II SA/Gd 3660/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, , , po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. O. na czynność z dnia 23 sierpnia 2001 Nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty wniesionej za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych p o s t a n a w i a odrzucić skargę Burmistrz C. pismem z dnia 23 sierpnia 2001r. odmówił R. O. zwrotu opłaty wniesionej za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w 1997r. Burmistrz podał, że R. O. domagała się ustalenia, że opłata dokonana za korzystanie z zezwolenia w roku 1997 i 4 m-cy roku 1998 zapłacona została nienależnie w świetle orzeczenia NSA z dnia 23 czerwca 1997r. jako oparta na art. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w związku z art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. R. O. domagała się zwrotu nadpłaconej opłaty w łącznej kwocie 1.304 zł. Burmistrz przedmiotowe żądanie uznał za bezzasadne. Powołanie jako podstawa żądanie uchwała NSA wydana została przed nowelizacją ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 1 sierpnia 1997r., która w art. 2 zawiera przepisy przejściowe nakładające obowiązek uiszczenia opłat w podwyższonej wysokości ( art. 111 ustawy) także na podmioty, którym zezwolenia zostały wydane przed dniem 29 grudnia 1996r. Opłaty te zgodnie z w/w przepisem należało uiścić począwszy od roku 1997. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uznające art. 2 w/w ustawy za sprzeczny z Konstytucją zostało odrzucone przez Sejm w dniu 3 grudnia 1998r. a tym samym art. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. zachował swoją moc obowiązującą i stanowił podstawę prawną żądania opłat w podwyższonej wysokości od podmiotów korzystających z zezwoleń wydanych przed 29 grudnia 1996r. W świetle powyższych okoliczności Burmistrz C. uznał żądanie stwierdzenia nadpłaty za pozbawione podstaw prawnych. Po otrzymaniu powyższego pisma R. O. złożyła pismo do Naczelnego Sądu Administracyjnego prosząc w nim o wyjaśnienie kwestii dotyczącej zwrotu opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Podała, że wystosowała dwa pisma do Burmistrza C. jedno w 1997r. i drugie w 2001r. prosząc o zwrot nienależnie pobranej dodatkowo opłaty za sprzedaż alkoholu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie jej w całości jako wniesionej po terminie. Podał, iż skarżąca zwróciła się o zwrot wniesionej opłaty pismem z dnia 10 lipca 2001r. Odpowiedź skarżącej doręczono 27 sierpnia 2001r. Skargę wniesiono w dniu 23 października 2001r. tj. po upływie terminu wynikającego z art. 34 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Ponadto zaskarżona czynność z dnia 23 października 2001r. dotyczy sporu o zasadność żądania opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych a nie materialno-technicznej czynności w tej sprawie, co sprawia że NSA nie jest właściwy w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności wniesionej skargi wskazać należy, iż podlega ona odrzuceniu, ale z odmiennych powodów niż te, które wskazał organ w odpowiedzi na skargę. W uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 23 czerwca 1997r. ( Sygn. akt OPK 3-31/97) wyrażono pogląd, że sprawa sprzedaży detalicznej wyrobów alkoholowych jest indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej, jednakże kwestia ustalenia opłat za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych nie podlega rozstrzyganiu w trybie decyzji administracyjnej. Podstawą tego zapatrywania jest z kolei wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd według którego sprawę załatwia się przez wydanie decyzji tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego albo inne przepisy prawne przewidują taką formę rozstrzygnięcia. Idąc tą drogą rozumowania trzeba stwierdzić, iż przepisy ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz.U. tekst jednolity z 2002r. Nr147, poz. 1231 z późn. zm.) ani inne przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu nienależnej opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu. Ochrona interesów podmiotu spełniającego nienależne świadczenie publicznoprawne polega w tym przypadku na możliwości żądania od organu właściwego do załatwienia indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej zajęcia stanowiska w sprawie. Będzie ono polegało na zarządzeniu zwrotu nienależnej opłaty albo odmowie zwrotu, a więc będzie czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uznania albo odmowy uznania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, czyli czynnością o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (publikacja jak wyżej). Błędne jest więc stanowisko Burmistrza C., iż Sąd nie jest właściwy w niniejszej sprawie. Czynność taka podjęta poza trybem postępowania administracyjnego podlega kontroli sądu administracyjnego w warunkach określonych w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ). Przed wniesieniem skargi do sądu należy zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wniesione przez stronę wezwanie. W rozpatrywanej sprawie skarżąca tego wymagania nie dopełniła.. Dlatego też na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.