II SA/Gd 394/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-11-16
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Jolanta Górska, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu drugiej instancji (Zarządu Szpitala) o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wydana w wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, która nie wyeliminowała z obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji, jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Decyzja organu drugiej instancji, który rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, nie wyeliminował z obrotu prawnego swojej własnej decyzji pierwszej instancji, jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, co oznacza, że musi wydać rozstrzygnięcie zgodne z katalogiem określonym w art. 138 § 1 k.p.a., a nie może orzekać tak, jakby robił to po raz pierwszy, ignorując wcześniejsze rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Skarżący A. J. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Szpitala Specjalistycznego. Decyzją z dnia 12 maja 2016 r. organ odmówił częściowego udostępnienia informacji, a w części dotyczącej informacji przetworzonej wezwał do wykazania szczególnego interesu publicznego. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z dnia 30 maja 2016 r. Zarząd Szpitala odmówił udostępnienia informacji, jednocześnie rozstrzygając o kwestiach, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia w pierwszej decyzji. Skarżący złożył skargę do WSA w Gdańsku, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej. Sąd stwierdził nieważność decyzji z dnia 30 maja 2016 r. z powodu rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od A Sp. z o.o. na rzecz skarżącego A. J. kwoty 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję A Sp. z o.o. z siedzibą w S. z dnia 30 maja 2016 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od A Sp. z o.o. z siedzibą w S. na rzecz skarżącego A. J. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
A. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Szpitala Specjalistycznego z dnia 30 maja 2016 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej wskazanej w pkt 1, 3 i 7 wniosku z dnia 30 kwietnia 2016 r. oraz informującą wnioskodawcę, że podmiot nie dysponuje informacją żądaną w pkt 4, 5, i 6 wniosku z dnia 30 kwietnia 2016 r.
Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
A. J. wnioskiem z dnia 30.04.2016 r. skierowanym do Prezesa Zarządu Szpitala Specjalistycznego wniósł o udzielenie informacji publicznej w zakresie:
1. udostępnienia wykazu wszystkich lokat bankowych z ostatnich 10 lat od dnia złożenia wniosku, które posiada lub posiadał Szpital, informacji na jaką sumę były/są te lokaty oraz sporządzenia kserokopii umów z bankami na świadczenie lokowania pieniędzy w tym lokat bankowych na rachunku na dzień 31.12.2014 r.,
2. sporządzenia kserokopii aktu notarialnego z dnia 22.06.2015r. spisanego przed notariuszem P. L. prowadzącym Kancelarię Notarialną przy ul. P. obejmujący akt przekształcenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Sp. z o.o., Aktu Założycielskiego Sp. z o.o. oraz Regulaminu Organizacyjnego Szpitala Specjalistycznego.,
3. sporządzenia kserokopii sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy oraz danych o zobowiązaniach i inwestycjach krótkoterminowych według stanu na dzień poprzedzający dzień złożenia wniosku o wpisanie spółki kapitałowej do rejestru przedsiębiorców, do których Spółka była zobowiązana na podstawie art. 70 ustawy z dnia 15.04.2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. 2011 nr 112 poz. 654 ze zm.),
4. informacji dotyczącej wskaźnika zadłużenia Spółki na dzień wpisania do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego,
5. sporządzenia kserokopii odpowiedzi na pytania organu dokonującego przekształcenia zawarte w kwestionariuszu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej,
6. udostępnienia wyceny wartości rynkowej nieruchomości sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego (grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki itd.) znajdujących się w posiadaniu Szpitala na dzień przekształcenia w spółkę prawa handlowego,
7. sporządzenia kserokopii bilansu zamknięcia Szpitala, który stał się zarazem bilansem otwarcia Spółki (art. 82 ust. 3 ustawy o działalności leczniczej).
Decyzją z dnia 12.05.2016.r odmówiono wnioskodawcy udzielenia informacji publicznej w części dotyczącej pkt 3 w zakresie sporządzenia kserokopii sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy, pkt 4, 5, 6 i 7 wniosku. Z uzasadnienia decyzji wynika, że odmowa udostępnienia podyktowana została koniecznością ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ograniczeniami wynikającymi z ustawy o rachunkowości. Wyjaśnił, że żądane informacje objęte zostały wolą zachowania ich w poufności, co potwierdzają konkretne czynności podjęte w tym celu przez Spółkę. Dane, o które ubiegał się wnioskodawca, stanowią informacje o znaczeniu gospodarczym dla Spółki i z tego powodu nie mogą podlegać udostępnieniu. Wyjaśniono, że w zakresie pkt 2 informacje zostały udostępnione, a w zakresie pkt 1 i 3 wniosku zobowiązano wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego do uzyskania informacji przetworzonej w postaci wykazu wszystkich lokat bankowych z ostatnich 10 lat oraz kserokopii umów z bankami na świadczenie usług lokowania pieniędzy, w tym lokat bankowych na rachunku na dzień 31.12.2014r.
W piśmie z dnia 19.05.2016 r. wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie informacji przetworzonej wyjaśniając, że jego szczególny interes publiczny przejawia się w trosce o byt i przyszłość Szpitala jako spółki prawa handlowego, a przede wszystkim w trosce zdrowie i życie [...]. Udostępnienie informacji leży w interesie publicznym, gdyż Spółka jest własnością społeczności lokalnej w imieniu i na rzecz której on występuje. Wnioskodawca podkreślił, że szczególnie wnosi o dostarczenie mu sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy, gdyż nie jest to informacja przetworzona ani nie stanowi informacji, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Nadto, wnioskodawca kolejnym pismem z dnia 19.05.2016 r. zawnioskował o ponowne rozpoznanie sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskodawca podkreślił, że nie zostało wykazane, że udostępnienie żądanych informacji mogłoby w konsekwencji narazić Szpital na szkodę. Nie wskazano, jakimi krokami wdrożono procedurę w celu zachowania w poufności informacji, o którą wnosi wnioskodawca. Podkreślił, że jedynym wspólnikiem Spółki prowadzącej Szpital jest województwo, a informacja o jego majątku podlega upublicznieniu, w tym informacje o zakresie wskazanym we wniosku. Wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej w oparciu o art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest nieuzasadniony prawnie.
Decyzją z dnia 30 maja 2016 r. Zarząd Szpitala Specjalistycznego wskazał, że w pierwszej kolejności należało jednoznacznie przesądzić, czy na podmiocie, do którego skierowany został wniosek o udostępnienie informacji publicznej, ciąży ustawowy obowiązek jej udostępnienia, następnie czy żądana informacja jest informacją publiczną, a jeżeli tak, to czy podlega udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy może w stosunku do tej informacji stosuje się przepisy szczególne. Natomiast, gdy żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, to czy dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest wyłącznie pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów omawianej ustawy z uwagi na inny tryb dostępu. Dokonując ponownej oceny wniosku, Zarząd Szpitala wskazał na poniższe:
1. Podmiot, do którego został skierowany wniosek nie jest ustawowo zobowiązany do informacji publicznej. Wszak zgodnie z informacją ujawnioną w Krajowym Rejestrze Sądowym podmiotem uprawnionym do reprezentowania Szpitala Specjalistycznego - zatem także zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej upoważniony jest Zarząd Spółki - w aktualnym stanie prawnym wobec treści zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym - dwóch członków zarządu działających łącznie.
2. Informacje, których udostępnienia żąda wnioskodawca pismem z dnia 30.04.2016 r. są informacjami publicznymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 06.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej i jako takie co do zasady podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w powołanej ustawie.
Zarząd wskazał na poniższe przesłanki odmowy udzielenia żądanej informacji publicznej:
1. W zakresie informacji publicznej wskazanej w pkt 1 i 3 wniosku Zarząd Szpitala Specjalistycznego wskazał, że wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji, którego wnioskodawca upatruje w ustaleniu kapitału zakładowego Spółki na kwotę 160.000.000,00 zł. co budzi podejrzenia co do przejrzystości spraw finansowych Szpitala. W tym zakresie Zarząd Szpitala wyjaśnił, że nawiązując w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do zwrotu szczególnie istotne ustawodawca wprowadził kwalifikowaną formę interesu publicznego, w związku z czym nie wystarczy, by udzielenie informacji było istotne z punktu widzenia interesu publicznego, lecz musi być ono szczególnie istotne. Niezbędne jest więc wykazanie, że informacje, które miałyby być udostępnione nie dotyczą wyłącznie interesu wnioskodawcy, że działa on w interesie publicznym, a sprawa, w której informacji się domaga ma szczególne znaczenie dla funkcjonowania odpowiedniego rodzaju organów - w stanie faktycznym sprawy publicznej służby zdrowia. Dodatkowe wskazanie przez ustawodawcę na jego szczególny charakter oznacza, że podmiot ubiegający się o uzyskanie informacji publicznej przetworzonej ma realny wpływ na funkcjonowanie określonej instytucji publicznej, np. możliwość ulepszenia działania takiej instytucji. Tak więc, udzielenie przez Zarząd Szpitala przetworzonej informacji publicznej (którą niewątpliwie jest informacja wskazana w pkt 1 i 3 wniosku) jest uzasadnione interesem publicznym o tyle, o ile może realnie przełożyć się na poprawę funkcjonowania Spółki, bądź też lecznictwa szpitalnego w ogólności - oznacza to zatem, że charakter czy pozycja podmiotu, który występuje z żądaniem udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realne możliwości przyszłego wykorzystania przez niego uzyskanych danych, ma wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie mu stosownych informacji. W tych okolicznościach Zarząd Szpitala uznał, że udostępnienie wykazu wszystkich lokat bankowych z ostatnich 10 lat od dnia złożenia wniosku, które posiada lub posiadał Szpital, informacji na jaką sumę były/są te lokaty, sporządzenie kserokopii umów z bankami na świadczenie lokowania pieniędzy w tym lokat bankowych na rachunku na dzień 31.12.2014 r. oraz sporządzenie kserokopii sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy oraz danych o zobowiązaniach i inwestycjach krótkoterminowych według stanu na dzień poprzedzający dzień złożenia wniosku o wpisanie spółki kapitałowej do rejestru przedsiębiorców, do których Spółka była zobowiązana na podstawie art. 70 ustawy z dnia 15.04.2011 r. o działalności leczniczej nie będzie miało realnego wpływu na przyszłą działalność Szpitala
2. W zakresie informacji publicznej wskazanej w pkt 7 wniosku Zarząd Szpitala wskazał, że wobec treści przepisu art. 75 ustawy z dnia z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości w związku z przepisem art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 06.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej brak jest podstaw prawnych do udostępnienia informacji w sposób określony we wniosku. Niniejsze dotyczy także informacji publicznej, o której mowa w pkt 3 wniosku.
3. W zakresie informacji publicznej wskazanej w pkt 4, 5 i 6 wniosku Zarząd Szpitala poinformował wnioskodawcę, że Spółka nie dysponuje wnioskowanymi informacjami ponieważ:
a) nie sporządzano wskaźnika zadłużenia Spółki na dzień wpisania Spółki do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego,
b) w procesie przekształcenia Szpitala Specjalistycznego w Szpital Specjalistyczny spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością nie sporządzano odrębnego dokumentu - odpowiedzi na pytania organu dokonującego przekształcenia zawarte w kwestionariuszu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej,
c) na dzień przekształcenia Szpitala Specjalistycznego w Szpital Specjalistyczny spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością nie sporządzano odrębnego dokumentu - profesjonalnej, wykonanej przez rzeczoznawcę majątkowego wyceny wartości rynkowej nieruchomości znajdujących się w posiadaniu Szpitala Specjalistycznego na dzień przekształcenia w spółkę prawa handlowego.
W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowiącemu, że każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zobowiązanie Zarządu Szpitala Specjalistycznego Sp. z o.o. do udostępnienia informacji określonej we wniosku skarżącego z dnia 30 kwietnia 2016 r. w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący nie podziela stanowiska Zarządu Szpitala uzasadniającego odmowę. Jego zdaniem odmowy nie uzasadnia ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa, której nie wykazano, ani brak szczególnego interesu publicznego, który za takim rozstrzygnięciem przemawiałby. Skarżący podkreślił, że w decyzji z dnia 12 maja 2016 r. Zarząd kierował się innymi przesłankami odmowy udostępnienia informacji niż ten sam Zarząd w zaskarżonej decyzji z dnia 30 maja 2016 r. Podkreślono, że informacje określone w pkt 4, 5 i 6 wniosku powinny obowiązkowo znajdować się w Spółce, gdyż ich wytworzenie było niezbędne i wynikało z art. 70 - 82 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
W odpowiedzi na skargę Szpital Specjalistyczny wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę również wtedy, gdy stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, bądź stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Oznacza to, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 k.p.a.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Zarządu Szpitala Specjalistycznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w postaci rażącego naruszenia prawa uzasadniająca stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Wniosek skarżącego z dnia 30 kwietnia 2016 r. skierowany do Prezesa Spółki prowadzącej Szpital Specjalistyczny rozpoznany został w trybie i na zasadach wynikających z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz.1764), zwanej dalej u.d.i.p.
Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega ocenie z punktu widzenia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych. Oznacza to, że udostępnienie informacji objętej wnioskiem może nastąpić wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz, że jest on w posiadaniu informacji, które mają charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Specjalistyczny Szpital jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tj.: Dz.U. z 2016, poz. 1638), zwanej dalej ustawą, prowadzącym działalność leczniczą w formie spółki prawa handlowego – spółki kapitałowej - spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, czyli jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.). W myśl art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy osobą uprawnioną do kierowania podmiotem wykonującym działalność leczniczą i jego reprezentowania na zewnątrz jest kierownik podmiotu leczniczego, którym w przypadku spółki kapitałowej jest jej zarząd. Wobec tego to Zarząd Spółki prowadzącej Szpital, zgodnie z zasadami wynikającymi z wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, zobowiązany był do rozstrzygnięcia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W zakresie podmiotu uprawnionego do rozstrzygnięcia tego wniosku sąd nie dopatrzył się uchybień.
Zgodnie z zasadami wynikającymi z u.d.i.p. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w pierwszej kolejności weryfikowany jest z punktu widzenia przedmiotowego. Polega to na tym, że organ weryfikuje, czy w świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., który stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, oraz w świetle uszczegóławiającego go przepisu art. 6 u.d.i.p., żądane informacje mają charakter informacji publicznej. Co do zasady organ posiadający informację o charakterze publicznym jest zobowiązany do jej udostępnienia realizując w ten sposób konstytucyjne prawo obywatela do informacji określone w art. 61 Konstytucji RP, który w ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2).
Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
W myśl art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2) wglądu do dokumentów urzędowych;
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.
Zasady ograniczania dostępu do informacji publicznej określone zostały również w u.d.i.p. W konsekwencji w procesie rozpoznawania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nawet jeśli publiczny charakter informacji nie budzi wątpliwości organ bądź podmiot zobowiązany do udzielenia informacji winien rozważyć przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., bądź ze względu na rozmiar i wielkość żądanych informacji wdrożyć procedurę weryfikacji szczególnie istotnego interesu publicznego w celu udzielenia informacji przetworzonej.
Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). W toku rozpoznawania wniosku organ ustala, czy żądane informacje mają charakter publiczny oraz czy żądanie nie obejmuje informacji przetworzonej, i stosownie do poczynionych ustaleń podejmuje czynności zmierzające w efekcie do właściwego procesowo i materialnie kompleksowego rozpoznania wniosku. Rozważa również, w razie konieczności przesłanki ograniczenia dostępu do informacji publicznej wynikające z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy oraz ze względu na przesłanki przewidziane w przepisach o ochronie informacji niejawnych, o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych oraz w przepisach o przymusowej restrukturyzacji.
Powyższe ustalenia winny doprowadzić organ bądź uprawniony podmiot do udostępnienia informacji publicznej w sposób i w formie zgodny z wnioskiem lub w innej wskazanej formie (art. 14 u.d.i.p.), odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, które przybierają formę decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W myśl art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do wskazanych wyżej decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z modyfikacjami określonymi w tym przepisie.
W niniejszej sprawie natomiast doszło do rażącego naruszenia procedury rozpoznawania wniosku o udostępnienie informacji publicznej prowadzącej do nierozpoznania istoty sprawy i przedwczesnego podjęcia decyzji z dnia 12 maja 2016 r. Z sentencji tej decyzji wynika bowiem, że odmówiono dostępu do informacji w części dotyczącej pkt 3, 4, 5, 6, i 7 wniosku z dnia 30 kwietnia 2016 r. Z uzasadnienia decyzji wynika natomiast, że informację objętą pkt 2 wniosku udostępniono wnioskodawcy, a w zakresie informacji z pkt 1 i 3 wniosku zobowiązano go do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, albowiem przyjęto, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Wezwanie podmiotu skierowane do wnioskodawcy o wykazanie przesłanek udostępnienia informacji publicznej o charakterze przetworzonym pochodzi z dnia 12 maja 2016 r., czyli z tej samej daty co decyzja rozstrzygająca wniosek z dnia 30 kwietnia 2016 r. Powyższe oznacza, że Zarząd Szpitala nie rozstrzygnął decyzją z dnia 12 maja 2016 r. o całości żądania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, co zmusza do uznania tej decyzji za przedwczesną.
Dopiero bowiem wykazanie istnienia bądź nie szczególnie istotnego interesu publicznego pozwalało podmiotowi na kompleksowe ustosunkowanie się do wniesionego przez wnioskodawcę wniosku i podjęcie rozstrzygnięcia.
Kluczowa jednak kwestia przesądzająca o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji wynika z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.d.i.p., który stanowi, że do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem Zarząd Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która prowadzi Szpital Specjalistyczny nie jest organem władzy publicznej, ale jest innym podmiotem reprezentującym osoby prawne samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.
Wobec tego, z mocy art. 17 ust. 2 u.d.i.p. wnioskodawca mógł wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy, co też uczynił. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Wynika z tego, że środkiem odwoławczym od decyzji wydanej w wyniku rozpoznania wniosku jest nie odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, do którego odpowiednie zastosowanie, czyli z koniecznymi modyfikacjami, mają przepisy k.p.a., w tym przepisy dotyczące rozstrzygnięć wydawanych w administracyjny toku instancji po wniesieniu odwołania bądź wniosku o ponowne rozpoznania sprawy, których zamknięty katalog przewiduje art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Przepis art. 138 § 1 k.p.a. przewiduje następujące rozstrzygnięcia:
1) utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji,
2) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy albo uchylenie tej decyzji i umarzenie postępowania pierwszej instancji w całości albo w części,
3) umarzenie postępowania odwoławczego.
W judykaturze wypracowano jednolite stanowisko w zakresie niedopuszczalności stosowania w takim przypadku rozstrzygnięcia z art. 138 § 2 k.p.a. z tego powodu, że jest w nim mowa o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a więc nie jest możliwe "przekazanie sprawy sobie". Stąd przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania w przypadku rozpoznawania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2015 r., I OSK 1762/14, LEX nr 2091087).
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ rozpoznający sprawę w trybie odwoławczym, również na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Wynika to z art. 138, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (a nie oddalenie odwołania) bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie i zobowiązany jest do podjęcia jednego z rozstrzygnięć określonych w art. 138 k.p.a., z wyłączeniem § 2 w przypadku wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy.
W niniejszej sprawie natomiast Zarząd Szpitala rozpoznając wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy na nowo rozstrzygnął istotę sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2016 r. bez wyeliminowania z obrotu prawnego swojej własnej decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 12 maja 2016 r. Innymi słowy oznacza to, że Zarząd pomimo tego, że orzekał wskutek ponownego rozpoznania sprawy z konsekwencjami prawnymi wynikającymi z istoty administracyjnego toku instancji, orzekał tak, jakby robił to po raz pierwszy dodatkowo rozstrzygając o odmowie udostępnienia informacji o charakterze przetworzonym, co pozostawało poza zakresem rozstrzygnięcia decyzji z dnia 12 maja 2016 r. Odmówił bowiem udostępnienia informacji objętych pkt 1 i 3 wniosku wykraczając tym samym poza zakres rozstrzygnięcia decyzji pierwszej instancji. Zarząd Szpitala podjął zatem rozstrzygnięcie sprzeczne z dyspozycją art. 138 § 1 k.p.a., co sąd zakwalifikował jako rażące naruszenie tego przepisu w związku z art. 17 ust. 2 u.d.i.p.
Organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy może orzekać tylko o mocy prawnej zaskarżonej decyzji. Podkreśla to NSA w wyroku z 21.12.1987 r., IV SA 907/87, wskazując, że decyzja organu odwoławczego dotycząca decyzji, która nie była przedmiotem odwołania, jest nieważna z przyczyny rażącego naruszenia prawa. Takie też stanowisko przyjął NSA w wyroku z 17.9.1990 r., III SA 647/90, że decyzja organu odwoławczego, która w trybie art. 138 § 1 k.p.a. rozstrzyga o decyzji organu I instancji, niebędącej przedmiotem odwołania, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016, s. 614).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Skutkiem tego ponownemu rozpoznaniu podlegać będzie wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, co winna zakończyć się podjęciem prawidłowego rozstrzygnięcia z katalogu określonego w art. 138 § 1 k.p.a.
Sąd na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło