II SA/Gd 357/16

Dnia 3 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia kopii akt sprawy dotyczącej nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy postanawia oddalić wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 357/16. W piśmie z dnia 7 lutego 2017 r. M. W. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 357/16. Postanowieniem tym, wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca to postanowienie, pomimo dwukrotnego jej awizowania w dniach 13 i 21 grudnia 2016 r., nie została przez skarżącą odebrana z Placówki pocztowej i została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 27 grudnia 2016. Art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowi, że od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 – 8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Tym samym termin do wniesienia sprzeciwu w niniejszej sprawie upływał dla wnioskującej w dniu 3 stycznia 2017 r. W terminie tym wnioskująca nie wniosła sprzeciwu, gdyż, jak wyjaśniła, o wydanym postanowieniu dowiedziała się dopiero w dniu 7 lutego 2016 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu. Okoliczność tą potwierdza znajdująca się w aktach sprawy notatka urzędowa sporządzona przez pracownika Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wnioskująca wskazała, że uchybiła terminowi do wniesienia sprzeciwu, gdyż nie otrzymała przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 6 grudnia 2016 r. Wyjaśniła przy tym, że w dniu 27 grudnia 2016 r. stawiła się w urzędzie pocztowym po odbiór przesyłek, które według placówki były na ten dzień do odebrania i wszystkie w ilości kilku sztuk wydane jej odebrała w tym dniu. Podkreśliła jednocześnie, że nawet w sytuacji, gdy nie doręczono jej powtórnego awiza, co dość często ma miejsce, pracownicy urzędu pocztowego są wyczuleni aby każdorazowo sprawdzać czy ilość korespondencji do wydania na dany dzień zgadza się z ilością powtórnych awiz, które skarżąca przedkłada. Dość często ma miejsce sytuacja, gdy ilość awiz przedkładanych w placówce pocztowej przez skarżącą nie jest proporcjonalna do ilości pism, które ma w rzeczywistości na dany dzień odbioru ale zawsze w takich sytuacjach są wydawane jej pisma w ilości, które są do rzeczywistego, faktycznego odbioru, pomimo brakujących awiz. Z uwagi na powyższe, jak podkreśliła, nie potrafi wyjaśnić, dlaczego w dniu 27 grudnia 2016 r., placówka pocztowa nie wydała jej całej korespondencji pomimo, iż po odbiór się ich stawiła. Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2) a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W ocenie Sądu, wnioskująca nie wykazała okoliczności potwierdzających brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 357/16 a brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić zaś tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LexPolonica nr 2387928). Wnioskująca domaga się bowiem przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 357/16 kwestionując w istocie skuteczność doręczenia jej przesyłki zawierającej odpis tego postanowienia. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia nadania tej przesyłki została ona wysłana przez Sąd do skarżącej na adres wskazany w skardze: ul. C., U. i z uwagi na jej awizowanie w dniach 13 grudnia 2016 r. i 21 grudnia 2016 r. została ona uznana za skutecznie doręczoną w dniu 27 grudnia 2016 r. Doręczenie takie było możliwe w świetle art. 73 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym: w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Dokonanie doręczenia w trybie art. 73 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Fikcja doręczenia na podstawie powołanego przepisu, w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Przedstawione z kolei przez wnioskującą okoliczności nie obalają domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w trybie art. 73 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na przekazanym do Biura Podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonym do koperty, w której przesyłano do skarżącej odpis postanowienia z dnia 6 grudnia 2016 r., pracownik poczty zakreślił informację, że przesyłki nie doręczono i pozostawiono ją w placówce pocztowej, o czym w dniu 13 grudnia 2016 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Następnie, w dniu 21 grudnia 2016 r. dokonano powtórnego awizowania a przesyłki nie doręczono, gdyż adresat nie podjął przesyłki z placówki pocztowej. Z kolei, obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 ustawy. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awiza nie zostały umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęły ( zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OZ 971/12, LEX OnLine). Uznać zatem należało, że doręczenie skarżącej odpisu postanowienia z dnia 6 grudnia 2016 r. w sposób zastępczy, określony w art. 73 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, było skuteczne. Ponadto, Sąd jest zdania, że strona składając skargę, pouczona o trybie i formie zaskarżenia aktu administracyjnego do sądu, winna spodziewać się odpowiedzi od tego adresata, niezależnie od tego czy znane są jej reguły procesowe i ich wymogi formalne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 1211/14, LEX OnLine). Przy tym oczywiste jest, że nie leży w interesie strony, jako inicjatora postępowania, odrzucenie skargi, lecz nie oznacza to, że może ona nie podporządkowywać się terminom procesowym przewidzianym dla dokonywanych przez nią w postępowaniu czynności, terminy te mają bowiem służyć zdyscyplinowaniu i usprawnieniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, przesłanką do przywrócenia terminu nie może być wyłącznie to, że stronie zależy na merytorycznym rozpatrzeniu sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FZ 2/16, LEX OnLine). Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.