II SA/Gd 39/21

WyrokWSA w Gdańsku2021-05-11

Skład orzekający: Diana Trzcińska, Mariola Jaroszewska, Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania świadczenia pieniężnego dla osób zesłanych lub deportowanych przez władze ZSRR, złożony przez małżonkę zmarłego wnioskodawcy, jest dopuszczalny, jeśli świadczenie to ma charakter osobisty i nie podlega dziedziczeniu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie Szefa Urzędu o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było zgodne z prawem. Świadczenie pieniężne dla osób zesłanych lub deportowanych przez władze ZSRR ma charakter osobisty i nie podlega dziedziczeniu. W związku z tym, małżonka zmarłego wnioskodawcy nie posiadała legitymacji procesowej do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co stanowiło podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności tego wniosku.
Stan faktyczny
H.L. wniosła skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, które stwierdziło niedopuszczalność jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania świadczenia pieniężnego jej zmarłemu mężowi, T.L. Decyzją z 28 października 2020 r. przyznano świadczenie T.L., który zmarł 25 października 2020 r. Szef Urzędu stwierdził nieważność tej decyzji, a następnie postanowieniem z 1 grudnia 2020 r. uznał wniosek H.L. o ponowne rozpatrzenie sprawy za niedopuszczalny, uznając, że nie jest ona stroną postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o świadczeniu pieniężnym, twierdząc, że jest stroną postępowania ze względu na prawa spadkowe i że organ uchybił terminowi załatwienia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie WSA Mariola Jaroszewska (spr.) WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi H. L. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego osobom zesłanym lub deportowanym przez władze ZSRR w latach 1936-1956 oddala skargę. H.L. wniosła skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej jako "Szef Urzędu") z dnia 1 grudnia 2020 r., w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Szef Urzędu decyzją z dnia 28 października 2020 r. przyznał T.L. świadczenie pieniężne z tytułu podlegania w okresie od kwietnia 1940 r. do czerwca 1946 r. represjom wymienionym w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1936-1956 (Dz. U. z 2020 r., poz. 1428), dalej jako ustawa o świadczeniu pieniężnym, tj. za okres 75 miesięcy. Z informacji uzyskanej przez organ po wydaniu decyzji wynika, że T.L. zmarł w dniu 25 października 2020 r., a więc przed wydaniem decyzji. W dniu 6 listopada 2020 r. żona zmarłego, H.L., odebrała decyzję przyznającą świadczenie, po czym pismem nadanym w dniu 20 listopada 2020 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała w nim, że jej mąż złożył wniosek wszczynający postępowanie dnia 16 września 2020 r., a wniosek stosownie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego powinien być rozpoznany w ciągu 30 dni. T.L. zmarł jednak dnia 25 października 2020 r., a więc już po dacie, w której jego wniosek powinien był być rozpoznany. Decyzja została skierowana do osoby nieżyjącej tylko dlatego, że organ nie rozpatrzył sprawy w terminie. Szef Urzędu decyzją z dnia 1 grudnia 2020 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia 28 października 2020 r., z uwagi na wydanie jej w stosunku do osoby zmarłej. Z kolei zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 grudnia 2020 r. organ stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w łatach 1936-1956. Jak wynika z uzasadnienia organ uznał, że H.L. nie jest stroną postępowania. H.L. w skardze na postanowienie Szefa Urzędu z dnia 1 grudnia 2020 r. w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła o jego uchylenie i zobowiązanie organu do wypłaty skarżącej świadczenia pieniężnego przyznanego decyzją Szefa Urzędu z dnia 28 października 2020 r. Zarzuciła organowi naruszenie: - art. 134 w zw. z art. 144 i art. 127 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pismo skarżącej z dnia 25 listopada 2020 r. (data wpływu do Urzędu) stanowiło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy pismo to stanowiło wezwanie do dokonania czynności polegającej na wypłacie skarżącej świadczenia pieniężnego przyznanego decyzją z dnia 28 października 2020 r. - art. 28 k.p.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca nie jest stroną postępowania administracyjnego, - art. 8 ustawy o świadczeniu pieniężnym poprzez jego niezastosowanie i niewypłacenie skarżącej świadczenia pieniężnego przyznanego decyzją z dnia 28 października 2020 r., co w konsekwencji skutkowało powstaniem po stronie organu stanu bezczynności. Zdaniem skarżącej jest ona stroną postępowania administracyjnego, ponieważ zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Działania organu wprost wpływają na uprawnienia skarżącej wynikające ze spadkobrania, uregulowane przepisami materialnego prawa cywilnego. Nawet w wypadku uprawnień ściśle osobistych, które wygasają z chwilą śmierci uprawnionego, do spadku po nim wchodzą roszczenia o wypłatę świadczeń już uprzednio uprawnionemu przyznanych, np. roszczenie o wypłatę należności z tytułu emerytury, roszczenie o wypłatę należności z tytułu renty odszkodowawczej itp. Zdaniem skarżącej organ wydając decyzję z dnia 28 października 2020 r. uchybił terminowi na załatwienie sprawy określonemu w art. 35 § 3 k.p.a. Gdyby termin ten został zachowany, to decyzję wydano by przed śmiercią wnioskodawcy, zaś roszczenie o wypłatę świadczenia pieniężnego weszłoby do spadku po wnioskodawcy. W ocenie skarżącej bez znaczenia pozostaje przy tym data wymagalności tego świadczenia, gdyż organ orzekł zgodnie z wnioskiem T.L., nie miał on zatem podstaw do skarżenia decyzji. Nadto data wymagalności zależy bezpośrednio od czynności organu, tj. od daty wysłania decyzji. W orzecznictwie przyjmuje się przy tym jednolicie, że z opieszałości organu administracji publicznej nie mogą dla strony wynikać ujemne skutki faktyczne lub prawne. Zatem należy przyjąć, że roszczenie o wypłatę świadczenia pieniężnego przyznanego decyzją z dnia 28 października 2020 r. weszło do spadku po zmarłym T.L., a skarżąca jest uprawniona do żądania jego wypłaty. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Przedmiotem kontroli, o której mowa art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., poddano w niniejszej sprawie postanowienie Szefa Urzędu, którym stwierdzono niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania T.L. świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1936-1956 (Dz.U. z 2020 r., poz. 1428), dalej jako ustawa o świadczeniu pieniężnym. Podstawą kwestionowanego rozstrzygnięcia był art. 134 w zw. z art. 144 i w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Ten ostatni przepis w § 1 i 2 stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Przy czym, w myśl art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Należy przy tym wskazać, że w myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jednocześnie art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) w trybie art. 134 k.p.a. może nastąpić z przyczyn podmiotowych, co ma miejsce wówczas, gdy ze złożonego odwołania wynika, że wnoszący je nie jest stroną postępowania. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie służy stronie. Status strony w postępowaniu administracyjnym reguluje w pierwszej kolejności norma ogólna z art. 28 k.p.a, zgodnie z którą stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wyznacznikiem istnienia legitymacji procesowej jest zatem interes prawny lub obowiązek, które to pojęcia nie zostały zdefiniowane ustawowo. Jak jednak wskazuje się w literaturze i orzecznictwie sądowym, interes prawny odnosi się do etapu konkretyzacji normy prawnej w drodze decyzji administracyjnej, co następuje w toku postępowania administracyjnego, natomiast obowiązek jest efektem dokonanej konkretyzacji. Interes prawny występuje wówczas, gdy strona – w rozumieniu procesowym – może lub powinna, na podstawie obowiązującego prawa, uzyskać konkretną korzyść albo może lub powinna być obarczona powinnością określonego zachowania, jednakże po skonkretyzowaniu tego aktem (lub czynnością) organu administracji publicznej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99, dostępny w CBOSA). Posiadanie interesu prawnego w konkretnym postępowaniu administracyjnym wymaga, aby interes ten był: osobisty, własny, indywidualny, konkretny, aktualny i dający się obiektywnie stwierdzić (por. m.in. wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 163/06, Lex nr 274855). Treść art. 28 k.p.a. nie stanowi więc samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego danej osobie przymiotu strony postępowania, a ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. Chodzi tu o unormowanie, które daje osobie zainteresowanej możność określonego zachowania się, a zatem stwarza na rzecz tej osoby podmiotowe prawo publiczne. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, polegający na tym, że dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego przez niego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. mi.in. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 982/17, dostępny w CBOSA). Podmiot mający interes faktyczny może żądać zatem od administracji podjęcia stosownych działań, jednakże żądanie to nie jest oparte na przepisach prawa chroniących sferę interesów tego podmiotu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, Lex nr 41301). Przepisami, które kształtują indywidualne prawa i obowiązki w sprawach dotyczących świadczenia pieniężnego dla osób zesłanych lub deportowanych przez władze ZSRR w latach 1936-1956, są przepisy ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. Akt ten w art. 2 jednoznacznie określa krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się i uzyskania stosownego świadczenia, tj. osoby, które: 1. uzyskały na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2020 r. poz. 517) decyzję Szefa Urzędu potwierdzającą okres przebywania: a) w niewoli lub obozach internowanych oraz w obozach podległych Głównemu Zarządowi do Spraw Jeńców Wojennych i Internowanych (GUPWI) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, i obozach podległych Wydziałowi Obozów Kontrolno-Filtracyjnych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, spowodowanego działalnością kombatancką, o której mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach lub b) w więzieniach i poprawczych obozach pracy oraz poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych (GUŁag) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, spowodowanego działalnością, o której mowa w art. 1 ust. 2 i art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach lub c) z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych: – w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, lub – na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR; 2. posiadają obywatelstwo polskie w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego. Celem ww. ustawy było rozwiązanie kwestii odszkodowań dla Polaków zesłanych lub deportowanych do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1939–1956, albowiem choć osoby, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, w tym przebywały z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR, są beneficjentami ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, to jednak zdecydowana większość uprawnień kombatanckich przysługuje jedynie emerytom, rencistom i inwalidom oraz osobom pobierającym uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne. Tym samym ustawodawca zmierzał do zniwelowania dotychczasowych nierówności i umożliwienie zaspokojenia słusznych roszczeń obywateli polskich zesłanych lub deportowanych do ZSRR w latach 1939–1956, którzy do tej pory nie otrzymali rekompensaty za doznane cierpienia, poprzez przyznanie ww. osobom świadczenia pieniężnego w wysokości proporcjonalnej do okresu pobytu na zesłaniu lub deportacji w ZSRR. W celu wyeliminowania sytuacji, w której tej samej osobie przysługuje świadczenie pieniężne z tego samego tytułu, art. 3 ustawy wyklucza przyznanie tego świadczenia osobom, które uzyskały, na mocy wyroku sądu okręgowego, odszkodowanie lub zadośćuczynienie na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Z kolei w projektowanym art. 10 (w uchwalonej wersji projektu – art. 10), wprowadzającym zmianę w art. 8 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, przewidziano regulację symetryczną, uniemożliwiającą uzyskanie odszkodowania lub zadośćuczynienia przewidzianego w art. 8 ust. 2a tej ustawy w przypadku otrzymania świadczenia pieniężnego na podstawie przedmiotowej ustawy (zob. uzasadnienie projektu ustawy, druk nr 452 Sejm IX kadencji). O tym, że krąg uprawnionych z omawianej ustawy jest ograniczony, świadczą także sporządzone na etapie projektowania aktu normatywnego skutki finansowe dla budżetu państwa. Mianowicie, z szacunków projektodawcy wynika, że liczba osób, które mogłyby uzyskać świadczenie pieniężne wynosi ok. 22 000, co pozwala na wniosek, iż liczba ta została oszacowana na podstawie żyjących osób deportowanych i zesłanych, o których odpowiednie organy państwa (w szczególności IPN) posiadają informację o takim zesłaniu, nie zaś na podstawie liczby tych osób i członków ich rodzin, gdyż w takim wypadku takie szacunkowe wyliczenia byłyby niemożliwe, a co najmniej znacznie utrudnione. Wobec powyższego należy stwierdzić, że podmiotem uprawnionym do uzyskania przedmiotowego świadczenia, a tym samym mającym interes prawny w sprawie dotyczącej jego przyznania, jest osoba, która uzyskała na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdzającą okres przebywania w wyszczególnionych w ustawie więzieniach, zakładach pracy, miejscach niewoli, obozach, posiadała obywatelstwo polskie w chwili zesłania lub deportacji do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1939–1956 oraz w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego osoby te posiadają obywatelstwo polskie. Jednocześnie ustawa nie zawiera regulacji wskazujących, aby inne osoby były uprawnione do takiego świadczenia, w tym członkowie rodziny osoby deportowanej przez władze ZSRR, ani też nie przyznaje rodzinie odrębnych uprawnień i świadczeń. Taka regulacja znajduje się m.in. w ustawie z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020 r., poz. 1790 ze zm.), gdzie ustawodawca wyraźnie wskazał, że uprawnienia takie jak renta rodzinna, dodatki dla sierot zupełnych, dodatek pielęgnacyjny z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów lub ukończenia 75 lat życia, prawo do bezpłatnych świadczeń leczniczych, przedmiotów ortopedycznych, protez, środków pomocniczych, leków i środków opatrunkowych oraz do świadczeń położniczych w zakresie i na warunkach określonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także pierwszeństwo w umieszczaniu dzieci w żłobkach, domach dziecka oraz przedszkolach – przysługuje także uprawnionym członkom rodziny pozostałym po: 1) żołnierzach formacji wymienionych w art. 6, którzy polegli w walce z wrogiem lub zmarli wskutek następstw zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób doznanych w okolicznościach określonych w art. 7; 2) osobach, które poległy w okolicznościach określonych w art. 8 lub zmarłych wskutek następstw zranień i kontuzji doznanych w tych okolicznościach; 3) zmarłych inwalidach wojennych (art. 24 ustawy). W konsekwencji, świadczenie przyznawane na podstawie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. ma charakter osobisty i należy do uprawnień ściśle związanych z osobą, która została zesłana lub deportowana przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1936-1956, a po jej śmierci prawo do ubiegania się o to świadczenie i otrzymanie go nie przechodzi na członków rodziny czy spadkobierców. Świadczenie to ma być bowiem rekompensatą za doznane przez konkretną osobę cierpienia, a których skutki często są przez takie osoby odczuwane także aktualnie. Co więcej, odnosząc się do twierdzeń skargi, jakoby do przedmiotowego świadczenia miały zastosowanie tożsame zasady jak przy świadczeniach emerytalnych i rentowych, które wchodzą w skład spadku po zmarłym i podlegają dziedziczeniu wskazać należy, że twierdzenia te pozbawione są podstaw. Po pierwsze, omawiane świadczenie nie stanowi emerytury, czy renty, jak też stosownego odwołania nie zawarto w ustawie, co wyklucza zastosowanie do nich zasad dziedziczenia związanych z ww. świadczeniami. Ponadto, należy zauważyć, że w odniesieniu do rent i emerytur ustawodawca zawarł jednoznaczne regulacje dotyczące ich losy po śmierci uprawnionego. Mianowicie, przepisy rozdziału 2 działu III ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 53) stanowią, że tzw. renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń (art. 65 ustawy). Ustawa ta określa krąg osób, którym wolno ubiegać się o przejęcie pieniędzy ze świadczenia po zmarłym, a należą do nich m.in. małżonkowie, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione, a także rodzice zmarłego (w tym ojczym, macocha oraz osoby przysposabiające). W związku z tym, wszędzie tam, gdzie ustawodawca chce, aby świadczenia pieniężne (z zakresu ubezpieczeń społecznych czy rekompensacyjne), mimo ich osobistego charakteru podlegały dziedziczeniu przez bliskich uprawnionego, czyni to wyraźnie w przepisach prawnych. Skoro zaś w przedmiotowej ustawie brak jest takich wskazań, świadczenie dla tzw. Sybiraków należy uznać za niepodlegające dziedziczeniu. Dlatego też żadna inna osoba nie posiada interesu prawnego, którego podstawę stanowiłyby przepisy ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r., w sprawie związanej z ww. świadczeniem, a więc nie ma innych podmiotów, którym prawo nadawałoby status strony takiego postępowania i przyznawało związane z tym uprawnienie procesowe do wniesienia odwołania czy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W tego typu sprawach nie ma zatem zastosowania art. 30 § 4 k.p.a., który przewiduje, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Jak wynika z akt niniejszej sprawy jest bezsporne, że z wnioskiem o przyznanie świadczenia na podstawie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. wystąpił T.L. Po rozpoznaniu sprawy Szef Urzędu stwierdził, że zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania mu wnioskowanego świadczenia, o czym orzekł w decyzji z dnia 28 października 2020 r. Jednakże, z informacji pozyskanych od żony, H.L. wynikało, że wnioskodawca zmarł w dniu 25 października 2020 r. W tej sytuacji zarówno roszczenie o uzyskanie tego świadczenia, jego wypłatę na podstawie art. 8 ustawy, jak i procesowe uprawnienia wnioskodawcy ustały i utraciły podmiotowość, tj. przestał istnieć podmiot, który je posiadał. Ze względu na osobisty charakter świadczenia interes prawny w kontynuowaniu postępowania, w tym we wniesieniu środka odwoławczego nie przeszedł na nikogo innego, nawet na ewentualnych spadkobierców. Dlatego też należy zgodzić się z ustaleniami Szefa Urzędu poczynionymi w niniejszej sprawie, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożony przez małżonkę strony został wniesiony przez osobę nieposiadającą legitymacji do dokonania tej czynności, co stanowi przesłankę stwierdzenia niedopuszczalności tego środka odwoławczego na podstawie art. 134 k.p.a. Wydanie tego rodzaju rozstrzygnięcia z przyczyn o charakterze podmiotowym może bowiem nastąpić, gdy po stronie podmiotu dokonującego tej czynności procesowej brak legitymacji odwoławczej ma charakter oczywisty i wynika z samego odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). W niniejszej sprawie oczywistość ta wynikała z treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (wyjaśnienie, że wnosi go małżonka wnioskodawcy - uprawnionego) i dołączonych do niego dokumentów (akt zgonu wnioskodawcy). Zaznaczyć przy tym trzeba, że choć skarżąca mogła mieć interes faktyczny w niniejszej sprawie, jako małżonka osoby, której przyznano świadczenie w wysokości 15.000 zł, a którego wypłata z pewnością wpłynęłaby na domowy budżet, jednakże tego rodzaju interes nie daje żadnych uprawnień w postępowaniu administracyjnym dotyczących kształtowania jego przebiegu. Z uwagi na powyższe sąd uznał, że kontrolowane postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1 grudnia 2020 r. jest zgodne z prawem i oceny tej nie zdołały podważyć zarzuty skargi. W tej sytuacji skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na oddalenie, o czym sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło