. potwierdzenia przez gestorów sieci, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy: a) przyłącza wody b) przyłącza kanalizacji sanitarnej, c) przyłącza teletechnicznego, d) przyłączenia nowego budynku do sieci cieplnej, 8. protokoły sprawdzenia instalacji elektrycznej wraz natężenia oświetlenia ogólnego wraz z kopią uprawnień, 9. protokołu skuteczności wentylacji mechanicznej w obiekcie wraz z kopią uprawnień, 10. protokołu skuteczności działania instalacji klimatyzacji w obiekcie, wraz z kopią uprawnień, 11. kompletnych kopii rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, zawierających wymiarowanie i uzupełniający opis, kwalifikację charakteru dokonanych zmian przez odpowiednich projektantów. Po rozpatrzeniu złożonych przez inwestora dokumentów będących realizacją wystosowanego wezwania, decyzją z 3 października 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie, przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, inwestycji pn. "przebudowa i rozbudowa budynku [...], wraz z infrastrukturą techniczną". W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że z wniosku o pozwolenie na użytkowanie wynika, że nie została wykonana rozbiórka skrzydła południowego budynku B, nie zrealizowano elementów wykończenia elewacji frontowej budynku B zgodnie z wymogami konserwatora zabytków, brak malowania masztu zgodnie z wymogami konserwatora zabytków, wykończenia strefy wejściowej zgodnie z wymogami konserwatora zabytków, wykonania boniowania części elewacji. Po analizie uzupełnionych dokumentów PINB stwierdził, że nałożony obowiązek został wypełniony jedynie częściowo, zatem wniosek nadal nie jest kompletny. Skoro zaś inwestor nie uzupełnił w sposób prawidłowy wymaganych dokumentów, wniosek nie spełnia przepisów prawa budowlanego. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, WINB decyzją z 17 marca 2025 r. w pkt 1 - uchylił zaskarżoną decyzję i udzielił pozwolenia na użytkowanie (przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych) inwestycji; w pkt 2 - WINB zobowiązał inwestora do wykonania w terminie do 31 grudnia 2025 r. robót budowlano - instalacyjnych w zakresie oddymiania, sygnalizacji pożaru, instalacji nagłaśniania, elektrycznych, w celu dostosowania klatki schodowej K7 w budynku A, stanowiącej drogę ewakuacyjną z budynku łącznika C, zgodnie z założeniami zawartymi w projekcie architektoniczno- budowlanym, zatwierdzonym decyzją Prezydenta nr RAAII.6740.3.5.2022.GK-12/5 z 22 maja 2023 r. zatwierdzającą projekt architektoniczno- budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji: przebudowa i remont budynku S., dz. nr [..]-[...], obręb [..] (etap II inwestycji pn. "remont, przebudowa, rozbudowa i nadbudowa budynków S."); w punkcie 3 decyzji WINB zobowiązał inwestora do dostosowanie w terminie do 31 grudnia 2025 r. balustrad klatki schodowej K7 budynku A do zgodności z przepisami § 71 ust. 4, § 298, § 306 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.), w uzgodnieniu z Miejskim Konserwatorem Zabytków. W uzasadnieniu decyzji WINB wskazał, że w toku postępowania odwoławczego inwestor przedłożył prawidłowe oświadczenie kierownika budowy z 15 listopada 2024 r. Nadto w związku z nieprzeprowadzeniem kontroli obowiązkowej, o której mowa w art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, WINB zobowiązał organ powiatowy nadzoru budowlanego do jej przeprowadzenia. Kontrola obowiązkowa została przeprowadzona w toku postępowania odwoławczego - 14 stycznia 2025 r. Z pisma PINB z 27 stycznia 2025 r. i protokołu kontroli obowiązkowej wynika, że zostały prawidłowo uzupełnione zobowiązania z pkt 1, pkt 5 i pkt 11 postanowienia. Natomiast nie zrealizowano zobowiązań z pkt 2, pkt 3 i pkt 7. W zakresie pkt 2, zgodnie z oceną PINB, nie złożono prawidłowego oświadczenia, dotyczącego konkretnego zagospodarowania terenów przyległych, a w zakresie pkt 7 - nie przedłożono dokumentów potwierdzających wyposażenie w media. W zakresie dwóch powyższych punktów do odwołania od decyzji zostały dołączone jednak odpowiednie dokumenty: umowy o dostarczeniu wody i odbioru ścieków sanitarnych i dostarczeniu energii oraz oświadczenie o zagospodarowaniu terenów przyległych. WINB wskazał, że zasadniczą kwestią jest brak zapewnienia bezpiecznej ewakuacji z pomieszczeń budynku C realizowanego w I etapie inwestycji. WINB podkreślił, że klatka schodowa K3, znajdująca się w budynku A, który przewidziany jest do realizacji w II etapie inwestycji, stanowi jedyną drogę ewakuacyjną z dwóch pięter - II i III - budynku łącznika C. Z I piętra budynku są dwie drogi ewakuacyjne (w tym jedna przez powyższą klatkę), oraz druga w przeciwnym kierunku, ale przekraczająca też dopuszczalną długość drogi ewakuacyjnej. W zakresie pkt 3 z pisma PINB z 27 stycznia 2025 r. wynika, że klatka K3 nie spełnia wymogów bezpieczeństwa jako droga ewakuacyjna ani nawet jako komunikacja. Jest niewydzielona, nie posiada oddymiania, ma zbyt niskie balustrady o wysokości 84 cm (wymagane min.110 cm) oraz zbyt duże prześwity w balustradzie rzędu 18 cm do 29 cm (wymagane maks. 20 cm). Ponadto dotychczas nie wykonano rozwiązań zamiennych (opisanych poniżej) zawartych w postanowieniu z 9 sierpnia 2024 r. Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej (dalej jako Komendant Wojewódzki PSP) w sprawie uzgodnienia warunków zamiennych dla budynków B, C, D S. W pkt 10.7 protokołu obowiązkowej kontroli zawarto informację o ww. nieprawidłowościach jako niespełniających warunków funkcjonowania obiektu budowlanego lub jego części zgodnie z przeznaczeniem. Analizując kwestię określoną w ww. pkt 3 postanowienia WINB wskazał na zalecenia Ekspertyzy Technicznej z czerwca 2024 r. stanowiącej integralną część postanowienia Komendanta Wojewódzkiego PSP z 8 czerwca 2024 r. w sprawie warunków bezpieczeństwa pożarowego budynku B, C, D i A. Wynika z niej, że klatka K3 w istniejącym budynku A, stanowiąca drogę ewakuacyjną z budynku C, jest nieoddymiana i niezgodna z przepisami technicznymi, tj. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakie powinny spełniać budynki i ich usytuowanie, m.in. w zakresie szerokości biegu schodów i spoczników. Przekroczone są również długości dróg ewakuacyjnych. W związku z niezgodnościami, zgodnie z pkt 8 ww. Ekspertyzy Technicznej przyjęto rozwiązania zastępcze, tj. wyposażenie budynku w system sygnalizacji pożaru obejmującego ochroną całkowitą powierzchnię budynku objętego ekspertyzą (budynek B, C, D) oraz wyposażenie budynku w 100% większą od obowiązujących przepisów ilość sprzętu gaśniczego. W związku z oświadczeniem inwestora zawartym w odwołaniu, że wykonał zalecenia zastępcze (w odniesieniu do budynku C) oraz zgodnie ze stanowiskiem Komendanta PSP o niewniesieniu sprzeciwu ani uwag w zakresie ochrony przeciwpożarowej w sprawie uzyskania pozwolenia na użytkowanie Komendant Miejski PSP podejmie działania weryfikujące w tym zakresie. WINB wskazał, że postanowieniem z 9 sierpnia 2024 r. Komendant Wojewódzki PSP wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w inny sposób niż podany w ww. przepisach technicznych (§ 68 ust. 1, § 239 ust. 4, § 245 pkt 2, § 250 ust. 1, § 256 ust. 3), z uwzględnieniem wskazań określonych w ww. Ekspertyzie Technicznej, uznając, że przyjęte rozwiązania zapewnią akceptowalny poziom bezpieczeństwa pożarowego budynku. WINB podkreślił, że w ww. postanowieniu Komendant Wojewódzki PSP odniósł się również do konieczności przebudowy klatki schodowej K3 w budynku A stanowiącej drogę ewakuacyjną dla budynku C. W związku z tym, że przebudowa ww. klatki schodowej w budynku A przewidziana jest w II etapie inwestycji, organ odwoławczy zwrócił się do organu I instancji o akta II etapu realizowanej inwestycji. W dniu 19 lutego 2025 r. została przesłana wraz z projektem budowlanym decyzja nr RAAI I.6740.3.5.2022.GK-12/5 z 22 maja 2023 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę dla inwestycji: przebudowa i remont budynku S., dz. nr [...]-[...], obręb [...] (etap II inwestycji pn. "remont, przebudowa, rozbudowa i nadbudowa budynków S."). Z ww. projektu budowlanego inwestycji etapu II wynika, że klatka oznaczona w Ekspertyzie Technicznej warunków bezpieczeństwa pożarowego jako klatka K3 - jest oznaczona w projekcie etapu II jako klatka K7. Zgodnie z ww. projektem etapu II dla zapewnienia bezpiecznej drogi ewakuacyjnej poprzez powyższą klatkę schodową niezbędne jest wykonanie szeregu robót budowlano-instalacyjnych takich jak wyposażenie w hybrydowy system oddymiający (nawiew przez centralę zlokalizowaną na poziomie -1 i odprowadzenie dymu na zewnątrz przez klapę dymową), wykonanie instalacji nagłaśniania, elektrycznych. Jakkolwiek zatwierdzony decyzją Prezydenta projekt II Etapu inwestycji nie zawiera wprost informacji, iż powyższa klatka stanowi jedyną drogę ewakuacyjną dla budynku C, nie mniej z treści zatwierdzonego projektu budowlanego obejmującego w I Etapie budowę łącznika C, a przede wszystkim przywołanego postanowienia Komendanta Wojewódzkiego PSP z 9 sierpnia 2024 r. jednoznacznie wynika, że klatka schodowa K3 (w projekcie II Etapu oznaczona jako K7) jest drogą ewakuacyjną z wybudowanego łącznika C, zaś warunkiem spełnienia wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego jest wykonanie w tej klatce robót budowlano-instalacyjnych określonych projektem Etapu II. Częścią zatwierdzonego projektu stanowią Warunki ochrony przeciwpożarowej dla projektu budowlanego remontu rozbudowy budynków S. - Etap II - Budynek A. Warunki te określają wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego budynku i bezpiecznej ewakuacji, w tym m.in. parametry budowlane, sposób oddymiania, parametry dróg ewakuacyjnych, parametry techniczno-instalacyjne - konieczne do wykonania. Zgodnie z treścią pkt 4 ww. postanowienia w sprawie uzgodnienia rozwiązań zamiennych dla budynków B, C i D S. "klatka schodowa K3 w budynku A, będąca drogą ewakuacyjną z budynku C zostanie dostosowana do aktualnych wymagań w ramach przebudowy budynku A". Mając powyższe na uwadze, WINB stwierdził, że m.in. brak oddymiania klatki schodowej K3 (K7 w etapie II) w budynku A, będącej drogą ewakuacyjną dla budynku łącznika C, brak prawidłowych, zgodnych z przepisami, balustrad, rozwiązań zamiennych, powoduje, że nie są spełnione przepisy dotyczące ochrony pożarowej i ewakuacyjnej budynku C, a zatem aby umożliwić oddanie do użytkowanie I etapu inwestycji - niezbędne jest wykonanie określonych zatwierdzonym projektem budowlanym etapu II robót budowlano - instalacyjnych. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę stanowisko Komendanta Miejskiego PSP z 28 grudnia 2023 r. nie wnoszącego sprzeciwu ani uwag oraz wnoszącego zastrzeżenia organ odwoławczy w celu zapewnienia możliwości ewakuacji z budynku łącznika C oraz umożliwienia bezpiecznego użytkowania budynków etapu I nałożył na inwestora obowiązki do wykonania zapewniające spełnienie wymogów ochrony pożarowej. WINB dodał, że wobec naruszenia przez balustrady w klatce schodowej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (zbyt niskie oraz za duże prześwity) na inwestora nałożono również obowiązek usunięcia tych nieprawidłowości, ale w uzgodnieniu z Miejskim Konserwatorem Zabytków (z uwagi na przepisy o ochronie zabytków). WINB wskazał także, że Komendant Miejski, mimo niewniesienia sprzeciwu co do możliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie, wniósł szereg zastrzeżeń w swoim stanowisku z 28 grudnia 2023 r., oraz zawarł nieprawidłowości stwierdzone podczas czynności kontrolnych. Po wydaniu ww. stanowiska, Komendant Wojewódzki PSP wydał kolejne postanowienie z 9 sierpnia 2024 r., w którym zobowiązał inwestora do powiadomienia Komendanta Miejskiego PSP o zakończeniu robót i funkcjonowaniu rozwiązań zamiennych. Wobec tego po wykonaniu nałożonych określonych decyzją robót inwestor powinien ponownie zgłosić do odbioru przez PSP w Gdyni w zakresie rozwiązań zamiennych i uzyskać protokół odbioru, co wynika wprost z ww. postanowienia. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w części, tj. pkt 2 i 3 decyzji WINB, zarzucając naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej. Pr.bud.) w zw. z art. 55. ust. 1 pkt 3 Pr.bud. w zw. z § 2 ust. 3a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej rozporządzenie w sprawie warunków technicznych) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na: 1) zobowiązaniu inwestora do wykonania w terminie do 31 grudnia 2025 r. robót budowlano - instalacyjnych w zakresie oddymiania, sygnalizacji pożaru, instalacji nagłaśniania, elektrycznych, w celu dostosowania klatki schodowej K7 w budynku A, stanowiącej drogę ewakuacyjną z budynku łącznika C, zgodnie z założeniami zawartymi w projekcie architektoniczno- budowlanym, zatwierdzonym decyzją Prezydenta nr RAAII.6740.3.5.2022.GK-12/5 z 22 maja 2023 r., zatwierdzającą projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji: przebudowa i remont budynku S., dz. Nr [..]-[..] obręb [...] (etap II inwestycji pn. "remont, przebudowa, rozbudowa i nadbudowa budynków S." (pkt 2 decyzji) oraz zobowiązaniu inwestora do dostosowania w terminie do 31 grudnia 2025 r. balustrad klatki schodowej K7 w budynku A do zgodności z przepisami § 71 ust. 4, § 298 , § 306 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w uzgodnieniu z Miejskim Konserwatorem Zabytków (pkt 3 decyzji) - podczas gdy: - pozwolenie na użytkowanie dotyczy inwestycji realizowanej w ramach etapu I na podstawie decyzji Prezydenta z 9 czerwca 2020 r., następnie dwukrotnie zmienionej, a zobowiązanie zawarte w pkt 2) i 3) zaskarżonej decyzji dotyczy robót budowlano - instalacyjnych, które będą wykonane na etapie II inwestycji, - postanowieniem z 9 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Komendant PSP wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w inny sposób niż podany w przepisach technicznych rozporządzenia w sprawie warunków technicznych a tym samym w okolicznościach sprawy nie zaistniały przesłanki zastosowania art. 59 ust. 3 Pr. bud. 2) ustaleniu terminu wykonania ww. robót budowlano - instalacyjnych do 31 grudnia 2025 r., którego dotrzymanie jest niemożliwie z przyczyn obiektywnych i niezależnych od inwestora, a tym samym nałożenie na inwestora zobowiązania, które jest niewykonalne; II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 3 Pr.bud. i art. 56 ust. 1 pkt 4 Pr. bud. oraz art. 6a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej poprzez niewłaściwą ocenę stanowiska Wojewódzkiego Komendanta PSP, wyrażonego w postanowieniu z 9 sierpnia 2024 r. oraz stanowiska Komendanta Miejskiej PSP w Gdyni w piśmie z 28 grudnia 2023 r. znak: PPZ.5261.251.2023.3.BD. (stanowisko w zakresie ochrony przeciwpożarowej w sprawie zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym) i nałożenie na inwestora obowiązków wskazanych w pkt 2 i 3 zaskarżonej decyzji, podczas gdy ze stanowiska Wojewódzkiego Komendanta PSP wynika, że zastosowanie rozwiązań zamiennych zapewnia akceptowalny poziom bezpieczeństwa przeciwpożarowego, a roboty instalacyjne - budowlane dotyczące klatki schodowej K7 w budynku A, zostaną zrealizowane na etapie II inwestycji; III. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę dowodów w postaci postanowienia z 9 sierpnia 2024 r. oraz Ekspertyzy technicznej w sprawie warunków bezpieczeństwa pożarowego dla przebudowy, rozbudowy i nadbudowy budynków S. z czerwca 2024 r. i błędne ustalenie, że klatka schodowa K7 (K3), znajdująca się w budynku A, który przewidziany jest do realizacji w II etapie inwestycji stanowi jedyną drogę ewakuacyjną z dwóch pięter II i III budynku, podczas gdy alternatywnym kierunkiem ewakuacji z klatki schodowej K7(K3), jest korytarz budynku A, prowadzący do klatki schodowej K2. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z kopii umowy z 21 grudnia 2023 r. o roboty budowlane zaprojektuj-wybuduj w przedmiocie "Rozbudowy siedziby S. - budowa skrzydła E" na fakt: braku możliwości zobowiązań wskazanych w pkt 2 i 3 zaskarżonej decyzji w terminie do 31 grudnia 2025 r. Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części. W uzasadnieniu skargi odniesiono się w szczegółach do podniesionych w petitum zarzutów. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiDz.U. z 2026 r. poz. 147, dalej p.p.s.a.). Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obejmuje inwestycję, w odniesieniu do której nie zostały jeszcze wykonane wszystkie roboty budowlane. Podkreślić przy tym należy, że jest to inwestycja wieloetapowa. Zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 418, dalej Pr. bud.) przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli, m. in. przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. W takim przypadku decyzja, może obejmować obiekt budowlany lub jego część (art. 55 ust. 1a pkt 2 ustawy), a także może być wydana, jeżeli oddawane do użytkowania obiekty budowlane lub ich części mogą samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem (art. 55 ust. 1b ustawy). Zgodnie z art. 59 ust. 1 Pr. bud. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a ustawy. Rozpoznając odwołanie od decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie zasadnie organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy o obligatoryjny element tego postępowania, jakim jest kontrola budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym, której wyniki odzwierciedlone zostały w protokole z 14 stycznia 2025 r. (k. 399 – 392 akt organu I instancji). Biorąc pod uwagę stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektorniczno – budowlanego lub też brak wykonania robót budowlanych w określonym zakresie, opisane w punktach 10.5, 10.6, 10.7, a także ustalenia zawarte w punkcie 10.10 protokołu zasadnie organ wyższego stopnia dokonał oceny i rozważył, czy istnieje możliwość udzielenia pozwolenia na użytkowanie, mimo braku wykonania wszystkich robót, oraz pomimo stwierdzonych odstępstw, stanowiących o braku realizacji wymogów wynikających z warunków technicznych dotyczących istotnej części realizowanej inwestycji, jaką jest bezpieczna droga ewakuacyjna i komunikacyjna. Możliwe jest bowiem w tym zakresie nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w zakreślony przez organ terminie, co wprost wynika z art. 59 ust. 2 i 3 Pr. bud. (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1770/12). I tak, zgodnie z art. 59 ust. 2 Pr. bud. organ nadzoru budowlanego może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych. Art. 59 ust. 3 Pr. bud. stanowi, że jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w ust. 1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót (ust. 3). Natomiast, zgodnie z art. 57 ust. 5 ustawy organ nadzoru budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio (ust. 5). Z powyższych regulacji wynika, że – co do zasady – pozwolenie na użytkowanie może zostać wydane po zakończeniu robót budowlanych, jeżeli zostały one wykonane zgodnie z projektem architektoniczno-budowlanym i z projektem zagospodarowania działki lub terenu, a odstępstwa od tego są wyraźnie określone w przepisach ustawy Prawo budowlane. Podstawowym zaś warunkiem umożliwiającym udzielenie pozwolenia na użytkowanie jest przeprowadzenie obowiązkowej kontroli obiektu przez organ nadzoru budowlanego, której zakres określa art. 59a Prawa budowlanego. Bezspornie organ I instancji nie przeprowadził obowiązkowej kontroli, uczynił to w toku postępowania odwoławczego w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego i protokół z tej kontroli z pismem zawierającym stanowisko organu I instancji przesłał do organu odwoławczego. Dokument w postaci protokołu z obowiązkowej kontroli, o jakim stanowi art. 59a Pr. bud., jest elementem szczególnej procedury przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego w trybie art. 59 ust. 1 Pr.bud. Ma on elementy materialnoprawne, gdyż kształtuje decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Jeżeli organ po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli ustali, że prace prowadzono zgodnie z ustaleniami i warunkami pozwolenia na budowę zobowiązany jest wówczas wydać decyzję pozwalającą na użytkowanie obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 1584/22, CBOSA). W przeciwnym wypadku, gdy wyniki kontroli nie potwierdzają takiej zgodności, konsekwencją jest decyzja o odmowie udzielenia takiego pozwolenia, ewentualnie udzielenie pozwolenia na użytkowania z jednoczesnym określeniem warunków użytkowania tego obiektu albo uzależnienie jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych. I z taką sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Decyzja organu I instancji została oparta na okoliczności nieprzedstawienia wszystkich wymaganych przez organ od inwestora dokumentów. W toku postępowania odwoławczego brakująca dokumentacja została uzupełniona oraz została przeprowadzona obowiązkowa kontrola obiektu, z której protokół zobrazował stan robót budowlanych oraz stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno – budowlanego (punkty 10.5 i 10.7 protokołu) oraz braku wykonania robót w zakresie opisanym w punkcie 10.6 protokołu. Te ustalenia umożliwiły organowi odwoławczemu skorzystanie z fakultatywnej kompetencji do udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie z określonymi zastrzeżeniami. Zdaniem Sądu, co do samej zasady organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 57 ust. 2 i 3 Pr. bud. w niniejszej sprawie, stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Spór budzą natomiast określone w punktach 2 i 3 decyzji zobowiązania inwestora do wykonania określonych robót budowlanych w zakreślonym przez organ terminie (o czym będzie dalej mowa). W toku postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie organ nadzoru budowlanego bada zgodność wykonanych robót budowlanych z warunkami ustalonymi w pozwoleniu na budowę. Przypomnieć tutaj należy, że organ nadzoru budowlanego może procedować i weryfikować powstały obiekt jedynie w zakresie swoich kompetencji ustawowych. Zaznaczenia także wymaga, że na etapie udzielania pozwolenia na budowę projekt budowlany był uzgodniony pod względem wymagań higienicznych, sanitarnych i pożarowych. Oznacza to, że właściwe organy w ramach własnych uprawnień wskazały jakie wymagania winny zostać przez inwestora spełnione celem gwarancji spełnienia wymagań higienicznych, sanitarnych i pożarowych. Przepis art. 57 Pr.bud. zobowiązuje inwestora, w stosunku, do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, do zawiadomienia właściwych organów (tj. Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej), o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym. W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, że inwestor nie spełnił wymogów w zakresie warunków technicznych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego oraz bezpieczeństwa użytkowania obiektu. W odniesieniu do warunków technicznych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego inwestor uzyskał zgodę Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej na spełnienie wymagań w tym zakresie w inny sposób niż wynikający z § 68 ust. 1, § 239 ust. 4, § 245 pkt 2, § 250 ust. 1, § 256 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm., dalej jako rozporządzenie w sprawie warunków technicznych), poprzez zastosowanie się do wskazań określonych w Ekspertyzie technicznej z czerwca 2024 r. Organ Państwowej Straży Pożarnej uznał, że do czasu zrealizowania obiektu w całości (aktualnie zrealizowany został I etap) przyjęte w Ekspertyzie rozwiązania zapewnią akceptowalny poziom bezpieczeństwa pożarowego budynku i nie jest niezbędna realizacja wszystkich rozwiązań zawartych w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Temu stanowisku dał wyraz Pomorski Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w postanowieniu z 9 sierpnia 2024 r., w którym wyraził on zgodę na przedstawione przez inwestora rozwiązania zamienne. Zawarte w punkcie 2 zaskarżonej decyzji zobowiązanie inwestora do wykonania określonych robót budowlanych w zakresie ochrony przeciwpożarowej abstrahuje od ww. stanowiska Komendanta PSP, co w ocenie Sądu stanowi o naruszeniu przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w dalszej części. Tym samym, argumentacja skargi odwołująca się do wskazania rozwiązań zamiennych w zakresie bezpieczeństwa pożarowego jako rozwiązań technicznych zapewniających tymczasowo akceptowalny poziom tego bezpieczeństwa, jest zasadna i stanowi zarazem skuteczną polemikę z prawidłowością zaskarżonego rozstrzygnięcia w części zawartej w punkcie 2 decyzji. W świetle stanowiska uprawnionego organu – Komendanta Wojewódzkiego PSP z 9 sierpnia 2024 r. – nie sposób podzielić argumentację organu odwoławczego, że zrealizowana w ramach I etapu część inwestycji nie zapewni bezpieczeństwa przeciwpożarowego (na obecnym etapie w inny sposób, zaakceptowany przez właściwy organ), pod warunkiem wykonania rozwiązań zamiennych wynikających z postanowienia z 9 sierpnia 2024 r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z 9 sierpnia 2024 r. wyraził zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych wobec braku wykonana zabezpieczeń pożarowych ujętych w zatwierdzonym projekcie budowalnym w odniesieniu do klatki K3. Postanowienie to wydane zostało w trybie art. 6a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 275 ze zm.). Przepis ten stanowi, że Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla miejsca lokalizacji inwestycji na uzasadniony ekspertyzą techniczną wniosek inwestora lub właściciela obiektu budowlanego lub terenu, którego dotyczą rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej, może, w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, wyrazić zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań określonych w postanowieniu. Powyższe wskazuje, że inwestor uzyskał zgodę właściwego organu na zastosowanie rozwiązań zamiennych w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Nadto podkreślić należy, że na obecnym etapie nie ma podstaw do weryfikowania legalności ostatecznego postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Postanowienie to pozostaje w obrocie prawnym, jest ostateczne i prawnie wiążące. Na postanowienie to przysługiwało odrębnie zażalenie, a tym samym skarga do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu konsekwencją regulacji art. 57 Pr.bud. i powyżej cytowanego postanowienia organu ochrony przeciwpożarowej jest brak umocowania ustawowego do formułowania na obecnym etapie procesu inwestycyjnego przez organ nadzoru budowlanego w pkt 2 zaskarżonej decyzji obowiązku wykonania robót budowlano-instalacyjnych w zakresie oddymiania, sygnalizacji pożaru, instalacji nagłaśniania, elektrycznych, w celu dostosowania klatki schodowej K7 w budynku A, stanowiącej drogę ewakuacyjną z budynku łącznika C, zgodnie z założeniami zawartymi w projekcie architektoniczno-budowlanym, zatwierdzonym decyzją Prezydenta z 22 maja 2023 r. – w sposób odmienny niż uczynił to organ wyspecjalizowany w zakresie ochrony przeciwpożarowej, czyli Komendant PSP. W ocenie Sądu, skoro organ ochrony pożarowej wyraził zgodę na tymczasowe rozwiązania zamienne zgodnie z wnioskiem inwestora, przeprowadziwszy uprzednio analizę zaproponowanych w Ekspertyzie rozwiązań, to należy takie stanowisko uznać za wiążące pod kątem weryfikacji przez uprawniony organ czy zatwierdzony projekt budowlany i jego realizacja w tej konkretnej sprawie została wykonana w zgodzie z przepisami pożarowymi. Wypowiedzenie się przez organ nadzoru budowlanego w kwestii należącej do kompetencji organu ochrony przeciwpożarowej, w ramach zastosowania art. 59 ust. 2 i 3 Pr. bud., w sposób odmiennych niż ten ostatni organ - w takich okolicznościach jest pozbawione podstaw prawnych i uzasadnienia. Organ nadzoru budowlanego powinien był tym samym, w ramach spełnienia warunków w zakresie ochrony przeciwpożarowej, uwzględnić stanowisko organu PSP, wyrażone w postanowieniu z 9 sierpnia 2024 r., a nie formułować inne wymagania w tym zakresie. Z tego powodu Sąd uwzględnił stanowisko skargi w zakresie dotyczącym słusznie zarzucanej wadliwości zaskarżonej decyzji w jej punkcie 2, gdyż stanowi on o naruszeniu art. 59 ust. 2 i 3 Pr. bud. w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jednocześnie, na wniosek pełnomocnika inwestora zgłoszony na rozprawie, Sąd przeprowadził dowód z protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z 30 kwietnia 2025 r. dokonanych z upoważnienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdyni. W treści protokołu odnotowano wykonanie rozwiązań zamiennych wskazanych w postanowieniu Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP z 9 sierpnia 2024 r., co czyni tym samym bezprzedmiotowym nakładanie na inwestora obowiązków w tym zakresie. W niniejszej sprawie zatem, biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego, należało uznać, że inwestor wykonał roboty budowlane związane z zapewnieniem bezpieczeństwa pożarowego. Stwierdzona wadliwość w zakresie zobowiązania sformułowanego w punkcie 2 zaskarżonej decyzji uzasadnia zatem uchylenie decyzji w tym zakresie. Przechodząc zaś do oceny zobowiązania zawartego w pkt 3 zaskarżonej decyzji przywołać należy treść protokołu obowiązkowej kontroli, z którego wynika, że wskutek oddania do użytkowania budynku C realizowanego w I etapie inwestycji, klatka K3 (przewidziana do realizacji w II etapie inwestycji) będzie wykorzystywana do komunikacji i ewakuacji (z dwóch pięter II i III) budynku łącznika C. Niezależnie od tego czy jest to jedyna droga ewakuacji, czy nie – jak argumentuje inwestor – w każdym razie powoduje to konieczność realizacji tej klatki zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami technicznymi nawet jeśli, roboty w tej części nie były ujęte w I etapie inwestycji i zostały zaplanowane w przyszłości. Bezsporne jest bowiem, że klatka schodowa stanowi część drogi ewakuacyjnej i komunikacyjnej i - jak zostało to odzwierciedlone w treści ww. protokołu z 14 stycznia 2025 r. i dokumentacji zdjęciowej – znajdujące się tam balustrady w zakresie ich wysokości oraz prześwitów – naruszają przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków. Przypomnieć należy, że generalną zasadą realizacji obiektów budowlanych zgodnie z prawem jest regulacja art. 5 ust. 1 Pr.bud., stanowiąca, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając między innymi spełnienie warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie zaopatrzenia w wodę, energię elektryczną oraz odpowiednio do potrzeb, w energię cieplną i paliwa, przy założeniu ich efektywnego wykorzystania, jak również usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów. Przyjąć więc należy, że wolą ustawodawcy było, aby w przypadku etapowania zamierzenia inwestycyjnego dokonywana była ocena czy realizacja zakończonego etapu inwestycji wypełnia regulację art. 5 ust. 1 Pr. bud. Wymagania te muszą przy tym zostać spełnione zasadniczo zarówno wobec obiektu budowlanego jako całości oraz jego poszczególnych części. Jeśli zatem użytkowanie obiektu zrealizowanego w ramach I etapu inwestycji obejmuje konieczność korzystania z klatki K3, ujętej w kolejnym etapie realizacyjnym (II), to ta część obiektu musi spełniać kryterium zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych - skoro inwestor tę część obiektu objął wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie. "Część" inwestycji objęta etapem I nie jest bowiem w stanie samodzielnie funkcjonować bez użytkowania klatki K3, co oznacza zatem, że klatka ta musi spełniać wymagania, wynikające z warunków technicznych zawartych w § 71 ust. 4, § 298, § 306 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W istocie strona skarżąca nie kwestionuje, że aktualny stan klatki schodowej K3 nie spełnia wymogów technicznych ujętych w wymienionych przepisach rozporządzenia, a jedynie twierdzi, że roboty te są przewidziane do wykonania na kolejnym etapie realizacji inwestycji i brak jest podstaw do sformułowania na obecnym etapie obowiązku dostosowania klatki schodowej do warunków technicznych. Takiego stanowiska nie można podzielić. Pozwolenie na użytkowanie nie może zostać wydane względem obiektu budowlanego lub jego części, jak w rozpoznawanym przypadku, jeśli jego użytkowanie stwarzałoby zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, w sposób sprzeczny z § 291 – 308 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zauważyć z w tym miejscu jednocześnie należy, że ustawodawca opisując warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki, dokonuje ich kategoryzacji, m. in. na warunki dotyczące bezpieczeństwa pożarowego (§ 207 – 285) i dotyczące bezpieczeństwa użytkowania (§ 291 – 308). O ile w odniesieniu do tych pierwszych (ochrona przeciwpożarowa) istnieje prawna możliwość przedstawienia rozwiązań zamiennych – przy akceptacji właściwego organu w tym zakresie (z czego skarżący skorzystał, przedkładając Ekspertyzę i uzyskując postanowienie z 9 sierpnia 2024 r.), o tyle nie ma możliwości odstąpienia od wiążących warunków w zakresie bezpieczeństwa użytkowania obiektu. Dotyczy to w szczególności wymogów w zakresie minimalnej wysokości balustrad i jej prześwitów (§ 298 ust. 2), których bezspornie inwestor nie spełnił. Choć w art. 59a ust. 2 Pr. bud. mowa jest o kontroli co do zgodności z projektem zagospodarowania działki lub terenu i projektem budowlanym, a nie kontroli co do zgodności z prawem przyjętych rozwiązań projektowych, dopuszczenie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, mogącego stwarzać zagrożenie w zakresie bezpieczeństwa użytkowania obiektu ze względu na życie lub zdrowie ludzi należałoby uznać za sprzeczne z celem instytucji pozwolenia na użytkowanie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 lipca 2024 r., sygn. II SA/Po 138/24, CBOSA). Jak wskazuje się w judykaturze i doktrynie, część obiektu przeznaczona do użytkowania musi być zrealizowana w stanie umożliwiającym właściwe z niej korzystanie. Przed oddaniem takiej części do użytkowania należy zbadać czy może ona samodzielnie i bezpiecznie funkcjonować. W toku postępowania prowadzonego z wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wymagane jest bezspornie ustalenie, czy dany obiekt spełnia warunki określone w art. 59 ust. 1 Pr. bud. oraz czy możliwe jest określenie w wydanym pozwoleniu na użytkowanie terminu wykonania robót, których realizacja doprowadzi do możliwości samodzielnego i bezpiecznego użytkowania części obiektu. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie postępowanie dotyczy budynku użyteczności publicznej (sądu powszechnego), co wiąże się z obowiązkiem szczególnej dbałości o bezpieczeństwo jego użytkowników, w tym klatki schodowej nieposiadającej barierek schodowych zapewniających bezpieczne zejście i wejście po schodach. Rozpoznając odwołanie od decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie zasadnie organ odwoławczy dokonał oceny i rozważył, czy istnieje możliwość częściowego udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Możliwe jest bowiem w tym zakresie nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w zakreślony przez organ terminie, co wprost wynika z art. 59 ust. 3 Pr. bud. (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1770/12). Zasadnie organ skorzystał z tej możliwości, formułując zobowiązanie opisane w punkcie 3 decyzji. Skarżący pomija zarazem, że jako inwestor obiektu zrealizowanego w części, w sposób nie zapewniający wszystkich wymogów bezpieczeństwa użytkowania i bezpieczeństwa pożarowego, mimo to uzyskał pozwolenie na użytkowanie zrealizowanej części - pod warunkiem zrealizowania rozwiązań zaproponowanych w Ekspertyzie i zaakceptowanych postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego PSP z 8 sierpnia 2024 r. oraz pod warunkiem dostosowania balustrad klatki schodowej do warunków technicznych w uzgodnieniu z Miejskim Konserwatorem Zabytków. W ocenie Sądu ten drugi warunek wcale nie musi sprowadzać się do realizacji rozwiązania docelowego, wynikającego z robót zaplanowanych w dalszych etapach inwestycji, a może np. zostać uzgodnione, że klatka schodowa do czasu realizacji docelowych barierek mogłaby zostać obudowana od środka płytami OSB czy G-K. Są to dosyć powszechnie stosowane rozwiązania w obiektach będących w realizacji, a jednocześnie zapewniające bezpieczeństwo dla osób korzystających z części obiektu będących w fazie przebudowy. Na terenie budowy taki materiał jest łatwo dostępny, niedrogi, a jako rozwiązanie tymczasowe – może spotkać się z akceptacją organu uzgadniającego (Miejskiego Konserwatora Zabytków). Nie może zostać uwzględniona argumentacja, że ewakuacja z poziomu II i III budynku A może odbyć się bezpiecznie alternatywnie klatką schodową K2, która spełnia wszystkie wymogi drogi ewakuacyjnej i ma zrealizowane zabezpieczenia pożarowe. Po pierwsze klatka K2 nie spełnia wymogów drogi ewakuacyjnej z uwagi na jej długość, stąd też jest konieczność wykorzystania klatki K3. Niewątpliwie ma tego świadomość także inwestor, skoro wykonał ekspertyzę celem uzyskania zgody na rozwiązania zamienne w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego tej klatki. Po drugie klatka K3 stanowić ma do czasu jej ostatecznej przebudowy w etapie II, który jest przewidziany zgodnie z treścią skargi w I kwartale 2027 r., ciąg komunikacyjny. Generuje to konieczność, by spełniała ona wynikające z warunków technicznych wymogi bezpiecznego użytkowania, a nie gwarantują tego ani wysokość barierek, ani zbyt duże prześwity w tej balustradzie, a także brak należytego oznakowania spoczników. Z tych też względów organ odwoławczy w sposób zgodny z prawem sformułował w pkt 3 zaskarżonej decyzji obowiązek dostosowania balustrad klatki schodowej do zgodności z § 71 ust. 4 (krawędzie stopni schodów wyróżnione kolorem kontrastującym z kolorem posadzki), § 298 ust. 2 (minimalna wysokość i maksymalne prześwity balustrad) oraz § 306 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (wyróżniające odcieniem, barwą bądź fakturą powierzchnie spoczników schodów i pochylni), co zdaniem Sądu jest prawidłowe i znajduje oparcie w bezwzględnie obowiązujących przepisach prawa. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z ustępem 3 przywołanego art. 59 Prawa budowlanego - jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w ust. 1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót. Do takich wniosków doszedł organ odwoławczy, że po zapewnieniu bezpieczeństwa dla osób korzystających z klatki K3, inwestor nabędzie uprawnienie do użytkowania tej części obiektu mimo braku zrealizowania wszystkich prac budowalnych. W związku z tym zasadnie i zgodnie z prawem nałożył obowiązek wykonania robót budowlanych w tym zakresie w określonym terminie. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd orzekł na podstawie wyżej wskazanych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 59 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego i art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w punkcie 2, a na podstawie art. 151 p.p.s.a. - w pozostałym zakresie (tj. w zakresie w niej zaskarżonego punktu 3 decyzji) - skargę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego od organu odwoławczego kwotę 1.600 zł, na którą składają się uiszczone przez skarżącego: wpis od skargi (500 zł), wpis od zażalenia (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (za udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji – 760 zł oraz w postępowaniu zażaleniowym - 240 zł) – biorąc pod uwagę § 14 pkt 2 lit. d) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 15 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło