II SA/Gd 337/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 13 października 2009 r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia 29 marca 2005r., sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku A. F. o wznowienie postępowania, na podstawie art. 151, art. 146 § 1 i art. 150 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa stwierdziło, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 1997r., sygn. akt [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 25 października 1996r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie siłowni wiatrowej N. w miejscowości S. na działce Nr [...], obręb L. wydana została z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 3-8 kpa - m.in. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - nie może nastąpić, gdy od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Organ podniósł, że takie przedawnienie uchylenia decyzji miało miejsce także w niniejszej sprawie, zatem, pomimo wydania decyzji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa, należało, zgodnie z art. 151 § 2 kpa, stwierdzić wydanie jej z naruszeniem prawa. A. F. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której zarzucił, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 1997r. nie została mu doręczona lub nie została ogłoszona z ogólnie przyjętymi regułami i zwyczajami, w związku z czym, w jego ocenie Kolegium błędnie uznało, że minęło pięć lat od doręczenia mu powyższej decyzji. W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 marca 2005r. Decyzją z dnia 31 maja 2005r., sygn. akt [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 29 marca 2005r., sygn. akt [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium, odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy dotyczących liczenia terminu przedawnienia możliwości uchylenia decyzji od jej doręczenia czy ogłoszenia podniosło, że doręczenie lub ogłoszenie decyzji wobec strony, która nie brała bez swojej winy udziału w postępowaniu wykluczałoby zastosowanie przepisu art. 146 § 1 kpa. W ocenie Kolegium z art. 146 § 1 kpa wynika, że, wznowienie postępowania, z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 kpa, może nastąpić w terminie do pięciu lat od wydania decyzji, jeżeli wydanie decyzji rozumieć jako jej ogłoszenie. Kolegium wskazało, że przepis art. 146 § 1 kpa jest wyrazem kompromisu pomiędzy zasadą trwałości decyzji administracyjnych a zasadą praworządności rozstrzygniętego na rzecz zasady trwałości decyzji administracyjnej, co oznacza sanację decyzji w obrocie prawnym. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. F. domagając się uchylenia albo stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady instancyjności sądownictwa, albowiem ten sam organ trzykrotnie oceniał sam siebie. Ponadto skarżący podniósł, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 1997r. nie została doręczona stronom postępowania, dlatego Kolegium błędnie uznało, że upłynęło pięć lat od doręczenia lub ogłoszenia powyższej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazało, że zawarty w skardze zarzut naruszenia zasady instancyjności był nietrafny, albowiem postępowanie toczące się przed Kolegium było postępowaniem wznowieniowym dotyczącym decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 1997r., sygn. akt [...], zatem zgodnie z art. 127 § 3 kpa, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpatruje ten sam organ, tj. Kolegium. Odnośnie zarzutu nie doręczenia skarżącemu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 1997r., sygn. akt [...], Kolegium podtrzymało i powtórzyło swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 22 listopada 2006 r. oddalił skargę w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 124/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu w związku z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania do członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Art. 27 § 1 k.p.a. stanowi zaś, iż członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 k.p.a. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym rozbieżnie interpretowano przepisy o wyłączeniu pracownika organu ( lub członka organu kolegialnego ) na podstawie art. 24 §1 pkt 5 w z zw. z art. 27 §1 kpa. i art.127 § 3 kpa. Z jednej strony wykluczano zastosowanie przepisów o wyłączeniu do postępowania zainicjowanego wniesieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale także w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażano pogląd o konieczności zastosowania przepisów o wyłączeniu do takiego postępowania, przynajmniej w zakresie dotyczącym postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008r. w sprawie sygn. akt P 57/07, orzekł, że art. 24 §1 pkt. 5 w zw. z art. 27 § 1 i art.127 § 3 kpa w zakresie w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał m.in., że instytucja wyłączenia ma podstawowe znaczenie dla gwarancji prawnych prawidłowości decyzji administracyjnych. Podniósł, że dla zasady dwuinstancyjności większe znaczenie dla ochrony praw i interesów jednostki ma dwukrotne rozpatrzenie sprawy a nie okoliczności czy dokonują tego dwa różne organy. Z tego względu istotne znaczenie ma zapewnienie gwarancji obiektywnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej powoływany jako TK) wywołuje bezpośrednie skutki w postaci zmiany stanu prawnego, które powinny być uwzględniane przez sądy. Stwierdzona przez TK niekonstytucyjność pominięcia legislacyjnego oznacza zatem, że wyrok TK Konstytucyjnego powinien być uwzględniany przy ocenie prawnych podstaw wydanej decyzji. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa. Decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 29 marca 2005r. wydaną na podstawie art. 151 § 2 kpa stwierdzającą, że decyzja z dnia 19 listopada 1997r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla siłowni wiatrowej została wydana z naruszeniem prawa. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji wydanej w trybie art.127 § 3 kpa w jej wydaniu uczestniczyli członkowie Kolegium, którzy brali także udział w składzie orzekającym rozpoznającym sprawę po raz pierwszy. Zgodnie ze wskazanym w/w wyrokiem TK podlegają oni wyłączeniu z mocy art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. Procesowe skutki naruszenia przepisu art. 24 kpa i art. 27 kpa określa art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., stanowiąc przesłankę wznowienia postępowania. Uchybienie to zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi dla sądu administracyjnego podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji. Sąd zważył przy tym, iż w świetle powyższych ustaleń rozstrzyganie o zasadności zaskarżonej decyzji byłoby przedwczesne albowiem to Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uwzględniając wyłączenie od ponownego rozpoznania sprawy członków składu, który wydał decyzję z dnia 29 marca 2005 r., musi najpierw ponownie rozpatrzyć w trybie art. 127 § 3 k.p.a. niniejszą sprawę i w tym celu przeprowadzić postępowanie administracyjne w sposób zgodny z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), a następnie dokonać oceny czy w świetle poczynionych ustaleń zachodzą przesłanki stwierdzenia, że decyzja Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla siłowni wiatrowej została wydana z naruszeniem prawa. Z powyższych względów skarga podlegała uwzględnieniu. Z tego powodu Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.