II SA/Gd 397/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. N. na uchwałę Rady Miasta z dnia 25 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej G. N. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł (trzysta złotych). G. N. – reprezentowana przez adwokata Ł. L., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 25 listopada 2009 r., nr XXXVII/839/09, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy [..]. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 30 czerwca 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącej oraz do wskazania, czy skarżąca przed wniesieniem skargi zwracała się do Rady Miasta z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą. W obu wezwaniach wyznaczono termin 7 dni na ich wykonanie, pod rygorem odrzucenia skargi. Przepis art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. stanowi bowiem, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z treścią art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., gdy pismo jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Ponadto, przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) – zwanej dalej u.s.g., stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Powołane wyżej brzmienie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. - obowiązujące do dnia 1 czerwca 2017 r. - ma zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Przepis ten stanowi, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie zaś z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a. (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), w brzmieniu sprzed nowelizacji, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (art. 52 § 4 p.p.s.a.). W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Zgodnie z powołanymi przepisami, w tym art. 101 ust. 1 u.s.g., warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy podjętą przed dniem 1 czerwca 2017 r. jest uprzednie bezskuteczne wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego jej postanowieniami. Wezwanie takie może być wniesione w każdym czasie, ale dopiero jego dokonanie otwiera drogę do sądowej kontroli aktu administracyjnego. Instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa (stanowiąca surogat środka zaskarżenia) nie ma wyłącznie charakteru formalnego, lecz ma umożliwiać kompetentnemu organowi gminy, który podjął kwestionowany akt, wyeliminowanie z obrotu prawnego takich unormowań zawartych w uchwale, które w świetle obowiązującego, obiektywnego porządku prawnego, naruszają interes prawny lub uprawnienie podmiotu wzywającego do usunięcia naruszenia prawa. Czynność wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie może mieć jedynie charakteru formalnego, a musi dawać radzie gminy rzeczywistą możliwość odniesienia się do indywidulanie zgłoszonych zarzutów. W konsekwencji, w okolicznościach niniejszej sprawy, w której zaskarżoną uchwałę podjęto w dniu 25 listopada 2009 r., skargę należało poprzedzić wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Przesyłkę, zawierającą wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi oraz do wskazania, czy skarżąca przed wniesieniem skargi zwracała się do Rady Miasta z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą, pełnomocnik skarżącej odebrał w dniu 5 lipca 2021 r. Tym samym, termin do wykonania wezwań upływał w dniu 12 lipca 2021 r. W terminie tym, pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 9 lipca 2021 r. wskazał numer PESEL skarżącej i oświadczył, że cofa skargę wniesioną w niniejszej sprawie. Jednakże, z akt sprawy wynika, że w terminie do dnia 12 lipca 2021 r. ani skarżąca ani jej pełnomocnik nie nadesłali do Sądu dowodu wystąpienia z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą. Jednocześnie, w odpowiedzi na skargę Rada Miasta wskazała, że skarżąca, przed złożeniem skargi w niniejszej sprawie, nie wezwała Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy bez wyczerpania trybu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia skutkuje odrzuceniem skargi przez ten sąd jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd miał przy tym na uwadze, że skarżący może cofnąć skargę wyłącznie wtedy, gdy wszczęła ona postępowanie sądowoadministracyjne, tzn. gdy WSA stwierdził, że skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków, które stałyby w opozycji do nadania jej dalszego biegu (zob. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 928/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Merytoryczne rozpatrzenie wniosku o cofnięcie skargi jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy skarga nie zawiera błędów lub braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu. W obliczu wystąpienia takich błędów lub braków sąd administracyjny skargę odrzuca (zob. postanowienie NSA z dnia 3 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1829/07, Legalis). Jednocześnie, Sąd orzekł o zwrocie skarżącej uiszczonego wpisu od skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.