II SA/Gd 410/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 kwietnia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę P. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego. W dniu 1 lutego 2011 r. P. H. złożył w Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i postanowieniem z dnia 6 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 27 maja 2011 r. Okręgowa Rada Adwokacka w G. poinformowała, iż pełnomocnikiem z urzędu dla P. H. został wyznaczony adwokat M. G. W dniu 15 czerwca 2011 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik skarżącego wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku oraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik wskazał, iż pismo Izby Adwokackiej z dnia 27 maja 2011 r. o ustanowieniu go pełnomocnikiem P. H., zostało mu doręczone w dniu 8 czerwca 2011 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wyjaśnił, iż skarżący z uwagi na swoją nieporadność wynikającą ze stanu zdrowia, nie był w stanie samodzielnie podjąć się obrony swoich interesów w sprawie i dlatego wystąpił z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 141 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo od podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, z tym że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. W niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę P. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął więc w dniu 2 lutego 2011 r. Zaś wniosek pełnomocnika skarżącego o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku i doręczenie odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem został złożony w dniu 15 czerwca 2011 r., a więc po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu strona może bronić się składając wniosek o przywrócenie terminu. Stosownie bowiem do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a., warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Sąd badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonać oceny z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W literaturze przedmiotu dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LexPolonica nr 2387928). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 329). Z kolei ogólnie zły stan zdrowia, czy jedynie złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości nie mogą być potraktowane jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony (vide: T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 333-334; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2007 r., II OSK 479/07, Lex nr 344095). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w niezachowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący nadesłał do Sądu dokumentację lekarską – historię choroby z okresu od 16 kwietnia 2009 r. do 13 lipca 2011 r., z której wynika, iż pozostaje on pod opieką poradni psychiatrycznej. Skarżący zgłaszał się do poradni 9-krotnie w 2009 r. w kwietniu, maju i czerwcu, 4-krotnie w 2010 r. w marcu, maju, lipcu i listopadzie. W 2011 r. skarżący zgłaszał się do poradni 17 lutego, 13 maja i 13 lipca. Z dokumentacji lekarskiej wynika, iż skarżący cierpi na zaburzenia adaptacyjne (F 60). Przedstawiona dokumentacja nie potwierdza faktu, iż skarżący mimo dochowania należytej staranności, nie mógł zachować terminu do dokonania czynności, jaką jest złożenie wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Skarżący w okresie pozostawanie pod opieką poradni psychiatrycznej samodzielnie brał udział w całym postępowaniu administracyjnym, w tym wnosił odwołanie. Skarżący brał także samodzielnie udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Samodzielnie wniósł on skargę w niniejszej sprawie, uiścił wpis sądowy zgodnie z wezwaniem Sądu, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego wydanego w przedmiocie prawa pomocy. W tej sytuacji stwierdzenie, iż choroba skarżącego uniemożliwiała mu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w okresie biegu terminu na złożenie wniosku t.j. od 26 stycznia 2011 r. do 2 lutego 2011 r., nie jest uzasadnione. Podkreślić należy, iż złożenie wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie jest czynnością skomplikowaną i niewątpliwie nie wymaga działania profesjonalnego pełnomocnika. Jest to czynność prosta, o której skarżący został pouczony, a druk wniosku skarżący mógł uzyskać w wydziale informacji sądowej. Wskazać również należy, iż skarżący został dwukrotnie poinformowany przez Sąd o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi. Pouczenie takie zawarte było w zawiadomieniu o rozprawie a ponadto, skarżący o tym obowiązku został pouczony na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w dniu 26 stycznia 2011 r., w której skarżący brał udział. Skarżący dokonywał w okresie pozostawania pod opieką poradni czynności dużo bardziej skomplikowanych jak wniesienia środka odwoławczego lub skargi i robił to skutecznie. W tej sytuacji, wykazanie przez skarżącego braku możliwości działania w okresie od 26 stycznia 2011 r. do 2 lutego 2011 r. wymagałoby wskazania zaistnienia innych szczególnych okoliczności i dokumentacji potwierdzającej ten fakt. Podkreślenia wymaga również fakt, iż skarżący w dniu 1 lutego 2011 r. złożył wypełniony wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Miał on zatem również możliwość złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżący ma pełną zdolność do czynności prawnych, która warunkuje posiadanie pełnej zdolności procesowej, niezbędnej do dokonywania czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżącego, jako składającego wniosek o przywrócenie terminu, obciążał obowiązek wykazania, iż uchybienie terminu nastąpiło w sposób przez niego niezawiniony, bowiem mimo zachowania należytej staranności nie mógł on dokonać czynności w terminie. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, iż niezłożenie wniosku o uzasadnienie wyroku było związane jest z brakiem możliwości działania. Przeciwna ocena okoliczności sprawy prowadziłaby do stwierdzenia, iż skarżący w całym okresie kilku lat pozostawania pod opieką poradni nie był w stanie dokonywać w terminie czynności procesowych, czemu przeczy zebrany materiał dowodowy. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku.