II SA/Gd 375/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-08-28

Skład orzekający: Janina Guść, Wanda Antończyk, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia wadliwie działającej wentylacji w budynku, która powstała w związku z robotami budowlanymi wykonanymi na podstawie pozwolenia na budowę, właściwym trybem postępowania jest art. 66 Prawa budowlanego, czy też art. 50 i 51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zastosowania trybu postępowania z art. 50 i 51 Prawa budowlanego zamiast art. 66 Prawa budowlanego. Wadliwe działanie wentylacji, które powstało w związku z robotami budowlanymi wykonanymi na podstawie pozwolenia na budowę, powinno być rozpatrywane w ramach postępowania legalizacyjnego, a nie w trybie utrzymania obiektu budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku polegających na wadliwie działającej wentylacji w kuchniach mieszkań nr 3 i nr 11. Wada ta powstała w związku z robotami budowlanymi na poddaszu, polegającymi na adaptacji strychu na dwa mieszkania, które zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę. Organ I instancji zastosował art. 66 Prawa budowlanego. Organ II instancji uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność zastosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję organu II instancji, kwestionując zastosowany tryb postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk, Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi "A" w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 9 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. II SA/Gd 375/13 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. decyzją nr [...] z dnia 3 lutego 2011 r., podjętą w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. M. w S. usunięcie, w terminie do 30 marca 2011 r., nieprawidłowości stwierdzonych w stanie technicznym wielorodzinnego budynku mieszkalnego mieszczącego się przy ul. M. , poprzez przeprowadzenie robót budowlanych polegających na wykonaniu w kuchni mieszkania nr 3 wlotu do przewodu kominowego w ścianie prostopadłej do okna wraz z osadzeniem kratki wentylacyjnej o wymiarach 14 cm x 14 cm i zamurowaniu wlotu do przewodu wentylacyjnego w ścianie obok drzwi wejściowych do kuchni - oraz na wykonaniu w kuchni mieszkania nr 11 wlotu do przewodu kominowego w ścianie prostopadłej do okna wraz z osadzeniem kratki wentylacyjnej o wymiarach 14 cm x 14 cm i zamurowaniem wlotu do przewodu wentylacyjnego w ścianie obok drzwi wejściowych do kuchni. W uzasadnieniu organ wskazał, że nieodpowiedni stan techniczny budynku sprowadza się do braku prawidłowo działającej wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniach kuchni mieszkań nr 3 i nr 11, wskutek usunięcia górnej części przewodu kominowego tzw. szachu instalacyjnego i zastąpieniu go układem trzech przewodów metalowych, tzw. rur spiro, załamanych w obrębie stropu nad II piętrem. Według ustaleń organu, stan ten zaistniał w związku z robotami budowlanymi na poddaszu, prowadzonymi przez K. i S. R., na podstawie decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 26 czerwca 2008 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, polegających na zmianie sposobu użytkowania strychu budynku przy ul. M. w S. z przeznaczeniem na dwa mieszkania. Budynek przy ul. M. w S. był wielokrotnie przebudowywany, aktualnie w tym budynku jest wyodrębnionych trzynaście lokali mieszkalnych (na poddaszu aktualnie powstają kolejne 2 mieszkania), na II kondygnacji wyodrębnione są cztery mieszkania. Mieszkanie nr 11 znajduje się na II piętrze, bezpośrednio pod jednym z mieszkań adaptowanego poddasza. W. B. i T. B. poinformowali Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S., że na skutek wadliwego wykonania robót budowlanych polegających na adaptacji strychu na mieszkania nastąpiło zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowania mieszkania nr 11 w tym budynku, którego są właścicielami i w związku z tym żądają przywrócenia wentylacji do stanu poprzedniego. Podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 12 listopada 2009 r. w przedmiotowym budynku przy ul. M. w S. stwierdzono nawiewanie powietrza z przewodu wentylacyjnego (kratki zainstalowanej na przewodzie w szachcie instalacyjnym) w kuchni mieszkania nr 11. Ustalono, że do tego samego przewodu włączona jest kuchnia mieszkania nr 3 na parterze. Potwierdzono również, że w trakcie robót budowlanych związanych z adaptacją strychu usunięto górną część przewodu kominowego (szachu instalacyjnego) zastępując go układem trzech przewodów metalowych, tzw. rur spiro załamanych w obrębie stopu nad II piętrem. Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. nr [...] z dnia 16 grudnia 2009 r. nakazano sporządzenie ekspertyzy technicznej dotyczącej wentylacji mieszkań nr 3 i nr 11 w tym budynku i określającej sposób doprowadzenia wentylacji do odpowiedniego stanu technicznego z uwzględnieniem wymagań warunków technicznych w zakresie wentylacji i bezpieczeństwa pożarowego. W dniu 15 lutego 2010 r. przedstawiona została "Ekspertyza techniczna wentylacji wywiewnej w budynku przy ul. M. w S." w lutego 2010 r. sporządzona przez mgr inż. Ma D. W. i T. B. pismem z dnia 5 marca 2010 r. zgłosili wnioski do ekspertyzy żądając odtworzenia przewodów wentylacyjnych zgodnie z ich dotychczasowym przebiegiem. Organ stwierdził, że doprowadzenie wentylacji mieszkania nr 11 do stanu poprzedniego, żądanego przez W. i T. B. nie jest możliwe, ponieważ zatwierdzony projekt budowlany nie uwzględniał istniejącego szachu instalacyjnego, a odtworzenie przewodu na poddaszu spowodowałoby naruszenie warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że kominy nie służące wyłącznie do użytku przez poszczególnych właścicieli mieszkań są częścią wspólną nieruchomości. Dysponentem części wspólnych jest wspólnota mieszkaniowa. Nakaz skierowano zatem do Wspólnoty Mieszkaniowej jako właściciela nieruchomości. Właściciele lokalu mieszkalnego nr 11, W. i T. B. złożyli odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżących, decyzja stanowi bezprawną ingerencję w ich mieszkanie, na którą nie wyrażają zgody. W ich ocenie, jedynym odpowiednim, bezpiecznym rozwiązaniem technicznym grawitacyjnej wentylacji wywiewnej w kuchniach mieszkań nr 3 i nr 11 jest istniejący przewód z rur kamionkowych, skręcanych na gwint, o średnicy 350 mm, wykonany w szachcie w czterech kondygnacjach budynku, którego górna część, została samowolnie i wadliwie przebudowana przez inwestora w adaptowanym poddaszu i winna być odbudowana dla przywrócenia dotychczasowego ciągu wywiewu w kuchniach mieszkań nr 3 i nr 11. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją nr [...] z dnia 9 kwietnia 2013 r., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. nr [...] z dnia 3 lutego 2011 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana w nieodpowiednim trybie postępowania. Nieprawidłowe funkcjonowanie wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniach kuchni dwóch mieszkań, nr 3 i nr 11, w budynku przy ul. M. w S. wystąpiło w związku z robotami budowlanymi zrealizowanymi na poddaszu tego budynku po uzyskaniu decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 26 czerwca 2008 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorom pozwolenia na budowę. Wyklucza to, zdaniem organu II instancji, zastosowanie do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości trybu z art. 66 Prawa budowlanego. Organ winien dokonać oceny stanu faktycznego sprawy w świetle przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ww. ustawy tj. wykonania robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Zdaniem organu gdyby pierwsza z wymienionych przesłanek wynikała z rozwiązań przewidzianych w zatwierdzonym projekcie budowlanym, należałoby skierować decyzję o pozwoleniu na budowę do organu administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w celu zbadania jej zgodności z prawem. Dalsze działanie organu nadzoru budowlanego byłoby uzależnione od wyniku ww. postępowania nadzwyczajnego. Organ stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. uzasadnia uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. M. w S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, przez uznanie, iż przepis ten nie ma zastosowania bowiem roboty, w związku z którymi nastąpił stan niezgodny z przepisami zostały zaakceptowane w pozwoleniu na budowę, podczas gdy pozwolenie na budowę zatwierdzało projekt budowlany nie obejmujący przedmiotowych robót. Rozstrzygnięciu organu II instancji zarzucono naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 Prawa budowlanego, bowiem przepis ten odwołuje się do procesu budowlanego, a nie okresu po zakończeniu budowy, a więc okresu użytkowania przedmiotowego obiektu, po zakończonej i zaakceptowanej przez organy administracyjne przebudowie. Zdaniem skarżącej, organ II instancji pominął fakt, iż prace wykonane na kominie wentylacyjnym, które w wyniku przeprowadzonej przez organ I instancji, ekspertyzy stanowią prawdopodobną przyczynę nieprawidłowego stanu budynku (nieprawidłowa działająca wentylacja grawitacyjna), nie były objęte projektem budowlanym i tym samym nie zostały zatwierdzone pozwoleniem na budowę z dnia 3 lutego 2011 r. Wynika to z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. nr [...] z dnia 16 grudnia 2009 r. nakazującego dostarczenia do 25 lutego 2010 r. przez zarząd skarżącej sporządzonej ekspertyzy dotyczącej prawidłowości użytkowania budynku w związku z przerobieniem wentylacji. Zdaniem skarżącej, skoro z ekspertyzy rzeczoznawców wynika, że wentylacja budynku wymaga naprawy, lecz nie była ona przedmiotem inwestycji, w sprawie której wydano przedmiotowe pozwolenia na budowę, to rzeczą organu nadzoru budowlanego jest wszczęcie odpowiedniego postępowania właśnie na podstawie wspomnianego wyżej w skardze przepisu art. 66 ustawy. Organ odwoławczy sam uznał w swoim rozstrzygnięciu, iż prace które wpłynęły na obecny nieprawidłowy stan budynku były wykonane "w związku" z pracami objętymi przedmiotowym pozwoleniem budowy, a nie na jego podstawie. Zdaniem skarżącej to nie prace w zatwierdzonym projekcie są nieprawidłowe, ale nieprawidłowy jest stan budynku, a roboty wykonane przez inwestorów przebudowy strychu tylko go ujawniły, zaś tryb przewidziany w art. 66 Prawa budowlanego jest właściwy dla usuwania nieprawidłowości, które ujawniły się w okresie użytkowania obiektu. Skarżąca stwierdziła, że wskazanie przez organ II Instancji trybu z art. 50 Prawa budowlanego dla zastosowania przez organ I instancji po uchyleniu jego decyzji i przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jest rażącym naruszeniem prawa. Zarówno art. 50 i 51, jak i art. 66 ustawy odwołują się do kwestii zagrożenia bezpieczeństwa, jednak różnica polega między innymi na tym, że art. 50 i 51 odwołują się w sposób bezpośredni do procesu budowlanego, natomiast art. 66 odnosi się do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku, a więc po dokonaniu inwestycji. Tymczasem prace budowlane (adaptacja) prowadzone na podstawie przedmiotowego pozwolenia na budowę zostały zakończone (zgłoszeniem - zawiadomienie o zakończeniu budowy przy braku sprzeciwu) jeszcze przed wszczęciem postępowania, co wyklucza zastosowanie art. 50 ustawy. Nieprawidłowe wskazanie art. 50 Prawa budowlanego przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji niesie szczególne niebezpieczeństwo dla przebiegu dalszego postępowania i ma istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Organ wskazał, że stanowisko skarżącej nie uwzględnia treści art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżeniu w niniejszej sprawie podlegała decyzja kasacyjna. Rozstrzygnięcie sprawy wymagało zatem oceny, czy w prawie zaistniały przesłanki wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wydana przez organ I instancji decyzja jest wadliwa, na co słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, a konieczność zastosowania innego trybu postępowania uzasadniała wydanie decyzji kasacyjnej. Organ I instancji rozstrzygnął sprawę na podstawie normy art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.). Uczestnicy postępowania kwestionowali prawidłowość i skuteczność przyjętego rozwiązania technicznego, wskazując, że prawidłową wentylację zapewni jedynie odtworzenie poprzednio istniejącego ciągu wentylacyjnego. Organ I instancji stwierdził, że przywrócenie stanu poprzedniego nie jest możliwe, bowiem z uwagi na wydanie pozwolenia na budowę, które nie uwzględniało istniejącego szachtu instalacyjnego, odtworzenie poprzednio istniejącego przewodu na poddaszu spowodowałoby naruszenie warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Rozważenia wymagało zatem, czy w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 66 ust. 1 ustawy, a przywrócenie poprzedniego kanału wentylacyjnego nie jest możliwe, z uwagi na wydane pozwolenie na budowę, czy też właściwe jest w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie unormowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego, umożliwiającego doprowadzenie systemu wentylacyjnego do stanu poprzedniego. Przepis art. 66. ust. 1 Prawa budowlanego stanowi podstawę nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości istniejących w obiekcie budowlanym m. in. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albojest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Natomiast unormowanie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych m. in. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. W takim przypadku organ prowadzi postępowanie legalizacyjne przewidziane w art. 51 Prawa budowlanego, w ramach którego może nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Oba unormowania odwołują się do kwestii zagrożenia bezpieczeństwa, z tym że art. 50 i 51 Prawa budowlanego odwołują się w sposób bezpośredni do procesu budowlanego, natomiast art. 66 tego Prawa odnosi się do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku, a więc nie na skutek dokonania inwestycji budowlanych lecz np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika niezwiązanego z działalnością inwestycyjną. (Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz" Gdańsk 2007, str. 197). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że tryb z art. 66 Prawa budowlanego może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z użytkowaniem tego obiektu. Przepis ten umieszczony został w rozdziale 6 Prawa budowlanego zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych". Znajduje on zastosowanie w przypadkach nieprawidłowej eksploatacji obiektu budowlanego wyrażającej się w zaniechaniu obowiązków określonych w art. 61 oraz dalszych przepisach rozdziału 6 ustawy. W przepisie tym chodzi o skutki wynikające z użytkowania obiektu, a które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie może być natomiast wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2010 r. II OSK 1424/08 LEX nr 597271, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2012 r. sygn. IV SA/Po 1207/11 Lex nr 1139601, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia z dnia 5 października 2011 r. sygn. II SA/Go 608/11 Lex nr 966362) Stosowanie art. 66 Prawa budowlanego winno być zatem wyłączone w przypadkach unormowanych w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Wskazać należy, że odmienny jest krąg adresatów decyzji wydanych w każdym z tych trybów - w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego adresatem decyzji jest inwestor, natomiast adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Interpretacja art. 66 oraz 50 i 55 Prawa budowlanego zastosowana przez organ w zaskarżonej decyzji jest zatem prawidłowa i organowi odwoławczemu nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa. Z okoliczności niniejszej sprawy wynikało, że wadliwość działania systemu wentylacyjnego i konieczność wykonania robót wskazanych w wydanej decyzji organu I instancji wiązała się z wykonaniem przez inwestora robót polegających na przebudowie systemu wentylacyjnego. Przebudowa ta została wykonana przy okazji przebudowy budynku realizowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ nie dokonał szczegółowych ustaleń w tym zakresie. Organ winien ustalić czy w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę inwestor ujawnił istnienie i funkcję ciągu wentylacyjnego oraz zamiar jego rozbiórki i odmiennego rozwiązania kwestii systemu wentylacyjnego w budynku. Jeżeli tak i inwestor wykonał roboty zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę a system ten działa wadliwie, wadliwość ta dotyczy robót wykonanych na podstawie wydanego pozwolenia na budowę. Organ winien w tym przypadku przyjąć, że roboty wykonano w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, bądź też w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach. Stanowi to podstawę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 4 i art. 51 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie strona skarżąca wskazuje na odmienną sytuację, w której inwestor zaniechał ujawnienia w projekcie budowlanym zamiaru rozebrania dotychczasowego ciągu wentylacyjnego i wykonania nowego ciągu wentylacyjnego, który obecnie funkcjonuje wadliwe. Jeżeli przebudowy systemu wentylacyjnego dokonano bez pozwolenia, roboty te należy zakwalifikować jako wykonane samowolnie. W takim przypadku zaistnieje podstawa do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 Prawa budowlanego. W toku postępowania legalizacyjnego organ winien dokonać oceny, czy możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez przywrócenie poprzednio istniejącego ciągu wentylacyjnego, czy też zastosować należy inne rozwiązanie w tym zakresie. Wskazać należy, że przepisy prawa budowlanego nie powinny być interpretowane w sposób preferujący inwestora, który samowolnie dokonał przebudowy systemu wentylacyjnego z pokrzywdzeniem interesów właściciela innego lokalu w budynku, u którego, wskutek dokonanej przebudowy, system wentylacyjny nie działa prawidłowo. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć należy, że przeprowadzenie postępowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie wymaga wcześniejszego przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, iż istnienie systemu wadliwej wentylacji powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, a oczekiwanie na wynik postępowania nadzwyczajnego znacznie przedłużyłoby wydanie rozstrzygnięcia doprowadzającego obiekt do prawidłowego stanu. Nadto postępowanie nadzwyczajne nie doprowadzi do wydania nowego pozwolenia na budowę, bowiem wydanie takiego pozwolenia jest wykluczone z uwagi zrealizowanie inwestycji, zatem zastosowanie do wykonanych robót i tak znalazłby tryb z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Ewentualne przywrócenie ciągu wentylacyjnego w obiekcie nie będzie stanowiło istotnej zmiany zaakceptowanego projektu, z punktu widzenia całości dokonane przebudowy budynku. Zarzut skargi, że tryb ten jest w niniejszej sprawie wyłączony z uwagi na zakończenie robót jest niezasadny. Art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi bowiem, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W takim przypadku brak jest jedynie podstaw do wydawania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót. Organ II instancji zasadnie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na konieczność dokonania w sprawie ustaleń i zastosowania innego trybu postępowania – art. 50 i 51 Prawa budowlanego zamiast art. 66 Prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło