II SA/Gd 3449/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska,, Asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Małgorzata Kuba, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 września 2001 r., Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oddala skargę. Skarżąca R. S., K. W. oraz I. G.-G. pismami z dnia 9 października 1998 r., z dnia 25 maja 1999 r. oraz z dnia 8 czerwca 1999 r. zażądały odszkodowania za wywłaszczenie decyzją Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 25 lutego 1971 r. części działki nr [...]. Rozpoznając to żądanie Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 25 stycznia 2000 r. umorzył postępowanie. Organ administracji ustalił, że decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 25 lutego 1971 r. wywłaszczono na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości działkę nr [...] będącą własnością K. W., R. S. i zmarłego w dniu 21 kwietnia 1996 r. T. W.o, po którym dziedziczy I. G.-G.. Ustalił też, że w osnowie decyzji określono przedmiot wywłaszczenia, a w uzasadnieniu jego cel (budowa ulicy) i zawarto stwierdzenie odnoszące się do odszkodowania. W szczególności umieszczono tam zdania o treści " W myśl art. 8 ust. 7 cytowanej ustawy odszkodowanie za grunt nie należy się. W/g tego przepisu wywłaszczenie części gruntu w mieście lub osiedlu na cele budowy ulicy odbywa się bez odszkodowania o ile działka wywłaszczona nie przekracza 25 % powierzchni całej nieruchomości". Ponadto, jak wskazał Prezydent Miasta [...], w uzasadnieniu decyzji z dnia 25 lutego 1971 r. umieszczono zadnie o treści "Odszkodowanie za studzienkę kanalizacyjną zostanie ustalone w odrębnej decyzji". Na tej podstawie organ administracji uznał, że decyzją z dnia 25 lutego 1971 r. nie zakończono wprawdzie całkowicie postępowania wywłaszczeniowego w odniesieniu do działki nr [...], jednakże rozstrzygnięto ostatecznie sprawę przeniesienia własności tej nieruchomości i odszkodowania za jej wywłaszczenie. Organ administracji wyjaśnił przy tym, że wprawdzie stwierdzenie dotyczące odszkodowania zostało umieszczone w uzasadnieniu decyzji a nie w jej osnowie, niemniej odnosi się do tej kwestii merytorycznie i ją rozstrzyga. Zatem, zdaniem organu, wniosek o odszkodowanie dotycz)' sprawy rozstrzygniętej już ostateczną decyzją administracyjną i z tego powodu nie może być przedmiotem ponownego postępowania administracyjnego. Zaznaczono też, że Prezydent Miasta [...] nie zajmował się oceną prawidłowości decyzji z dnia 25 lutego 1971 r., gdyż nie jest właściwy do stwierdzenia jej nieważności. Prezydent Miasta [...] zaznaczył też, że jego decyzja rozstrzyga tylko część roszczenia, mianowicie odszkodowania za grunt, pozostawiając rozstrzygnięcie w kwestii odszkodowania za studzienkę kanalizacyjną do załatwienia w odrębnej decyzji. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca oraz K. W. domagały się odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] decyzją z dnia 4 września 2001 r. utrzyma! w mocy decyzję organu pierwszej i ustanej i, podzielając wywód tego organu, iż sprawa odszkodowania została załatwiona. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca R. S. podniosła, że ani ona. ani K. W. nie były poinformowane o toczącym się postępowaniu o wywłaszczenie. W związku z tym twierdziła, że jej prawa zostały naruszone, gdyż nie mogła się od decyzji o wywłaszczeniu odwołać. W odpowiedzi na skargę wniesiono ojej oddalenie. W toku postępowania skarżąca złożyła do akt decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 grudnia 2001 r. o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za studzienkę kanalizacyjną na działce nr [...] oraz decyzję Wojewody [...] z dnia 5 września 2002 r., którą uchylono tą decyzję i przekazano sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja organu pierwszej instancji w tej sprawie była oparta na ustaleniu, że sprawa odszkodowania została załatwiona decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 7 sierpnia 1971 r., którą przyznano współwłaścicielom nieruchomości odszkodowanie w wysokości 2.505 zł. Z kolei decyzja organu drugiej instancji oparta była na ustaleniu, iż brak dowodu, aby decyzja z dnia 7 sierpnia 1971 r. została współwłaścicielom nieruchomości doręczona. Ponadto w piśmie z dnia 8 czerwca 2005 r. skarżąca powtórzyła twierdzenie, iż nie wiedziała o decyzji z dnia 25 lutego 1971 r. Wyjaśniła przy tym, że o decyzji tej dowiedziała się dopiero po śmierci T. W., kiedy to w jego mieszkaniu znaleziono dokumenty dotyczące wywłaszczenia. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Trafnie przyjęto, iż sprawa odszkodowania za wywłaszczenie działki nr [...] pod budowę ulicy została załatwiona ostateczną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 25 lutego 1971 r. Z uzasadnienia tej decyzji wyraźnie wynika, iż wolą organu administracji publicznej było nieprzyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Stwierdzenie to nie jest sprzeczne z sentencją decyzji, w której pominięto rozstrzygnięcie o odszkodowaniu. Pominięcie rozstrzygnięcia o odszkodowaniu w tym kontekście było bowiem wyrazem woli nieprzyznawania go, co następnie zostało wyjaśnione w uzasadnieniu. Fakt, iż decyzja z dnia 25 lutego 1971 r. nie została doręczona skarżącej oraz K. W. nie ma znaczenia, gdyż nie ulega wątpliwości, iż została ona doręczona T. W.. Wynika to z okoliczności sprawy i twierdzeń skarżącej. Skarżąca twierdzi bowiem (w piśmie z dnia 8 czerwca 2005 r.), że dopiero po śmierci T. W. znalazła w jego mieszkaniu dokumenty dotyczące wywłaszczenia, a więc także decyzję o wywłaszczeniu. (Fakt, że wśród tych dokumentów była decyzja z dnia 25 lutego 1971 r. potwierdza okoliczność, że skarżąca powołała się na nią w swym piśmie z dnia 9 października 1998 r., zaś T. W. zmarł w dniu 21 kwietnia 1996 r.) Skoro decyzja z dnia 25 lutego 1971 r. została doręczona T. W. to nie można twierdzić, że ona nie istnieje. Zgodnie bowiem z art. 110 k.p.a. doręczenie decyzji powoduje: że organ jest nią związany. Z kolei niedoręczenie decyzji wszystkim stronom na skutek pominięcia tych stron w postępowaniu (co według skarżącej miało miejsce w niniejszej sprawie) powoduje, że decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania przez stronę, której decyzja została doręczona, zaś strony pominięte w postępowaniu mogą żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zatem fakty, na które powołuje się skarżąca, dawały podstawę do żądania przez nią oraz przez K. W. wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 25 lutego 1971 r. Nie mogą one jednakże wpływać na ocenę, iż decyzja ta jest ostateczna i że rozstrzyga ona o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość. Skoro zaś rozstrzyga ona o odszkodowaniu, to inne postępowanie w tym przedmiocie było bezprzedmiotowe, w związku z czym podlegało na mocy art. 105 § 1 k.p.a. umorzeniu. W konsekwencji stwierdzić należy, że decyzja Prezydenta Miasta [...] o umorzeniu postępowania jest zgodna z prawem. Zaznaczyć przy tym należy, że Prezydent Miasta [...] nie mógł podań, które rozpoznawał, uznać za żądania wznowienia postępowania, gdyż ani skarżąca, ani K. W. nawet nie wspomniały w nich, aby nie brały udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 25 lutego 1971 r. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił ją. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.