II SA/Gd 383/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2025 r., nr SKO Gd/1692/25 w przedmiocie ponaglenia w sprawie bezczynności i przewlekłości postępowania dotyczącego odpływu ścieków i braku podłączenia do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 15 maja 2025 r. E. M. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 2 kwietnia 2025 r., w którym Kolegium stwierdziło, że Prezydent Miasta Wejherowa nie dopuścił się bezczynności, przewlekłości w prowadzeniu postępowania w sprawie dotyczącej odpływu ścieków z budynku R. O. i braku podjęcia działań zmierzających do przyłączenia nieruchomości przy ul. K. [...] w W., działki nr [...] i [...], obręb [...], do miejskiej sieci kanalizacji. W skardze strona wniosła o uchylenie ww. postanowienia, stwierdzenie bezczynności Prezydenta, merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez Sąd, nie rozpatrywanie sprawy przez neo-sędziego i obciążenie organu kosztami postępowania. W uzasadnieniu strona przedstawiła stan faktyczny sprawy związanej z odprowadzaniem ścieków z działek R. O. na teren jej nieruchomości i obowiązek Prezydenta podjęcia działań w celu podłączenia budynku sąsiada do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej z ominięciem nieruchomości skarżącej, a których to działań organ nie podjął. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, wskazując na niedopuszczalność zaskarżenia postanowienia w sprawie ponaglenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności bada, czy dotyczy ona przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. A contrario przyjąć należy, że skarga jest niedopuszczalna, gdy postanowienie jest niezaskarżalne, nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga istoty sprawy. W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie bądź przewlekłości postępowania stronie postępowania administracyjnego służy środek prawny w postaci ponaglenia, stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej: "k.p.a.", który wnosi się - co do zasady - do organu wyższego stopnia, za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 k.p.a.). Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie (art. 37 § 6 k.p.a.). W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie tylko wtedy gdy Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi (art. 141 § 1 k.p.a.) lub gdy przepis szczególny tak stanowi - jeżeli organ administracji publicznej wydaje postanowienie w oparciu o taki przepis. Należy wskazać, że art. 37 § 6 k.p.a. przewiduje wydanie postanowienia rozpatrującego ponaglenie, a unormowanie to służy zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości w załatwianiu danej sprawy, przy czym - co istotne - przepis ten nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia do wniesienia na nie zażalenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych natomiast wskazuje się, że postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organami niższego stopnia. Nie jest zatem postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest jedynie spowodowanie aby tego rodzaju rozstrzygnięcie (co do istoty) zostało podjęte w sytuacji, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadzi postępowanie, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne. Postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie jest także postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ na skutek wniesienia ponaglenia nie toczy się żadne nowe postępowanie administracyjne, a jedynie - jak już wcześniej wskazano – postępowanie w trybie nadzoru organu wyższego stopnia nad organem niższego stopnia. Omawianego postanowienia nie można również zakwalifikować do innych - niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Postanowienie wydane w odpowiedzi na ponaglenie nie stwarza bowiem po stronie adresata jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków, a tym samym nie można go zaliczyć do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Możliwość poddania postanowienia wydanego w trybie art. 37 § 6 k.p.a. kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nie wynika także z żadnego przepisu szczególnego w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a., w szczególności z żadnego przepisu k.p.a. (zob. postanowienia: WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 261/21, WSA w Gdańsku z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 716/19, WSA w Poznaniu z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 1139/18, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżąca uczyniła przedmiotem skargi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 2 kwietnia 2025 r., którym organ ten rozpatrzył jej ponaglenie dotyczące rozpoznania sprawy odpływu ścieków z budynku R. O. i braku podjęcia działań zmierzających do przyłączenia nieruchomości przy ul. K. [...] w W., działka nr [...] i [...], obręb [...], do miejskiej sieci kanalizacji. Na postanowienie to, stosownie do poczynionych wyżej uwag, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ani też na podstawie żadnego innego przepisu, co wskazuje na niedopuszczalność zaskarżenia tego postanowienia do sądu. Także zaskarżone postanowienie zawierało wskazanie, że jest ono ostateczne, a co za tym idzie – nie przysługuje od niego skarga. Zgodnie z art. 58 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (§ 1 pkt 6). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.