II SA/Gd 36/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A z siedzibą w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej A z siedzibą w M. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Spółka A z siedzibą w M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako Kolegium) z dnia 25 listopada 2019 r., stwierdzające niedopuszczalność wniosku Starosty G. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia 25 listopada 2019 r., uchylającą decyzję własną z dnia 20 maja 2019 r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty z dnia 18 sierpnia 2015 r., [...] i stwierdzającą nieważność decyzji Starosty z dnia 18 sierpnia 2015 r., [...]. Spółka zarzuciła naruszenie art. 127 § 3 w związku z art. 134 i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez wydanie dwóch rozstrzygnięć procesowych załatwiających tę samą sprawę administracyjną. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie wskazując, że jedynym uprawnionym podmiotem do zaskarżenia przedmiotowego postanowienia jest Starosta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. sąd na posiedzeniu niejawnym odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W orzecznictwie sądów administracyjny utrwalony jest pogląd, że legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się, tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. W konsekwencji, postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może zostać wszczęte i toczyć się wyłącznie na podstawie skutecznie wniesionej skargi, złożonej przez legitymowany do tego podmiot. Skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej jest skargą niedopuszczalną i podlega odrzuceniu. Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie Kolegium stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożone przez Starostę, tj. podmiot wydający ostateczną decyzję, której nieważność została stwierdzona rozstrzygnięciem, od którego został złożony ów wniosek. Podstawą prawną tego postanowienia był art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie do treści art. 127 § 3 zd. drugie k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z przepisu art. 134 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność odwołania. Dopuszczalność odwołania jest wyznaczona przesłankami przedmiotowymi i przesłankami podmiotowymi. Przesłanki podmiotowe, to złożenie odwołania przez legitymowany podmiot – stronę postępowania w sprawie. Jeżeli ze złożonego odwołania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnoszący nie ma w sprawie interesu prawnego, organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania. Postanowienie w tym przedmiocie rozstrzyga tylko co do legitymacji wnoszącego odwołanie, nie ma znaczenia prawnego dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w której odwołanie wniosły legitymowane podmioty (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 316/08, dostępne w CBOSA). W związku z tym nie ulega wątpliwości, że postanowienie w przedmiocie niedopuszczalności odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) obejmuje swym zakresem podmiotowym wyłącznie adresata tego postanowienia i jednocześnie wyznacza jego legitymację skargową w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Adresat postanowienia w przedmiocie niedopuszczalności odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest zatem wyłączną stroną zainicjowanego przez siebie postępowania odwoławczego i tylko jemu przysługuje interes prawny w złożeniu skargi do sądu. Na postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a. legitymacja skargowa nie przysługuje innym podmiotom, chociażby były stronami postępowania administracyjnego zakończonego decyzją organu pierwszej instancji. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia 20 maja 2019 r. złożyła Spółka i Starosta, adresat zaskarżonego postanowienia. Postanowienie to nie reguluje sytuacji procesowej Spółki w spornym postępowaniu odwoławczym. Przedmiotowe postanowienie rozstrzyga wyłącznie formalnie o braku praw Starosty w zakresie możliwości kwestionowania przez niego decyzji Kolegium. Należy wyraźnie podkreślić, że jedynie ta osoba, która wniosła środek odwoławczy, i którą organ uznał za nieuprawnioną do jego wniesienia, ma możliwość podważenia oceny organu odwoławczego i domagania się w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego zbadania legalności wydanego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia. Wymogów tych nie spełnia Spółka, a zatem złożona przez nią w niniejszej sprawie skarga podlegała odrzuceniu. Ponadto, sądowi z urzędu wiadomym jest, że wniosek Spółki o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia 20 maja 2019 r. został merytorycznie rozpoznany przez organ decyzją z dnia 25 listopada 2019 r., która również stała się przedmiotem skargi Spółki. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie z urzędu uiszczonego wpisu sąd postanowił na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.