II SA/Gd 395/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. F. na decyzję Wojewody z dnia 28 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 19 lutego 2013 r., nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. F. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 18 lutego 2013 roku Zarząd Powiatu wystąpił do Starosty o wydanie decyzji na podstawie art. 126 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.) - dalej zwanej w skrócie "u.g.n.", w sprawie natychmiastowego czasowego zajęcia nieruchomości - działek nr [...] i [...], położonych w obrębie [...] miasta S., stanowiących własność A. F. i A. F., oraz działki nr [...], położonej w obrębie [...] miasta S., stanowiącej własność J. F. i T. L. Uzasadniając wniosek Zarząd Powiatu wyjaśnił, że w jego ocenie wskazane jest przywrócenie pierwotnego układu hydrograficznego poprzez udrożnienie rowu odwadniającego znajdującego się na ww. działkach, którego zasadniczą funkcją jest odprowadzanie nadmiaru wód opadowych ze zlewni zlokalizowanej w okolicy ulicy K. do Jeziora B. Zarząd stwierdził także, że w wyniku spowodowania zmian stosunków wodnych na gruncie poprzez usypanie wału oraz likwidację przepustu łączącego przedmiotowy rów z rowami zlokalizowanymi wzdłuż drogi powiatowej nr [...], powstało rozlewisko wody, co zagraża bezpieczeństwu ruchu kołowego i pieszego oraz - poprzez powolne nasiąkanie - powoduje niszczenie nawierzchni drogi powiatowej, a także utrudnia dojazd służb ratunkowych do miejscowości K., D. i K. Decyzją z dnia 19 lutego 2013 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 126 u.g.n., Starosta zezwolił na natychmiastowe czasowe zajęcie przez Zarząd Powiatu działek nr [...] i [...], stanowiących współwłasność A. F. i A. F., w części niezbędnej do udrożnienia urządzenia wodnego - rowu oraz przepustu zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1, stanowiącym integralną część decyzji, w celu odwodnienia drogi powiatowej nr [...] relacji Ł. – D. – S. , zlewni ul. K., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zaznaczył przy tym, że okres zajęcia nieruchomości nie może przekroczyć 6 miesięcy od dnia wydania decyzji oraz zobowiązał Zarząd do uporządkowania nieruchomości niezwłocznie po zakończeniu prac. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że ulica K. w miejscu zastoju wód jest najniżej położonym punktem w okolicy i stanowi zlewnię wód opadowych z okolicznych nieruchomości. Wody opadowe z całego terenu, gromadząc się na ulicy K., powodują zastój wód na drodze powiatowej. Brak odpływu wody ze zlewni, zlokalizowanej w okolicy ulicy Kochanowskiego, powoduje powstawanie znacznej szkody w postaci: 1) uszkodzonej nawierzchni drogi powiatowej na tym odcinku, 2) utrudnienia w komunikacji mieszkańców miejscowości K., D. oraz K. ze S., a także utrudnienia w dojeździe służb ratunkowych. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu, wskazane jest przywrócenie pierwotnego układu hydrograficznego, poprzez udrożnienie rowu odwadniającego znajdującego się na działkach nr [...] i [...], gdyż zasadniczą jego funkcją jest odprowadzanie nadmiaru wód opadowych ze zlewni zlokalizowanej w okolicy ulicy K. do odbiornika czyli Jeziora B. Obecnie nie pełni on swojej funkcji, gdyż nie jest na całym odcinku drożny. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ pierwszej instancji uzasadnił koniecznością szybkiego odprowadzenia wody z ulicy K. oraz zapobieżenia powstawania znacznych szkód w postaci dewastacji drogi powiatowej oraz utrudnień w komunikacji miejsko-wiejskiej poprzez zastój wód na ulicy K. Odnośnie wskazanej we wniosku działki nr [...], stanowiącej własność J. F. i T. L. organ wydał odrębną decyzję (decyzja z dnia 19 lutego 2013 roku, nr [...]). Odwołanie od decyzji Starosty z dnia 19 lutego 2013 roku, nr [...], wniósł A. F., domagając się w pismach z 20 i 28 lutego 2013 roku jej uchylenia i umorzenia postępowania, a także wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja pozbawiona jest podstawy prawnej. Wskazany w niej art. 126 u.g.n. nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ może być zastosowany jedynie w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Stan siły wyższej, zdaniem skarżącego, nie wystąpił. W ocenie skarżącego jako przykład siły wyższej można podać powódź, huragan, trzęsienie ziemi, sztorm, śnieżycę. Przypadek nagłej potrzeby też nie występuje, albowiem skarżący już w 2009 roku zgłaszał "do miejscowych wodociągów, starostwa i gminy" potrzebę rozwiązania problemu odprowadzania wód opadowych z ulicy K.. Możliwość powstania szkód określonych w zaskarżonej decyzji była starostwu znana już w przeszłości, a nadto szkody te wystąpiły już przed wydaniem decyzji, w związku z czym brak jest cechy nagłej potrzeby im zapobieżenia. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja zmierza do tego, aby na jego działkach wykopać rów, a nie udrożnić go, i odprowadzić nim ścieki do Jeziora B. Udrożnić można coś co istnieje, a rowu na działkach skarżącego nie ma. Powołując się na poglądy zawarte w orzeczeniach sądów administracyjnych skarżący stwierdził, że podstawą wydania decyzji z art. 126 ust. 1 u.g.n. muszą być informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania, a zastosowanie trybu przewidzianego w tym przepisie nie może być swoistą sankcją za brak postępów w rokowaniach z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Zdaniem skarżącego, nie wystąpiły szczególne przesłanki, których zaistnienie w myśl art. 126 ust. 1 u.g.n. zezwala na ingerencję dokonaną w trybie natychmiastowym, a wydana decyzja była podyktowana tylko brakiem porozumienia ze skarżącym odnośnie sposobu odprowadzania wód opadowych ze zlewni ulicy K.. Dodatkowo, powołując się na przepisy art. 9 pkt 14 lit. c, art. 37 i art. 122 ustawy - Prawo wodne, skarżący stwierdził, że planowane odprowadzenie ścieków z drogi ul. K. do jeziora B. stanowić będzie naruszenie tych przepisów. Decyzją z dnia 28 marca 2013 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej zwanej w skrócie "k.p.a.", Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie przesłanka siły wyższej nie wystąpiła, zachodziła jednak przesłanka powstania nagłej potrzeby w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Wynika to z konieczności udrożnienia rowu oraz przepustu w celu odwodnienia drogi powiatowej nr [...] relacji Ł. –D. – S., zlewni ulicy K.. Zdaniem organu odwoławczego przesłankę "nagłej potrzeby" zapobieżenia powstaniu znacznej szkody należy traktować szeroko. Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja, zgromadzona dla potrzeb przedmiotowego postępowania, potwierdzająca m.in. fakt zalewania drogi, w ocenie organu jest wystarczająca, aby na jej podstawie stwierdzić, że zaistniała potrzeba zapobieżenia powstaniu szkody, a zatem przesłanka do wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości. Brak udrożnienia rowu odwadniającego znajdującego się na przedmiotowych działkach oraz przepustu łączącego przedmiotowy rów z rowami zlokalizowanymi wzdłuż drogi powiatowej nr [...] może przyczynić się do ciągłego zalewania drogi powiatowej, a tym samym wyrządzić znaczne szkody zarówno w postaci niszczenia nawierzchni drogi powiatowej, jak również utrudnień związanych z ruchem kołowym i pieszym, a także dojazdem służb ratunkowych do miejscowości K., D. i K. W tych okolicznościach, zdaniem organu odwoławczego, zaistniały podstawy do natychmiastowego działania w celu niedopuszczenia do powstania szkody w związku z zalewaniem drogi powiatowej. Powołując się na poglądy doktryny prawa, organ odwoławczy stwierdził również, że zarzut odwołania, zgodnie z którym wydanie decyzji nie może nastąpić gdy występuje niemożność osiągnięcia porozumienia z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości podczas rozmów, czy rokowań, jest niezasadny, ponieważ wydanie decyzji na podstawie art. 126 u.g.n. nie jest poprzedzane prowadzeniem rokowań o uzyskanie zgody właściciela lub użytkownika wieczystego tej nieruchomości, skoro istotą tej decyzji jest niezwłoczność zajęcia nieruchomości dla odwrócenia negatywnych zjawisk określonych w art. 126 ust. 1 u.g.n., tj. ochrona bądź przywrócenie normalnego stanu rzeczy w otoczeniu, gdzie przyczyna wydania decyzji zaistniała nagle i niezależnie od woli człowieka. W skardze na powyższą decyzję A. F. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Skarżący podkreślił przy tym, że organy niesłusznie stwierdziły wystąpienie w sprawie przesłanki nagłej potrzeby albowiem skarżący wielokrotnie, przez kilka ostatnich lat, sygnalizował problem zalewania ulicy K. przez wody opadowe i roztopowe, zatem zdarzenia tego nie można uznać za nagłe, nawet traktując to pojęcie prawne szeroko. Ponadto organ odwoławczy nie wyjaśnił, w oparciu o jakie kryteria dokonał rozszerzenia pojęcia "nagła potrzeba". Skarżący stwierdził również, że Wojewoda nie odniósł się do zarzutu odwołania, w którym skarżący wskazywał na fakt nieistnienia rowu na działkach skarżącego. Rów taki zapewne istniał w zamierzchłej przeszłości, jednakże nie był rowem melioracji szczegółowej, nie odprowadzał wód opadowych ze zlewni ulicy K. i w bliżej nieokreślonym czasie został zlikwidowany. Skarżący wyjaśnił również, że nabył przedmiotowe działki w drugiej połowie lat 90-tych XX wieku i nie było na nich żadnego rowu. Na działkach były uprawiane warzywa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym rów na terenie przedmiotowej nieruchomości uprzednio istniał, a jego zasypanie spowodowało konieczność udrożnienia, o czym była mowa w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2013 roku, poz. 270 ze zm.). Przepis art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Z art. 135 ww. ustawy wynika zaś, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty zostały oparte na treści art. 126 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.) - dalej zwanej w skrócie "u.g.n.". Zgodnie z art. 126 ust. 1 u.g.n., w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5 (który nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie), starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Z ustępu 2. tego artykułu wynika, że decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast art. 126 ust. 3 zd. 1 u.g.n. stanowi, że po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, podmiot, który zajął nieruchomość, jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że art. 126 u.g.n. umożliwia wydanie przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości w przypadku zaistnienia siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Literalne brzmienie ww. przepisów pozwala przy tym przyjąć, że decyzja przewidziana w art. 126 u.g.n może zostać wydana tylko z jednej z dwóch przyczyn wymienionych w jego ustępie 1. Jej wydanie jest zatem dopuszczalne jedynie wtedy, gdy uniknięcie powstania szkody lub zapobieżenie skutkom siły wyższej nie jest możliwe bez niezwłocznego zajęcia nieruchomości. W decyzji należy zatem określić, na czym polega siła wyższa lub powstanie znacznej szkody (nie wystarczy powołanie się na sam fakt wystąpienia jakiejś siły wyższej albo bliżej nieokreślonej szkody). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 2009 r., wydanym w sprawie o sygn. I OSK 301/08 (Baza Orzeczeń LEX nr 515988), analizując znaczenie pojęć "siła wyższa" i "nagła potrzeba" zawartych w tym przepisie, podkreślił, że w obu wypadkach ustawodawca zakłada zaistnienie takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Tak więc podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania. W ustawie o gospodarce nieruchomościami nie ma definicji pojęcia "siły wyższej". Można jednak bez większych wątpliwości zaliczyć do kategorii "siły wyższej" takie zjawiska, jak: powódź, huragan, trzęsienie ziemi, pożar spowodowany zewnętrznymi przyczynami, niespotykane anomalie pogodowe (np. wystąpienie wysokich lub niskich temperatur, normalnie niewystępujących w danym miejscu itp.). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że "siła wyższa" uzasadniająca zastosowanie trybu przewidzianego w art. 126 u.g.n. nie wystąpiła. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wprost przyznał tę okoliczność, uzasadniając wydanie w niniejszej sprawie decyzji przewidzianej w art. 126 ust. 1 u.g.n. zaistnieniem drugiej przesłanki zastosowania tego przepisu, tj. wystąpieniem nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. W ocenie organu, potrzeba ta miałaby wynikać z konieczności udrożnienia, znajdujących się na działkach skarżącego, rowu oraz przepustu w celu odwodnienia drogi powiatowej nr [...] relacji Ł. – D. – S., zlewni ulicy K.. W niniejszej sprawie spór dotyczył tego, czy w sprawie wystąpiła wskazana w art. 126 ust. 1 u.g.n. "nagła potrzeba zapobieżenia" szkodom opisanym we wniosku, a związanym z zalewaniem powyższej drogi. Organ odwoławczy przyjął, że przesłankę "nagłej potrzeby" zapobieżenia powstaniu znacznej szkody należy traktować szeroko, a znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja, potwierdzająca m.in. fakt zalewania drogi, jest wystarczająca, aby na jej podstawie stwierdzić, że zaistniała potrzeba zapobieżenia powstaniu szkody. Organ uznał bowiem, że brak udrożnienia rowu odwadniającego znajdującego się na działkach skarżącego oraz przepustu łączącego przedmiotowy rów z rowami zlokalizowanymi wzdłuż drogi powiatowej nr [...] może przyczynić się do ciągłego zalewania drogi powiatowej, a tym samym wyrządzić znaczne szkody zarówno w postaci niszczenia nawierzchni drogi powiatowej, jak również utrudnień związanych z ruchem kołowym i pieszym, a także dojazdem służb ratunkowych do miejscowości K., D. i K. Z tych przyczyn przyjął, że zaistniały podstawy do natychmiastowego działania w celu niedopuszczenia do powstania szkody w związku z zalewaniem drogi powiatowej. Inaczej sprawę tę przedstawił skarżący, który wywodził, że przypadek "nagłej potrzeby" nie występuje, albowiem skarżący już w 2009 roku zgłaszał "do miejscowych wodociągów, starostwa i gminy" potrzebę rozwiązania problemu odprowadzania wód opadowych z ulicy K.. Możliwość powstania szkód określonych w zaskarżonej decyzji była zatem starostwu znana już w przeszłości, a nadto szkody te wystąpiły już przed wydaniem decyzji, w związku z czym brak jest cechy nagłej potrzeby im zapobieżenia. Skarżący zarzucił przy tym również, że zaskarżona decyzja zmierza do tego, aby na jego działkach wykopać rów, który na jego działkach nie istnieje. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wskazanie w przepisie art. 126 ust. 1 u.g.n., że potrzeba ma być nagła, oznacza, że szkoda, której chce się zapobiec, stosując rozwiązania przyjęte w art. 126 u.g.n., musi być taką szkodą, która nie mogła być wcześniej przewidywana ani tym bardziej planowana (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym już powyżej wyroku z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 301/08). Nie można przy tym zaakceptować stwierdzenia organu odwoławczego (nie popartego zresztą żadną argumentacją), zgodnie z którym przesłankę "nagłej potrzeby" zapobieżenia powstaniu znacznej szkody z art. 126 ust. 1 u.g.n. należy traktować szeroko. Przepisy art. 126 u.g.n. stanowią bowiem ograniczenie prawa własności właścicieli działek, w stosunku do których może zostać wydana decyzja o czasowym zajęciu nieruchomości, ponieważ ograniczają prawo właściciela działki do swobodnego korzystania z nieruchomości z wyłączeniem innych osób, które jest podstawowym elementem prawa własności. Z tych też przyczyn należy stwierdzić, że ich wykładnia nie może być rozszerzająca. Oceniając przez pryzmat tak dokonanej wykładni pojęcia "nagłej potrzeby" z art. 126 u.g.n. niniejszą sprawę, Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie przyjęły, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania rozwiązań przewidzianych w tym przepisie tj. art. 126 ust. 1 u.g.n. albowiem w sprawie nie zaistniała żadna z omówionych powyżej przesłanek tj. nie wystąpiła ani siła wyższa, ani nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Zarówno bowiem w przypadku "siły wyższej", jak i "nagłej potrzeby", ustawodawca zakłada zaistnienie takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Tak więc podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być takie informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania. Tymczasem ze zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy dokumentów, w szczególności załączonych do wniosku, wynika, że problemy z odwodnieniem drogi - ul. K. i związane z tym okresowe rozlewiska utrudniające komunikację występują co najmniej od paru lat. Świadczą o tym załączniki do wniosku z dnia 18 lutego 2013 roku w postaci: - ekspertyzy technicznej dotyczącej podania przyczyny stanu wody na działce nr [...] z 22 sierpnia 2012 roku - w ekspertyzie tej (str. 19 i 24-25) wskazuje się, że w wyniku zmiany stosunków wodnych dokonanej w 2011 roku na ww. działce oraz na granicy tej działki z działką skarżącego nr [...], która polegać miała na zasypaniu rowu, usunięciu przepustu i usypaniu wału ograniczającego odpływ wody ze zlewni, doszło do zatrzymania wód opadowych, które podmyły ulicę i ją uszkodziły; ponadto we wnioskach końcowych ekspertyzy wskazuje się na konieczność przywrócenia pierwotnego układu hydrograficznego, polegającego na odtworzeniu rowu (który - według twierdzeń z wniosku z dnia 18 lutego 2013 roku, przebiega nie tylko przez działkę nr [...] lecz także przez działki skarżącego); - załączników do ekspertyzy z 22 sierpnia 2012 roku w postaci zdjęć ul. K. ze stycznia 2012 roku (woda na ulicy i w jej bezpośrednim sąsiedztwie); - opinii technicznej z 9 stycznia 2012 roku dotyczącej "sytuacji braku odwodnienia drogi powiatowej nr [...]"; - notatki z 8 września 2011 roku "w sprawie zakłócenia w systemie dotychczasowego odwodnienia drogi powiatowej nr [...]", w której stwierdza się, że rów przebiegający przez przyległy do drogi teren odprowadzający wody został zasypany; - opinii technologicznej z 24 sierpnia 2012 roku dotyczącej stanu drogi nr [...] i wpływu na niego znajdującego się na niej rozlewiska wody; - pisma Komendanta Powiatowego Policji z 24 stycznia 2012 roku dotyczącego okresowego zalewania ww. drogi przez wody opadowe; - opinii z kwietnia 2012 roku w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia funkcji urządzeniu wodnemu zlokalizowanemu na działkach nr [...] (działka skarżącego) i nr [...] w S.; - pisma Naczelnika Wydziału Komunikacji, Transportu i Dróg Starostwa Powiatowego z 17 stycznia 2012 roku, w którym działający z upoważnienia Starosty Naczelnik wyjaśnia Komendantowi Powiatowemu Policji, "że problem zalewania tego odcinka drogi powiatowej toczy się już od miesiąca czerwca 2011 r.", a nadto powołuje się na korespondencję z A. F. W ocenie Sądu z prostego zestawienia dat ww. dokumentów (sporządzonych w okresie od września 2011 roku do sierpnia 2012 roku) oraz daty wniosku tj. 18 lutego 2013 r., wynika, że powtarzające się zalania ul. K., spowodowane w ocenie wnioskodawcy zmianą stosunków wodnych dokonaną na gruntach wskazanych we wniosku, nie mogły uzasadniać zastosowania tryby z art. 126 u.g.n., ponieważ należy je zakwalifikować jako zdarzenia wielokrotnie się powtarzające, które nie mają charakteru nagłego. Należy również stwierdzić, że potrzeba wydania decyzji z art. 126 u.g.n. nie może wynikać z niemożności osiągnięcia porozumienia podczas rokowań poprzedzających wydanie decyzji, choćby nawet z punktu widzenia podmiotu, który ewentualnie nabędzie prawa do nieruchomości lub zajmie nieruchomość, to odkładanie w czasie chwili rozpoczęcia prac groziło mu powstaniem znacznej szkody. Jak bowiem słusznie wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 13 kwietnia 2005 r., wydanym w sprawie SA/Sz 1710/03 (Baza Orzeczeń LEX nr 300491), w żadnym wypadku zastosowanie trybu przewidzianego w art. 126 u.g.n. nie może być swoistą sankcją za brak postępów w rokowaniach z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Właśnie to orzeczenie cytował skarżący w odwołaniu, wyjaśniając, że od kilku lat prowadzi m. in. ze Starostą rozmowy dotyczące sposobu rozwiązania problemu zalewania drogi powiatowej, przy czy on "proponuje wykonanie kanalizacji od ul. K. do jeziora B. Starostwo upiera się przy wariancie z kanałem". Odnosząc się do tego zarzutu odwołania organ drugiej instancji stwierdził jedynie, że cytowany powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dotyczy innego stanu faktycznego, a wydanie decyzji opartej na treści art. 126 u.g.n. nie jest związane z obowiązkiem uprzedniego przeprowadzenia rokowań. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organu odwoławczego, pogląd wyrażony w cytowanym powyżej wyroku odnosi się również do decyzji wydawanych jedynie na podstawie art. 126 ust. 1 u.g.n., które nie mogą stanowić - jak wyjaśniono w ww. wyroku, swoistej sankcji za fiasko rozmów dotyczących sposobu zajęcia lub przejęcia działki, której decyzja ma dotyczyć. W tym kontekście, skądinąd słuszny pogląd organu odwoławczego, zgodnie z którym wydanie decyzji opartej na treści art. 126 u.g.n. nie jest związane z obowiązkiem uprzedniego przeprowadzenia rokowań, nie stanowi odpowiedzi na zarzut skarżącego, który - jak wynika z treści odwołania (i skargi), uważa, że wydana w niniejszej sprawie decyzja stanowi niejako karę za to, że pozostaje w sporze ze starostwem co do sposobu rozwiązania problemu zalewania drogi powiatowej. Organ odwoławczy dopiero w odpowiedzi na skargę odniósł się do kolejnego zarzutu podniesionego w odwołaniu, a dotyczącego nieistnienia rowu, który wnioskodawca w wykonaniu zaskarżonej decyzji miałby udrożnić. W ogóle natomiast nie ustosunkował się do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących legalności prac, które miałyby zostać wykonane na podstawie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej zwanej w skrócie "k.p.a.", decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne, czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 roku (sygn. SA/Lu 2479/94, Baza Orzeczeń LEX nr 27106) jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron postępowania do organów administracyjnych. Należy również wyjaśnić, że odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Cel tego pisma jest zupełnie inny - ma ono w zasadzie zawierać ustosunkowanie się do zarzutów skargi. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, jest wadą postępowania administracyjnego, pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 4 września 2007 roku, sygn. IV SA/Wa 594/07, Baza Orzeczeń LEX nr 399423). Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że rozpoznając niniejszą sprawę organy obu instancji naruszyły przepis prawa materialnego tj. art. 126 ust. 1 u.g.n. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ponieważ błędnie uznały, że w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzą przesłanki zezwolenia - w drodze decyzji, na czasowe zajęcie nieruchomości skarżącego. Ponadto organ drugiej instancji, nie odnosząc się do wszystkich zarzutów odwołania, w szczególności dotyczących nieistnienia na działce skarżącego urządzenia wodnego, które na podstawie wydanego zezwolenia miało zostać udrożnione, naruszył art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Organ uniemożliwił sądowi kontrolę swojego stanowiska w tym zakresie, a skarżącego pozbawił możliwości ustosunkowania się do poglądów organu w skardze. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania w postaci wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając jego zwrot od organu odwoławczego na rzecz skarżącego. Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.