II SA/Gd 348/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ś. i G. Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 listopada 2006 r., nr [...] i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących J. i G. Ś. 757 złotych (siedemset pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. określa, że wymienione w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 listopada 2006r., na podstawie art. 49 b ust. 1 w zw. z art. 49 b ust. 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2006r. Nr 56, poz. 1118 ze zm.) nakazał J. i G. Ś. rozbiórkę metalowej wiaty przy ul. [...] w G. wybudowanej na granicy z posesją przy ul. [...] w G.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że postanowieniem z dnia 26 września 2006r. nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia organowi I instancji dokumentów określonych w art. 49 b ust. 3 Prawa budowlanego. Obowiązek ten do dnia wydania decyzji nie został wykonany. PINB wskazał, że stosownie do art. 49b ust. 3 ustawy, w przypadku nie spełnienia obowiązków o których mowa w ust. 2, stosuje się przepis ustępu 1 stanowiącego, że organ administracji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Odwołanie od tej decyzji wnieśli J. i G. Ś. zarzucając, że postanowieniem z dnia 26 września 2006r. nałożono na nich obowiązki niemożliwe do wykonania i nieadekwatne do realnie występującej (a nie opisanej sytuacji). Odwołujący się wnosili o ponowne obiektywne rozpatrzenie sprawy wskazując, że zatrudniony przez nich architekt uznał, że w opisanej sytuacji nie ma potrzeby sporządzenia wymaganych dokumentów, gdyż sprawa nie dotyczy obiektu budowlanego. Odwołujący się wywodzili, że w 1997r. zrealizowali na cegłach w odległości 5 cm od istniejącego muru granicznego grubości 40 cm (długości 20m i wysokości 1,90 – 2 m tj. 25 cm od granicy). Opisany wyżej regał o wymiarach długości 197 cm, szerokości 80 cm i wysokości 170 cm posiadający 5 półek. Regał ten ma konstrukcję szkieletową z kątownika 40 * 40 milimetrów oraz półki drewniane z desek i płyty wiórowej. Regał ten nabyty został w 1991r. i służył uprzednio w ich aptece jako regał magazynowy. Aktualnie regał posiada następujące wymiary 2 m długości, 0,8 m szerokości, i wysokości 1,7 m i posiada 3 półki z desek. Obydwa regały wraz z odstępem między nimi mają długość 5 m, nie dotykają muru granicznego i są do niego niższe od 10-15 cm. Regały te zostały przykryte czarną plandeką budowlaną i folią budowlaną. W 2001r. górne półki regałów zostały pokryte kawałkami blach cynkowej, a w 2003r. zostały zastąpione dwoma płatami blachy falistej ułożonej na żerdziach przymocowanych gwoździami i śrubami do górnych półek z zachowaniem spadków i odprowadzaniem wody deszczowej na ich nieruchomość (jednocześnie przy regałach powstała wiata drewniana, która została w między czasie rozebrana). Przedmiotowe regały są niższe 8 do 15 cm od muru granicznego, nie dotykają tego muru i nie stanowią żadnego zagrożenia, nie zacieniają również działki sąsiada ani też w inny sposób nie oddziaływują na korzystanie z nieruchomości sąsiedniej. Ponadto tuż przy regałach przy samym murze postawiona jest na cegłach przyczepka bagażowa (blaszana) a jej dyszel wystaje 0,5 m ponad mur graniczny. W ocenie odwołujących się istniejąca na ich nieruchomości zabudowa w żaden sposób nie narusza przepisów prawa budowlanego, gdyż organy administracji błędnie kwalifikują opisane wyżej regały jako wiatę metalową, która już została rozebrana. Do odwołania załączono szkic przedmiotowych regałów oraz kserokopię protokołu wizji lokalnej z dnia 28 września 2004r., w którym opisano istniejący na granicy stan rzeczy. Nie uwzględniając zarzutów tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 1 marca 2007r. podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wyjaśniono, że w sprawie przedmiotowej zabudowy toczyło się już postępowanie administracyjne, w którym wydano nakaz rozbiórki wiaty, która została przez inwestorów rozebrana. Pozostała metalowa wiata (określana przez odwołujących się jako regał) o wymiarach 0,85m * 5,0m co uzasadniało zmianę trybu postępowania na art. 49 b Prawa budowlanego. Uzasadnione było w okolicznościach sprawy nałożenie na inwestora obowiązków wynikających z postanowienia z dnia 26 września 2006r. opartego na art. 49 b ust. 2 ustawy. Skoro odwołujący się nie wykonali tych obowiązków to organ zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania WINB wskazał, że w decyzji ustalono prawidłowe wymiary i lokalizację obiektu budowlanego, co zgodne jest również z załączonym przez strony do odwołania szkicem a sam fakt, że obiekt ten nie zagraża życiu oraz mieniu, co podniesiono w odwołaniu nie uzasadnia odstąpienia od sankcji wynikającej z niespełnienia obowiązków nałożonych na inwestorów. J. i G. Ś. wnieśli skargę do Sądu, w której zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. art. 3 ust. 1 pkt i ust. 4 pkt c art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2, 49 b ust. 1, 49 ust. 3 Prawa budowlanego oraz przepisów postępowania a w szczególności art. 77 i 80 k.p.a. Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W skardze poza opisem dotychczasowego przebiegu postępowania w tej sprawie, przedstawieniem ustaleń faktycznych dotyczących wymiarów przedmiotowego "obiektu budowlanego" prezentowano pogląd, iż nie jest to wiata przykryta blachą lecz regał którego istnienie na sąsiedniej nieruchomości nie podlega przepisom prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, prezentując pogląd, że przedmiotowy obiekt pomimo niewielkich gabarytów, wykonany w konstrukcji stalowej, przykryty blachą stanowi rodzaj wiaty i jest tymczasowym obiektem budowlanym służącym do celów gospodarczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną. Z bezspornych ustaleń dokonanych przez organy obydwu instancji wynika, że ostatecznym przedmiotem postępowania administracyjnego w tej sprawie jest żądanie właścicieli sąsiedniej nieruchomości rozbiórki tego regału traktowanego jako "obiekt budowlany" opisany w protokole oględzin tj. regał o konstrukcji metalowej, z teowników, przykryty blachą trapezową o wymiarach jak na szkicu. Wewnątrz znajdują się półki na których składowane jest drewno opałowe i narzędzia. Regał nie jest na stałe związany z gruntem, od przodu posiada zasłony z foli budowlanej (część z blachy). Powyższy regał stoi na danych gruncie od zakończenia budowy domu mieszkalnego tj. od 1997r. Odpływ wody jak na szkicu następuje na własną działkę (tj. małżonków Ś.). Wysokość regału 1,70 m tj. ok. 0,10 m poniżej muru granicznego (por. protokół oględzin z 28 września 2004r.). Opisany wyżej wolnostojący regał, ażurowej konstrukcji, niezwiązany trwale z gruntem, służący do sezonowego przechowywania drewna kominkowego oraz narzędzi nie może być uznany za obiekt budowlany w rozumieniu art. 1 i 3 ustawy - Prawo budowlane. Wskazać należy, że zakres przedmiotowy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2006r. Nr 56, poz. 1118 ze zm.) określony został w art. 1 ust. 1 stanowiącym, że Ustawa – Prawo budowlane, zwana dalej "ustawą" normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. W świetle tej normy prawnej uznać należy, że warunkiem ingerencji organów administracji publicznej w działalność określoną wyżej jest uznanie, że w konkretnej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, które to pojęcie zdefiniowane zostało w art. 3 ustawy zawierającym definicje legalne. Stosownie do tego przepisu ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury, 2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, 3) za budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury jak: lotniska, drogi, wiadukty, konstrukcje oporowe oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową, 4) obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. W sprawie niniejszej jest również bezsporne, że posesja skarżących oddzielona jest od posesji właścicieli sąsiedniej nieruchomości B. i W. P. pełnym murem granicznym o grubości 40 cm i wysokości 1,90 m usytuowanym 25 cm od granicy. Regał ten z uwagi na swoją ażurową konstrukcję nie może być uznany za obiekt budowlany a zatem brak było podstaw do ingerencji organów administracji publicznej w istocie w spór sąsiedzki. Oznacza to, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i ustaleniu opisanych wyżej okoliczności faktycznych organ administracji winien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z tej przyczyny, iż nie dotyczyło ono obiektu budowlanego a zatem brak było podstaw do ingerencji organów administracji publicznej w prawo własności. Oczywiście błędne jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że "pomimo niewielkich gabarytów przedmiotowych regałów ich ażurowej konstrukcji są one obiektami budowlanymi służącymi do celów gospodarczych" . Podkreślić w tym miejscu należy, że przedmiotowe posesje dzieli pełny graniczny mur o wysokości 1,90 m tj. większej niż regał (o wysokości 1,70 m), który przykryto metalową blachą z odprowadzeniem wód na posesję właściciela nieruchomości (małżonków Ś.), nie narusza w żadnym zakresie interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. W orzecznictwie Sądów Administracyjnych wskazywano już, że ocena czy dany konkretnie zrealizowany obiekt jest obiektem budowlanym w rozumieniu prawa budowlanego musi być dokonana przy uwzględnieniu szeregu elementów takich jak jego wielkość, miejsce usytuowania oraz sposób wykorzystywania i wpływu na ograniczenia prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości (por. wyrok WSA z dnia 20 lipca 2006r., sygn. akt II SA/Bk 213/06, LEX nr 194610, w którym wskazano, że ocena, w świetle art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, że obiekt jest "niewielki" nie polega tylko na stwierdzeniu jego bezwzględnych wymiarów (wysokości, szerokości, długości), ale wymaga odniesienia wielkości planowanego obiektu do jego usytuowania w konkretnej przestrzeni. Nie bez znaczenia będzie porównanie wysokości otaczających budowli oraz zasięgu terenu, na którym ma być posadowiona inwestycja, jak również rodzaj przyjętej konstrukcji (konstrukcja ciężka, betonowa, czy lekka, ażurowa). Stąd też, definicja "obiektu małej architektury" zamieszona w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego nie jest ścisła i precyzyjna, albowiem wskazanie przez ustawodawcę konkretnych wymiarów "obiektu małej architektury" w miejsce określenia "niewielkiego obiektu" nie mogłoby znaleźć zastosowania powszechnego. Nieprecyzyjna definicja "obiektu małej architektury" powoduje to, że należy ją interpretować indywidualnie do danego stanu faktycznego sprawy. Podobne stanowisko wyrażono w wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 września 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 125/05 ,LEX nr 195001. Skarżący na rozprawie oświadczyli, że ich interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania wydania nakazu rozbiórki opisanego wyżej regału sprowadza się do tego, że cztery metry od granicy ich działki znajduje się taras i hałas za muru uniemożliwia im wypoczynek gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości np. piłuje drewno (por. k. 30 akt sądowych). W związku z tym wyjaśnić należy skarżącym, że ewentualne roszczenia związane z naruszeniem prawa własności oparte na przepisach art. 222 § 2 i dalszych kodeksu cywilnego mogą być dochodzone wyłącznie w drodze powództwa przed Sądami Powszechnymi (por. art. 2 § 1 k.p.c.). Z tych też przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obydwu instancji orzekając o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 P.p.s.a..