II SA/Gd 341/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na postanowienie Wojewody z dnia 25 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o pozwoleniu na budowę 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 26 lutego 2016 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego T. R. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga T. R. na postanowienie Wojewody z dnia 25 kwietnia 2016 r., nr [...]. Z akt sprawy wynika, że skarga ta wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Postanowieniem z dnia 26 lutego 2016 r., [..], na podstawie art. 108 § 2 Kpa, Prezydent Miasta nadał rygor natychmiastowej wykonalności wydanej tego samego dnia decyzji o pozwoleniu na budowę dwutorowej napowietrznej linii wysokiego napięcia WN 2 x 110 kV wraz przewodem odgromowym typu OPGW relacji [..], na odcinku od [..] do istniejącego słupa nr [..] oraz usunięcie kolizji słupa oświetleniowego w pobliżu słupa WN-110 kV nr [..] na terenie nieruchomości obr. [..] dz. nr [..]-[..]. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że inwestycja projektowana jest w związku z potrzebą zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego aglomeracji [..]. Inwestycja ta jest niezbędna dla rozwoju południowych dzielnic G. oraz miejscowości B., umożliwi dalszy rozwój gospodarczy regionu, domknie pierścień energetyczny umożliwiający zasilanie odbiorców, pozwoli na realizację wielu inwestycji mieszkaniowych i usługowych w południowych dzielnicach G., obecnie wtrzymanych z uwagi na brak możliwości ich zasilenia. Obecnie w tym regionie istnieje poważny niedobór mocy. Inwestycja pozostaje zatem w zgodzie z interesem społecznym w rozumieniu art. 108 Kpa. Poza tym inwestor jako operator sieci jest zobowiązany do zapewnienia zaopatrzenia w energię elektryczną na wymaganym poziomie. Realizacja inwestycji umożliwi rozbudowę sieci, co z kolei może być uznane za ważny interes strony w rozumieniu art. 108 Kpa. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący T. R. oraz inne osoby, domagając się jego uchylenia i zarzucając naruszenie art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 77 Kpa, art. 80 Kpa oraz art. 108 § 1 i § 2 Kpa przez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy brak było podstaw do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy nie dopatrzył się zarzucanych naruszeń prawa. Stwierdził, że we wniosku o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności inwestor wskazał, że na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej EURO 2012 (Dz.U. z 2010 r., nr 26, poz. 133) budowa przedmiotowej linii została zakwalifikowana jako rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji [..] i zawarta pod pozycją nr 23 w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro (Dz.U. z 2013 r., poz. 1345). Okoliczność ta dobitnie wskazuje, że konieczność realizacji niniejszego zmierzenia już 6 lat temu posiadała pilny charakter. Poza tym domknie pierścień energetyczny umożliwiający zasilanie odbiorców z różnych stron. Zapewnienie ciągłości dostaw energii elektrycznej ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania obiektów użyteczności publicznej jak i zakładów przemysłowych w tym rejonie. Z uwagi na wyczerpanie możliwości technicznych nie były wydawane nowe warunki przyłączenia do sieci. Po wielu interwencjach inwestorów wznowiono wydawanie takich warunków, z zastrzeżeniem, że zasilenie będzie możliwe po wybudowaniu [..]. Wreszcie zamierzenie ma zapewnić bezpieczeństwo energetyczne przez wykluczenie zagrożenia przerwaniem dostaw energii elektrycznej na przykład wskutek awarii istniejącej i nadmiernie obciążonej linii energetycznej czy też wskutek siły wyższej – warunków pogodowych. T. R. w skardze wniesionej do Sądu wniósł o uchylenie postanowienia Wojewody z dnia 25 kwietnia 2016 r., zarzucając naruszenie: - art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 77 Kpa i art. 80 Kpa poprzez brak dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, - art. 107 § 3 Kpa przez brak wskazania dowodów, na których oparł się organ, a w szczególności dowodów przemawiających za możliwością uznania oddziału spółki za stronę postępowania, - art. 108 § 1 i § 2 Kpa z uwagi na brak podstaw do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, - art. 61 a Kpa poprzez niewydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku podmiotu, któremu nie przysługuje przymiot strony postępowania, - art. 61 § 4 Kpa poprzez nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania, w konsekwencji czego skierowano decyzje do podmiotu niebędącego stroną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym orzeczeniem, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na jego treść. Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. To samo dotyczy postanowienia organu I instancji. Zgodnie z treścią art. 108 § 1 Kpa decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może, w drodze postanowienia, zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (§ 2). Należy podkreślić, że stosownie do przywołanego przepisu organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, ale nie dowolnie, w zależności od okoliczności sprawy, rozstrzyga w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Instytucja tam przewidziana ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji nieostatecznych, dlatego przesłanki uzasadniające rygor natychmiastowej wykonalności muszą być poddawane ścisłej wykładni. Rygor ten może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 Kpa. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie niezbędne wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 1892/11, LEX nr 1 219 418, czy też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 1998 r. sygn. akt V SA 677/97, LEX nr 59 221). W ocenie Sądu takich okoliczności nie wskazano ani we wniosku inwestora, ani też w wydanych sprawie postanowieniach. W szczególności zaś, wbrew twierdzeniom orzekających w sprawie organów, sam tylko rodzaj inwestycji nie może uzasadniać nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Oczywiste jest bowiem znaczenie inwestycji dla możliwości rozwoju terenu, a także korzyści z niej płynące, jednakże nie przesądza to o konieczności nadania takiej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Gdyby tylko te okoliczności miały znaczenie, to każdej inwestycji celu publicznego należałoby nadawać rygor natychmiastowej wykonalności. Jednakże takich ogólnych regulacji ustawowych nie ma. Wyjątkiem w tym względzie jest jedynie ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 687, z późn. zm.), w której wprost została przewidziana możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W niniejszej sprawie zauważyć przy tym należy, decyzja Prezydenta Miasta z dnia 26 lutego 2016 r. nr [..] stała się ostateczna w momencie wydania przez Wojewodę, utrzymującej ją w mocy, decyzji z dnia 25 kwietnia 2016 r. nr [..]. Wbrew twierdzeniom organu, o potrzebie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie może również świadczyć zakwalifikowanie przedsięwzięcia jako przedsięwzięcie Euro. Bezsporne w sprawie jest, że przedmiotowa inwestycja zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro (Dz.U. z 2013 r., poz. 1345), wpisane pod pozycją nr 23 jako rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji [..], zaliczone zostało do przedsięwzięć Euro, do których zastosowanie miała ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej EURO 2012 (Dz.U. z 2010 r., nr 26, poz. 133). Turniej ten rozpoczął się w dniu 8 czerwca 2012 r., natomiast zakończył w dniu 1 lipca 2012 r. Skoro zatem przedsięwzięcie to nie zostało zrealizowane w tamtym czasie, to trudno mówić o pilnej potrzebie zrealizowania go w roku 2016, tylko z tego powodu, że było pilną inwestycją ujętą w wykazie przedsięwzięć Euro 2012. W wykazie tym i ustawie wskazano przedsięwzięcia, które były niezbędne do przygotowania i przeprowadzenia turnieju, który to już dawno się odbył. Warunkiem nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest natomiast spełnienie przynajmniej jednej z przesłanek określonych w przepisie art. 108 Kpa. Nawet w przypadku przesłanki interesu strony nie chodzi o zwykły interes strony, lecz wyjątkowo ważny interes. Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Z powyższych względów Sąd uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.