II SA/Gd 390/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-10-28
Skład orzekający: Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną z mocy prawa, na podstawie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wygasa, jeśli wniosek o odszkodowanie nie zostanie złożony w terminie określonym w art. 73 ust. 4 tej ustawy?Ratio decidendi
Roszczenie o odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną z mocy prawa, na podstawie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wygasa, jeśli wniosek o odszkodowanie nie zostanie złożony w terminie określonym w art. 73 ust. 4 tej ustawy, tj. od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Termin ten ma charakter zawity prawa materialnego, nie podlega przywróceniu, a wniosek złożony po jego upływie skutkuje wygaśnięciem roszczenia.Stan faktyczny
Skarżąca U. J. wniosła skargę na decyzję Wojewody odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr [...] o pow. 32 m2, przejętą z mocy prawa na własność Gminy Miasta pod drogę gminną. Działka ta została wydzielona z większej nieruchomości, której współwłaścicielami byli U. J. oraz M. i L. Ż. oraz M. K.-G. Wnioski o odszkodowanie zostały złożone po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące błędów organu w prowadzeniu korespondencji i nieujawnienia jej udziału we współwłasności w ewidencji gruntów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi U. J. na decyzję Wojewody z dnia 18 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę.
U. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 18 maja 2015 r. uchylającej decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, z dnia 19 listopada 2013 r., którą odmówiono ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejętą z mocy prawa na własność Gminy Miasta, działkę nr [...] Obręb G. o pow. 32 m2 położoną przy ul. Ś. w G.
Zaskarżoną decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 14 marca 2008 r. U. J. wniosła do Urzędu Miasta wniosek o "uregulowanie praw własności nieruchomości przy ul. Ś.", z którego wynikało, że sprawa dotyczy części parceli zajętej przez chodnik użyteczności publicznej.
Decyzją z dnia 30 maja 2011 r. Wojewoda, działając w trybie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872), potwierdził, że działka nr [...] o pow. 32 m2, wydzielona z działki nr [...], położona w G., przeszła z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa na własność Gminy Miasta jako zajęta pod drogę gminną, ul. Ś. Rozstrzygnięcie to stało się ostateczne w dniu 30 czerwca 2011 r.
Następnie w piśmie z dnia 6 lutego 2012 r. U. J. zwróciła się do organu z wnioskiem o wypłatę odszkodowania. Wnioskiem z dnia 28 lutego 2012 r., który wpłynął do Urzędu Miasta w dniu 2 marca 2012 r., M. i L. Ż. zwrócili się o odszkodowanie za przejętą część działki nr [...].
Decyzją z dnia 4 października 2012 r., Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, odmówił ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość z powodu złożenia wniosków po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Wojewoda decyzją z dnia 26 lutego 2013 r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia 4 października 2012 r. i umorzył postępowanie prowadzone przez ten organ stwierdzając, że właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy jest Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r. odrzucił skargę na rozstrzygnięcie Wojewody.
Rozpoznając sprawę odszkodowania decyzją z dnia 19 listopada 2013 r., Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania za przejętą z mocy prawa na własność Gminy Miasta nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 32 m2, położoną w G. przy ul. Ś., uzasadniając to złożeniem wniosków po upływie terminu określonego w ustawie.
Rozpoznając odwołanie U. J. i L. Ż. Wojewoda decyzją z dnia 5 czerwca 2014 r., uchylił decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że ponieważ M. K.-G. nie złożyła wniosku o ustalenie odszkodowania za działkę nr [...], nie była też stroną toczącego się postępowania odszkodowawczego. Organ pierwszej instancji stwierdzając w decyzji z dnia 19 listopada 2013 r., że nie należy się jej odszkodowanie, skierował decyzję do osoby niebędącej stroną, co zgodnie z art. 156 pkt 4 k.p.a. stanowi rażące naruszenie prawa.
Rozpoznając skargę U. J. na powyższe rozstrzygnięcie, wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 445/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody z dnia 5 czerwca 2014 r. WSA wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., gdy tymczasem organ odwoławczy powinien w niniejszej sprawie uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i orzec merytorycznie. Sąd potwierdził ocenę, że wnioski U. J., M. Ż. i L. Ż. zostały złożone po upływie terminu określonego w art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co nakładało na organ obowiązek odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania. Wadliwość decyzji organu pierwszej instancji polegała jednak na takim sformułowaniu, które sugerowało rozstrzygnięcie także o uprawnieniach współwłaścicielki M. K. – G., która w ogóle nie złożyła wniosku o odszkodowanie. Sąd uznał jednak, że nie zachodziły przesłanki do skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji po uchyleniu wadliwej decyzji tego organu, a organ rozpoznający odwołania miał podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Ponownie rozpoznając odwołania Wojewoda decyzją z dnia 18 maja 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 19 listopada 2013 r. i orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz M. Ż., L. Ż. i U. J. za przejętą z mocy prawa na własność Gminy Miasta nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 32 m2, położoną w G. przy ul. Ś.
Z uzasadnienia decyzji wynika przede wszystkim, że organ odwoławczy kierował się oceną prawną i wskazaniami sformułowanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 445/14. Wojewoda wyjaśnił, że wobec złożenia wniosków o odszkodowanie za przejęcie nieruchomości po upływie terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, tj. po dniu 31 grudnia 2005 r., roszczenia U. J. oraz M. Ż. i L. Ż. wygasły, a zatem nie było podstaw do przyznania im odszkodowania. W odniesieniu natomiast do jednej ze współwłaścicielek działki nr [...] – M. K. – G. wyjaśniono, że decyzja organu pierwszej instancji błędnie sugerowała, że odmowa ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejęcie wskazanej działki odnosi się do wszystkich jej współwłaścicieli, w tym do niej. Odmowa nie mogła jednak odnosić się do M. K. – G., albowiem współwłaścicielka ta nie złożyła wniosku o wypłatę odszkodowania. Każdemu ze współwłaścicieli pozbawionemu własności w trybie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przysługuje oddzielne roszczenie o odszkodowanie odpowiadające jego udziałowi we własności nieruchomości i tylko w oparciu o terminowo złożony wniosek można je realizować.
W tej sytuacji Wojewoda uznał za nieprawidłową decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 listopada 2013 r. rozstrzygającą o prawie do odszkodowania za wskazaną działkę odnośnie wszystkich współwłaścicieli, w tym M. K. – G. i uchylił ją. Mając przy tym dostateczny materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego wojewoda orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz M. Ż., L. Ż. i U. J.
W skardze na powyższą decyzję U. J. ponownie zakwestionowała prawidłowość odmowy wypłaty odszkodowania za jej udział we współwłasności. Organowi pierwszej instancji zarzuciła błędy w prowadzeniu sprawy, albowiem z powodu braku ujawnienia w ewidencji gruntów jej udziału we współwłasności organ korespondencję wysyłał na adres byłej właścicielki A. K. Nie mogła odwoływać się w terminie, bo na dzień 16 lutego 2009 r. nie figurowała w ewidencji jako współwłaścicielka. W skardze powoływano się na liczne błędy popełnione przez Urząd Miasta w związku z nieujawnieniem stanu własności, za które skarżąca jak twierdzi nie powinna ponosić konsekwencji. Domaga się przyznania odszkodowania za zabrany grunt wraz z odsetkami i rekompensatą w związku z koniecznością dojazdów i czasu straconego na załatwianie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewody, który uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. i orzekł merytorycznie odmawiając ustalenia odszkodowania dla U. J., M. Ż. i L. Ż. za nieruchomość przejętą z mocy prawa przez Gminę Miasta pod drogę.
Zaskarżona decyzja Wojewody wydana została w warunkach związania ocena prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 445/14. Ma to zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem sąd we wskazanym wyroku dokonał wiążącej oceny co do tego, że upłynął ustawowy termin do złożenia wniosków o odszkodowanie przez U. J., M. Ż. i L. Ż. oraz o braku złożenia wniosku przez M. K. - G. Z tego wywiódł sąd, że zaistniały przesłanki do odmowy przyznania odszkodowania dla U. J., M. Ż. i L. Ż. Natomiast wobec braku wniosku M. K. – G. jej uprawnienia nie mogły być przedmiotem rozważań ani rozstrzygnięć organu. Polecił również organowi odwoławczemu merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy stwierdzając, że w ujawnionych okolicznościach faktycznych brak było podstaw prawnych do skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie Wojewoda zrealizował w pełni wytyczne sądu i zastosował się do oceny prawnej sformułowanej w wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 445/14, przez co nie naruszył przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co zbadał sąd z urzędu, kierując się treścią art. 134 § 1 tej ustawy.
Odnosząc się do meritum sprawy przywołać należy treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Stosownie do treści art. 73 ust. 2 ustawy odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca:
1) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, 2) Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg.
Według art. 73 ust. 4 ustawy odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.
Z powołanych przepisów wynika przede wszystkim, że właściciele nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które na podstawie art. 73 ustawy stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, mogą dochodzić odszkodowania przewidzianego w tym przepisie, zachowując wskazany w nim tryb (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 czerwca 2001 r., sygn. akt II CKN 601/00, OSNC 2002/2/27).
W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją faktyczną odpowiadającą hipotezie normy prawnej wynikającej z art. 73 ust. 1 ustawy. Skarżąca U. J. oraz M. Ż., L. Ż. i M. K. – G. byli współwłaścicielami działki nr [...], z której w 2010 r. wydzielono działkę o nr [...] obejmującą swymi granicami część nieruchomości zajętej pod drogę publiczną - ulicę Ś. Drogę tę, określoną jako droga o charakterze lokalnej, miejskiej, zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 ustawy należało traktować od dnia 1 stycznia 1999 r. jako drogę gminną.
Wojewoda deklaratoryjną decyzją z dnia 30 maja 2011 r. potwierdził, że działka nr [...] o pow. 32 m2, wydzielona z działki nr [...], położona w G., przeszła z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa na własność Gminy Miasta jako zajęta pod drogę gminną ul. Ś.
W tej sytuacji każdemu z czterech byłych współwłaścicieli przysługiwało roszczenie o odszkodowanie, dla którego realizacji ustawa w art. 73 ust. 4 wyznaczyła nieprzekraczalne granice czasowe. Zachowanie terminu do złożenia wniosku było podstawową przesłanką do ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Termin ten obejmował okres od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., co oznaczało, że tylko w tych granicach czasowych możliwe było skuteczne złożenie wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Przy czym podkreślić należy, że termin określony w przepisie art. 73 ust. 4 ustawy jest terminem zawitym prawa materialnego, co oznacza, że nie może być przywrócony, a wniosek złożony po tym terminie powoduje, że roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wygasa, niezależnie od tego, z jakich powodów strona nie dochowała tego terminu. Dla biegu terminów prawa materialnego nie są bowiem istotne przyczyny jego uchybienia. W konsekwencji też złożenie wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania poza ustawowym terminem oznacza niemożność uwzględnienia roszczenia. W tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite i ugruntowane (zob. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 273/08, LEX nr 563128). Należy też podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny parokrotnie potwierdzał zgodność art. 73 ust. 4 ustawy z Konstytucją RP (wyroki z dnia z 14 marca 2000 r., sygn. akt P 5/99 OTK 2000/2/60, z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 11/02, OTK-A 2004/7/66, oraz z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07,OTK-A 2009/8/123 i z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt K 20/09, OTK-A 2011/4/350.
Wobec powyższego skarżąca oraz wszyscy pozostali współwłaściciele mogli złożyć skutecznie wniosek o ustalenie i wpłatę odszkodowanie tylko w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Z ujawnionych w sprawie okoliczności potwierdzonych zgromadzonym materiałem dowodowym wynika jednak, że żaden z nich takiego skutecznego wniosku nie złożył. U. J. pierwszy wniosek w sprawie "o uregulowanie praw własności nieruchomości przy ul. Ś. w G." złożyła w dniu 14 marca 2008 r., następnie dodając żądanie odszkodowania w piśmie z dnia 6 lutego 2012 r. Natomiast M. Ż. i L. Ż. swój wniosek o odszkodowanie złożyli w dniu 2 marca 2012 r. Pozostaje bezsporne, że M. K. – G. w ogóle nie złożyła wniosku o odszkodowanie.
W świetle przywołanych okoliczności pozostaje też bezsporne, że U. J., M. Ż. i L. Ż. swoje wnioski wnieśli po upływie ustawowego terminu. Okoliczności te są w sprawie niewątpliwe, co potwierdził sąd w uzasadnieniu poprzedniego wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 445/15. To zaś implikuje wniosek, że roszczenie o odszkodowanie wymienionych osób, wśród nich skarżącej, wygasło zgodnie z treścią art. 73 ust. 4 ustawy, a tym samym brak było materialnych podstaw prawnych do ustalenia odszkodowania.
Co do kwestii braku wniosku M. K. – G. wyjaśnić należy, w ślad za jednolitym w tym zakresie orzecznictwem sądowoadministracyjnym, że każdy ze współwłaścicieli nieruchomości, niezależnie od pozostałych, ma własne roszczenie o odszkodowanie odpowiadające jego udziałowi we własności nieruchomości. Termin do wystąpienia o odszkodowanie biegnie indywidualnie dla każdego z nich. Oczywiście nie ma przeszkód procesowych do wspólnego inicjowania przez współwłaścicieli jednego postępowania w przedmiocie wypłaty odszkodowania każdemu z uprawnionych, proporcjonalnie do posiadanego udziału, z czym jednak w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia. Złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, jak też nie tamuje postępowania w sprawie odszkodowania fakt złożenia wniosku tylko przez jednego ze współwłaścicieli zajętej nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt I OSK 328/13, LEX nr 1591026; z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1850/13, LEX nr 1517996; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 797/13, LEX nr 1470177).
W konsekwencji sytuację każdego ze współwłaścicieli trzeba rozpatrywać oddzielnie, a brak wniosku ze strony któregokolwiek z nich należy odczytywać jako brak koniecznego impulsu ze strony wskazanego współwłaściciela do tego, żeby rozpocząć postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania na jego rzecz. Brak bowiem indywidualnego wniosku nie tylko nie wszczyna postępowania administracyjnego dotyczącego konkretnej osoby, ale również oznacza niezgłoszenie roszczenia. Nie istnieją bowiem przesłanki do uznania, że zgłoszenie wniosku przez jeden podmiot uprawniony wywołuje skutek dla pozostałych podmiotów w postaci zgłoszenia roszczenia. Po przejściu własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na rzecz Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego poszczególni współwłaściciele uzyskują niezależne od siebie, odrębne roszczenia o odszkodowanie, których realizacja również nie musi być powiązana. Wniosek jednego współwłaściciela nie wszczyna postępowania w odniesieniu do pozostałych, a rozstrzygnięcie takiej sprawy odnosi się tylko do wnioskodawcy.
Oznacza to, że procedowanie w sprawie roszczenia M. K. – G. bez jej wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania było niedopuszczalne, co jednoznacznie potwierdził sąd administracyjny w wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 445/14.
W ocenie sądu Wojewoda prawidłowo, kierując się wytycznymi sądu, przeanalizował ujawnione w sprawie okoliczności i uznał, że sprawa dojrzała do rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Ze względu na wadliwość decyzji organu pierwszej instancji spowodowana niedopuszczalnym rozstrzygnięciem sprawy w stosunku do osoby, która nie złożyła wniosku o odszkodowanie, wojewoda prawidłowo uchylił tę decyzję. Jednocześnie dysponując dostatecznym materiałem dowodowym do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, co wykazał sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 listopada 2014 r., rozpoznając odwołania ponownie rozpatrzył wnioski skarżącej oraz M. Ż. i L. Ż., prawidłowo odmawiając przyznania odszkodowania z powodu wygaśnięcia zgłoszonych roszczeń.
Niejako na marginesie zaznaczyć należy, że brak deklaratoryjnej decyzji wojewody potwierdzającej fakt przejścia z mocy prawa własności nieruchomości nie wstrzymywało biegu terminu do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania. Okoliczność, że stan prawny zajętej pod drogę nieruchomości nie został jeszcze uregulowany do dnia zakończenia biegu terminu do ewentualnego wniesienia wniosku o przyznanie odszkodowania, tj. wojewoda nie wydał decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, nie ma żadnego wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania. Natomiast argumenty skarżącej, która dążyła do wykazania, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku było wynikiem okoliczności przez nią niezawinionych, nie mogły odnieść pożądanego skutku, bo wyklucza to materialny charakter terminu określonego przepisem art. 73 ust. 4 ustawy.
Podsumowując wskazać należy, że ustawodawca przewidział szczególne uregulowania roszczeń osób pozbawionych mocą ustawy praw własnościowych. Określił, że wniosek o wypłatę odszkodowania może być złożony w ściśle oznaczonych ramach czasowych oraz wyznaczył szczegółowy tryb i sposób ustalenia jego wysokości.
W konsekwencji przedstawionych rozważań należy uznać, że brak było materialnych podstaw do uwzględnienia żądań zgłoszonych przez skarżącą oraz odwołujących się M. Ż. i L. Ż., ponieważ przedmiotowe wnioski nie zostały złożone w ustawowym terminie. Tymczasem dla wywołania skutków prawnych wnioski o odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną musiały być złożone w konkretnej przestrzeni czasowej wyznaczonej przez ustawodawcę. W konsekwencji należało przyjąć, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty skargi bezzasadne.
Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę U. J. oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło