II SA/Gd 3888/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Z. P. zwrócił się w dniu 7 lutego 2001 r. do Kierownika Miejskiego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. z prośbą o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup żywności. Organ I instancji, zgodnie z wymogami art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414), poprzedził wydanie decyzji przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego, w wyniku którego ustalono, że wnioskujący mieszka w mieszkaniu matki, gdzie prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje oraz nie pobiera zasiłku dla osób bezrobotnych i nie ma własnych źródeł dochodu, a utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej. Decyzją z dnia 6 marca 2001 r. Kierownik Miejskiego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U., na podstawie art. 104 k.p.a. oraz na podstawie art. 3 pkt 5 i 8, art. 4 ust. 1, art. 32 ust. 2, art. 34 4a i art. 45 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, przyznał Z. P. zasiłek celowy w wysokości 50 zł na zakup żywności. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zasiłek przyznany został ze względu na wzrost kosztów związanych z utrzymaniem rodziny oraz brak możliwości podjęcia zatrudnienia i przekwalifikowania, a wysokość jego zależała od wielkości przyznanych na ten cel środków oraz ilości osób potrzebujących pomocy. W odwołaniu od decyzji organu I instancji Z. P. zakwestionował wysokość przyznanego świadczenia albowiem tylko w roku 2001 kupił lekarstwa dla swojego syna w kwocie 91,94 zł. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. P. od decyzji Kierownika Miejskiego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. z dnia 6 marca 2001 r. orzekającej o przyznaniu świadczenia w formie zasiłku celowego w wysokości 50 złotych na częściowe pokrycie wydatków związanych z zakupem żywności utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego, oparta na przepisie art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, ma charakter uznaniowy. Zatem od woli organu zależy, czy pomoc społeczna w tej formie zostanie przyznana i w jakiej wysokości. Zdaniem organu II instancji, organ I instancji prawidłowo przyznał pomoc w wysokości odpowiadającej potrzebom wnioskującego oraz uwzględniając możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej. Co potwierdza informacja o rozdysponowaniu środków na zasiłki celowe za miesiąc marzec 2001 r. z dnia 22 marca 2001 r., z której wynika, iż średnia wysokość zasiłku wynosiła 74 zł. a także oświadczenie B. K., matki K. P., iż syn jest na wyłącznym jej utrzymaniu i wszystkie koszty związane z jego pobytem w przedszkolu oraz zakupem leków ona ponosi. Zdaniem organu II instancji, wprawdzie uzasadnienie decyzji organu I instancji jest lakoniczne, to uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że działanie organu nie nosi cech dowolności. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Z. J. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący polemizował z ustawą o pomocy społecznej oraz z systemem prawnym obowiązującym w Polsce. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414) celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Według wskazań ustępu 4 powołanego wyżej przepisu, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Artykuł 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej można zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. Z brzmienia tego przepisu wynika, że decyzja podejmowana w tej kwestii przez organ administracji ma charakter uznaniowy i zależy od, tak zwanego uznania administracyjnego. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 2 ustawy. Artykuł 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.) stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 § 1 ww. ustawy nakłada na organy administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej, zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami, dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz jego prawidłowej oceny. W wyniku wywiadu środowiskowego zostało ustalone, że skarżący mieszka w mieszkaniu matki, gdzie prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje oraz nie pobiera zasiłku dla osób bezrobotnych, nie ma własnych źródeł dochodu, a utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej. Natomiast wbrew twierdzeniom zainteresowanego, że ponosi on koszty leczenia syna ustalono, iż wszystkie koszty utrzymania syna ponosi jego matka. Zważyć należy, że ustawa o pomocy społecznej w art. 32 ust. 1 stanowi, że zasiłek celowy z pomocy społecznej może być przyznany na zaspokojenie "niezbędnej" potrzeby. Potrzebą taką są niewątpliwie wydatki na pokrycie części kosztów żywnościowych, co wynika z ust. 2. Jednakże pomoc ta jest uwarunkowana nie tylko sytuacją życiową zainteresowanej strony, ale i możliwościami danego ośrodka. W świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji i zebranego materiału dowodowego w sprawie przyznana pomoc mieści się w prawnie dopuszczalnych granicach uznania administracyjnego. Dlatego też, zdaniem Sądu, należy zgodzić się z poglądem organu administracji II instancji, że pomimo lakonicznego uzasadnienia decyzji organu I instancji brak było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, i w tej sytuacji decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została zgodnie z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie narusza prawa. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organy administracji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.