II SA/Gd 400/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-12-02

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Janina Guść, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, gdy zobowiązany powołuje się na zarzuty dotyczące niewłaściwości organu egzekucyjnego, które były już przedmiotem wcześniejszych postępowań i rozstrzygnięć?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli zarzuty podniesione przez zobowiązanego, w tym dotyczące niewłaściwości organu, zostały już prawomocnie rozstrzygnięte w poprzednich postępowaniach. Ponowne podnoszenie tych samych zarzutów jest niezasadne. Sąd ocenia legalność zaskarżonego postanowienia w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami skargi, a w tym przypadku organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stan faktyczny
Strony skarżące wniosły skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki. Nakaz rozbiórki został wydany w 2002 r. i prawomocnie utrzymany w mocy przez sądy administracyjne. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone od 2004 r., a skarżący wielokrotnie podnosili zarzuty, w tym dotyczące niewłaściwości organu egzekucyjnego, które były już rozstrzygane w poprzednich postępowaniach. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie zasad postępowania administracyjnego i nieustalenie stanu faktycznego dotyczącego obiektów budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. B. i A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę. T. B. i A. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2015 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 kwietnia 2015 r., odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego na skutek braku wykonania nakazu rozbiórki orzeczonego decyzją z dnia 3 kwietnia 2002 r. Zaskarżone postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 3 kwietnia 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał T. i A. B. rozbiórkę obiektów budowlanych: ustępu o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem, tymczasowego obiektu budowlanego - przyczepy campingowej bez kół oraz obiektu na elementach betonowych o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacyjną o wymiarach 2,00 m x 2,85 m, wybudowanych na działce nr [...] położonej w K. gmina W. bez wymaganych prawem pozwoleń na budowę. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 maja 2002 r. utrzymał w mocy nakaz rozbiórki. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1493/02, oddalił skargę T. i A. B. na decyzję ostateczną z dnia 7 maja 2002 r. Tym samym postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki wskazanych obiektów budowlanych zostało ostatecznie zakończone, a nałożony obowiązek rozbiórki podlegał wykonaniu. Ponieważ strony zobowiązane nie wykonały obowiązku rozbiórki Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jako wierzyciel, upomnieniem z dnia 19 lipca 2004 r. doręczonym skarżącym w dniu 5 sierpnia 2004 r., wezwał T. i A. B. do wykonania obowiązku rozbiórki, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w przypadku niewykonania tego obowiązku. Następnie po sprawdzeniu, że obowiązek nie został wykonany, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki wszczął wobec zobowiązanych postępowanie egzekucyjne w administracji, wystawiając w dniu 24 sierpnia 2004 r. tytuł wykonawczy. Wniesione przez zobowiązanych zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia 24 września 2004 r. zostały oddalone, a rozstrzygnięcie to utrzymała w mocy instancja odwoławcza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 4 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 19/05, oddalił skargę T. i A. B. na postanowienie organu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny natomiast wyrokiem z dnia 12 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1189/06 oddalił skargę kasacyjną T. i A. B. od wyroku sądu pierwszej instancji. Następnie organ egzekucyjny po stwierdzeniu w drodze oględzin, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany, postanowieniem z dnia 30 maja 2011 r. nałożył na T. B. i A. B. grzywnę w wysokości 5.000 zł, utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt. II SA/Gd 838/11, oddalił skargę T. i A. B. na postanowienie organu drugiej instancji z dnia 8 września 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt. II OSK 1802/12, oddalił skargę kasacyjną T. i A. B. od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2012 r. Następnie organ egzekucyjny w trakcie oględzin przeprowadzonych ponownie, w dniu 19 maja 2014 r., stwierdził, że obiekty budowlane objęte nakazem rozbiórki nie zostały rozebrane. Wobec tego, przed wystawieniem tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych, organ egzekucyjny przesłał upomnienie wzywające T. B. i A. B. do uregulowania grzywny nałożonej ww. postanowieniem z dnia 30 maja 2011 r. wraz z kosztami egzekucyjnymi, łącznie 5.079, 60 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, z pouczeniem, że w przypadku nieuregulowania należności w tym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. T. i A. B. pismem z dnia 27 marca 2015 r. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując na art. 59 § 1 pkt 7 w związku z art. 33 pkt 1, 7 i 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2015 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił T. i A. B. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ten organ w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 kwietnia 2002 r. Organ egzekucyjny pierwszej instancji uznał, że w świetle art. 59 § 1 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619), nie wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie. W zażaleniu na to postanowienie T. i A. B. wnieśli o jego uchylenie i zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania w całości wszystkich zarzutów i wniosków wniesionych pismem z dnia 27 marca 2015 r. Skarżący zarzucili organowi pierwszej instancji, że nie wziął pod uwagę obowiązujących przepisów art. 59 § 1 pkt 7 w związku z art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 3 kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w sytuacji, gdy obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji nie został wykonany, a upomnienie wzywające do wykonania rozbiórki i tytuł wykonawczy wystawione przez właściwy organ doręczone zostały skutecznie, to brak jest podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 1, pkt 7 i pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia wyjaśniono, że sprawdzenie wykonania rozbiórki obiektów budowlanych nie wymaga uczestnictwa stron. Podkreślono, że organ pierwszej instancji w dniu 19 maja 2014 r. dokonał powtórnych oględzin i stwierdził, że obiekty budowlane objęte nakazem rozbiórki nie zostały rozebrane. Ponadto wyjaśniono, że postępowanie egzekucyjne organu pierwszej instancji prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 czerwca 2002 r. nr [...] zostało w trybie odwoławczym umorzone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 sierpnia 2002 r. nr [...]. Podstawę do takiego działania stanowiły wówczas obowiązujące przepisy art. 22 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którymi właściwość miejscowa organu egzekucyjnego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym ustalało się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Zobowiązani T. i A. B. mieszkali w Ł., zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł wobec nich prowadzić postępowania egzekucyjnego. Natomiast zmiana przepisów tej ustawy obowiązująca od dnia 11 lipca 2003 r. spowodowała, że w tym czasie jak i obecnie zgodnie z art. 22 § 5 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji o charakterze niepieniężnym w sprawach dotyczących nieruchomości oraz obiektów budowlanych ustala się według miejsca położenia tej nieruchomości, lub obiektu budowlanego. Skoro działka, na której wybudowane zostały obiekty budowlane objęte nakazem rozbiórki położona jest na terenie powiatu puckiego, to stosownie do tych przepisów organem właściwym do prowadzenia egzekucji jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. W odniesieniu do zarzutów dotyczących upomnienia z dnia 18 marca 2015 r. należy stwierdzić, że w upomnieniu tym określono rodzaj należności – jako grzywnę w celu przymuszenia, kwotę należności głównej w wysokości 5.000 zł oraz podano datę maj 2011 r., a ponadto wezwanie do uregulowania należności wraz z kosztami egzekucyjnymi łącznie 5.079, 60 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia z pouczeniem, że w przypadku nieuregulowania należności w tym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. Wskazane elementy nie budzą wątpliwości, a upomnienie to dotyczy postanowienia o nałożeniu grzywny z dnia 30 maja 2011 r. W skardze na powyższe postanowienie skarżący T. B. i A. B. zarzucają: 1. naruszenie zasad postępowania administracyjnego nakładających obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy z uwagi na fakt, że organ drugiej instancji nie odniósł się w sposób merytoryczny do wskazanych w piśmie z dnia 27 marca 2015 r. podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a w szczególności z uwagi na fakt, że w sprawie zostały wydane dwa odrębne tytuły wykonawcze dotyczące wykonania przez skarżących tego samego obowiązku o charakterze niepieniężnym, pierwszy wydany w dniu 12 czerwca 2002 r., nr [...], na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 kwietnia 2002 r., nr [...], kolejny tytuł wykonawczy z dnia 24 sierpnia 2004 r., znak [...], także na podstawie decyzji z dnia 3 kwietnia 2002 r. PINB nr [...], a zatem w sprawie istniały dwa odrębne tytuły wykonawcze stanowiące podstawę prowadzenia w stosunku do skarżących postępowania egzekucyjnego w administracji, a w konsekwencji zgłoszony zarzut naruszenia art. 33 pkt 9 upea nigdy nie został rozpoznany, z uwagi na fakt, że w dotychczasowych postępowaniach nigdy nie była rozstrzygana kwestia związana z wydaniem pierwszego, prawomocnego tytułu wykonawczego w przedmiotowej sprawie w dniu 12.06.2002 r., a tym samym nie był i nie został rozpoznany zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny z uwagi na obowiązującą zasadę ogólną mówiącą, że organem właściwym w postępowaniu egzekucyjnym jest organ za taki wskazany przez ustawę obowiązującą w dacie wydania decyzji, w tym przypadku decyzji z dnia 3 kwietnia 2002 r., stanowiącej podstawę wydania każdego z opisanych tytułów wykonawczych, która to decyzja została wydana przed zmianą treści art. 21 § 1 pkt 1 kpa z dniem 11 lipca 2003 r., a zatem data wydania decyzji i data wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 czerwca 2002 r., a nie data wystawienia i wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 24 sierpnia 2004 r., jest zasadniczą datą dla dokonania oceny właściwości organu egzekucyjnego, którym w tej sprawie od początku był i nadal jest organ właściwym dla miejsca zamieszkania zobowiązanych, 2. nieustalenie na obecnym etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego stanu faktycznego związanego z zabudową działki nr [...] położonej w K., czy znajdujące się na nieruchomości obiekty budowlane nietrwale związane z gruntem są tymi samymi obiektami, jakie zostały określone w decyzji z dnia 3 kwietnia 2002 r., obiekty te w trakcie ostatnich oględzin, tj. w dniu 19 maja 2014 r., nie zostały opisane, nie zostały skonkretyzowane, w tym poprzez podanie ich rozmiarów, a tym samym organ pierwszej instancji nadal nie dał skarżącym możliwości ustosunkowania się do przeprowadzonych czynności oględzin. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o uwzględnienie wniosku skarżących o umorzenie prowadzonego w stosunku do nich postępowania egzekucyjnego, bądź, w dalszej kolejności, o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji organowi właściwemu według miejsca zamieszkania skarżących. Z uzasadnienia skargi wynika, że zasadniczym zarzutem jest prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, albowiem ustalony ze względu na miejsce położenia nieruchomości, podczas gdy organem właściwym winien być organ egzekucyjny ustalony ze względu na miejsce zamieszkania skarżących. Stan prawny w tym zakresie uległ zmianie z dniem 11 lipca 2003 r., czyli z dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, ale miarodajny dla oceny właściwości organu egzekucyjnego winien być stan sprzed nowelizacji, albowiem pierwszy tytuł egzekucyjny z decyzji nakazującej rozbiórkę wydano w dniu 12 czerwca 2002 r. Skarżący podkreślili również wpływ na rozstrzygnięcie sprawy uchybienia procesowego polegającego na braku zawiadomienia skarżących o mających się odbyć oględzinach w dniu 19 maja 2014 r. Skarżący zakwestionowali brak szczegółowego określenia w protokole z oględzin obiektów, które tam się znajdują i stwierdzenia ich tożsamości z obiektami objętymi obowiązkiem rozbiórki. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśniono, że postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku rozbiórki wynikającego z ostatecznej decyzji z dnia 3 kwietnia 2002 r. prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 czerwca 2002 r. zostało w trybie odwoławczym umorzone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 sierpnia 2002 r. Podstawę do takiego działania stanowiły wówczas obowiązujące przepisy art. 22 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którymi właściwość miejscowa organu egzekucyjnego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym ustalało się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Skarżący mieszkali w Ł., zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego nie mógł wobec nich prowadzić egzekucji. Natomiast zmiana przepisów ustawy obowiązująca od dnia 11 lipca 2003 r. spowodowała, że w tym czasie, jak i obecnie zgodnie z art. 22 § 5 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji o charakterze niepieniężnym w sprawach dotyczących nieruchomości oraz obiektów budowlanych ustala się według miejsca położenia tej nieruchomości lub obiektu budowalnego. Skoro działa, na której wybudowano obiekty objęte nakazałem rozbiórki znajduje się na terenie powiatu, to właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego. Wobec tego wskazany organ egzekucyjny jako właściwy wystawił w dniu 24 sierpnia 2004 r. nowy tytuł egzekucyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (przepis w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie noweli z dnia 9 kwietnia 2015 r., Dz. U. z 2015 r., poz. 658, to jest przed 15 sierpnia 2015 r., gdyż postępowanie sądowe wszczęto przed tą datą). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji wykazało, że są one zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji, odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 24 sierpnia 2004 r. z uwagi na niewykonanie nakazu rozbiórki trzech obiektów budowalnych zlokalizowanych na działce nr [...] w K. Podstawą materialnoprawną działania organów w rozpoznawanej sprawie były przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619), zwanej dalej u.p.e.a., w tym w szczególności przepis art. 59 § 1. Przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Oceniając argumenty skarżących w świetle dyspozycji powołanego wyżej przepisu organy egzekucyjne obu instancji prawidłowo uznały, że nie wystąpiła żadna ze wskazanych tam przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego. Potwierdza to wszechstronnie zgromadzony i szczegółowo rozważony w sprawie materiał dowodowy. Dla porządku przypomnieć należy, że egzekucja, do której odnosi się przedmiotowe postępowanie dotyczy egzekucji obowiązku niepieniężnego skonkretyzowanego w prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 kwietnia 2002 r., polegającego na rozbiórce trzech obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr [...] w K. Obowiązek ten został prawomocnie potwierdzony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 28 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1493/02, którym oddalono skargę T. i A. B. na decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki. Organy egzekucyjne wszczęły przymusowe wykonanie prawomocnie orzeczonej rozbiórki wobec braku dobrowolnego wykonania tego obowiązku. Wystawiono w dniu 24 sierpnia 2004 r. tytuł wykonawczy i rozpoczęto przewidzianą w u.p.e.a. procedurę przymusowej egzekucji obowiązku niepieniężnego. W toku egzekucji skarżący wnieśli w trybie art. 33 u.p.e.a. zarzuty oparte o przesłanki wynikające z pkt 1, 7 i 9 tego przepisu. Zarzuty te zostały oddalone jako niezasadne przez obie instancje administracyjne, a ich rozstrzygnięcia zostały skontrolowane pod względem legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem oddalającym skargę z dnia z dnia 4 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 19/05, co potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1189/06 oddalając skargę kasacyjną T. i A. B. od wyroku sądu pierwszej instancji. Tym sposobem etap postępowania egzekucyjnego związany z rozpoznaniem zarzutów zobowiązanych został prawomocnie zakończony, a los zarzutów został ostatecznie przesądzony. W tej sytuacji podnoszenie ponownie w skardze zarzutów tożsamych z tymi sformułowanymi w piśmie z dnia 27 marca 2015 r. bądź kwestionowanie prawidłowości rozpoznania zgłoszonych zarzutów, jest niezasadne i te argumenty skargi nie mogą zostać uwzględnione. Dla porządku jednak należy przychylić się do wyjaśnień organu egzekucyjnego w kwestii wydania w sprawie dwóch tytułów wykonawczych. Postępowanie egzekucyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 12 czerwca 2002 r. zostało w trybie odwoławczym umorzone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 sierpnia 2002 r. Zgodnie z wówczas obowiązującym brzmieniem przepisu art. 22 § 4 u.p.e.a. regulującego właściwość organów, o której decydowało miejsce zamieszkania zobowiązanych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego nie był organem właściwym do prowadzenia egzekucji w stosunku do osób zobowiązanych mieszkających w Ł. Wobec wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), nowelizującej art. 22 u.p.e.a. poprzez dodanie § 5 pkt 2, z dniem 11 lipca 2003 r. właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji o charakterze niepieniężnym w sprawach dotyczących nieruchomości oraz obiektów budowlanych ustala się według miejsca położenia tej nieruchomości lub obiektu budowalnego. Wobec tego, jeśli obiekty budowlane objęte nakazem rozbiórki znajdują się na działce położone w miejscowości K., na obszarze powiatu p., to właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego. Ponieważ postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte po dniu 11 lipca 2003 r. zastosowanie miały przepisy nowe. Wobec tego wskazany organ egzekucyjny jako właściwy wystawił w dniu 24 sierpnia 2004 r. nowy tytuł egzekucyjny, na podstawie którego prowadzono postępowanie egzekucyjne kontrolowane w niniejszej sprawie. Przedstawionym działaniom organów egzekucyjnych nie można przypisać żadnych w tym zakresie uchybień, które skutkowałyby nieprawidłowością podejmowanych rozstrzygnięć. Wbrew zarzutom skargi kwestia dwóch tytułów wykonawczych, podniesiona już w zażaleniu, została wyjaśniona przez organ egzekucyjny odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu. W rozpoznawanej sprawie kontroli poddano rozstrzygnięcia podjęte już na kolejnym etapie egzekucji obowiązku niepieniężnego rozbiórki, polegającym na egzekucji grzywny nałożonej w celu przymuszenia do jego wykonania. Ponieważ orzeczona grzywna w celu przymuszenia okazała się nieskuteczna w stosunku do zobowiązanych i nie spowodowała dobrowolnego wykonania przez nich obowiązku organ podjął kolejne kroki proceduralne celem wyegzekwowania orzeczonej grzywny, dopełniając wszystkich warunków formalnych, w tym skonfrontowania w terenie stanu realizacji obowiązku rozbiórki i przesłania zobowiązanym upomnienia z dnia 18 marca 2015 r. W reakcji na to skarżący zwrócili się do organu z wnioskiem o umorzenie postępowania, ponawiając zarzuty formułowane w piśmie z dnia 27 marca 2015 r. oraz kwestionując prawidłowość proceduralną działań organów, który nie zawiadomił ich o terminie przeprowadzonych oględzin w dniu 19 maja 2014 r. Niemniej przedmiotem kontrolowanego postępowania jest wyłącznie wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego zawarty w piśmie zobowiązanych z dnia 27 marca 2015 r. Przyznać należy, że brak zawiadomienia strony postępowania w trybie art. 79 § 1 k.p.a. (stosowanego posiłkowo, zgodnie z art. 18 u.p.e.a.) o terminie i miejscu przeprowadzenia oględzin we wskazanym w tym przepisie terminie stanowi naruszenie art. 79 § 1 k.p.a. Każde jednak naruszenie procesowe należy rozważać w kontekście jego wpływu na wynik sprawy, czyli wpływu na wadliwość podjętego rozstrzygnięcia, a w tym wypadku takiego negatywnego wpływu nie było. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy obecność skarżących przy oględzinach w dniu 19 maja 2014 r. nie mogłaby skutkować poczynieniem odmiennych ustaleń niż te, którym wyraz dał organ w sporządzonym protokole, skoro zobowiązani na żadnym etapie postępowania egzekucyjnego toczącego się od 2004 r. nie wskazywali, że objęte nakazem rozbiórki obiekty zostały przez nich rozebrane. Niemniej zdaniem sądu poczynione przez organ egzekucyjny czynności sprawdzające zmierzające do ustalenia, czy nakaz rozbiórki został wykonany nie wymagały bezwzględnie obecności zobowiązanych. Natomiast ustalenie przez organ, że obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania nakładałby na ten organ obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 59 § 4 u.p.e.a. postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu. Oznacza to, że zobowiązanym w niniejszej sprawie przysługiwało uprawnienie do złożenia wniosku o umorzenie postępowania. Z uprawnienia tego skarżący mogli skorzystać w każdym czasie i na każdym etapie postępowania egzekucyjnego, co uczynili. Z realizacji tego uprawnienia nie można czynić żadnego zarzutu, aczkolwiek w świetle całokształtu okoliczność sprawy trudno oprzeć się ocenie uporczywego braku woli dobrowolnego poddania się nakazowi rozbiórki oraz przewlekania egzekucji. Zgodnie z art. 59 § 3 u.p.e.a. w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Organ egzekucyjny zobowiązany jest do umorzenia postępowania egzekucyjnego tylko wówczas, gdy uzna zasadność zarzutów. W rozpoznawanej sprawie organy egzekucyjne prawidłowo uznały, że nie zaszła żadna z podstaw uzasadniających umorzenie postępowania wskazywana przez skarżących. Skarżący powoływali się na przesłankę umorzenia określoną w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., gdzie podstawą umorzenia jest niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego albo brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia pomimo ciążącego na wierzycielu obowiązku w tym zakresie. Analiza akt niniejszej sprawy zaistnienia tych okoliczności nie potwierdza, w tym w szczególności przeczy tezie o braku doręczenia upomnienia. W aktach administracyjny organu egzekucyjnego znajduje się bowiem zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia, które doręczono skarżącym w dniu 5 sierpnia 2004 r. Nadto, bez wpływu na ocenę wystąpienia przesłanek umorzenia postępowania pozostają zastrzeżenia skarżących co do tożsamości obiektów znajdujących się na działce nr [...], skoro według treści protokołu z dnia 19 maja 2014 r. potwierdzono występowanie na przedmiotowej działce obiektów objętych nakazem rozbiórki z dnia 3 kwietnia 2002 r., co w sposób dostateczny wykazało zignorowanie przez skarżących nakazu rozbiórki. W tych okolicznościach sąd uznał, że podjęte przez organy egzekucyjne obu instancji rozstrzygnięcie w następstwie rozpoznania wniosku skarżących o umorzenie postępowania odpowiada prawu. Zostało podjęte w oparciu o prawidłowo zgromadzony i zweryfikowany materiał dowodowy przy właściwym zastosowaniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło