II SA/Gd 412/03

Dnia 27 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka NSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 27 października 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lutego 2003 roku Nr [[...]] w przedmiocie: nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 października 2002 roku nr [[...]], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. W. 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 lutego 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art.144 kpa, art. 80 ust. 2 pkt.2, art.83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekstDz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 października 2002 r. o nałożeniu na K. W. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Organ I instancji nałożył grzywnę w wysokości 15.739zł. Wysokość grzywny organ odwoławczy ustalił w kwocie 11.333 zł i określił, że dotyczy ona obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego na działkach nr [[...]] i [[...]] przy ul. W. nr [[...]] w H., usytuowanego od strony zachodniej będącego w budowie tymczasowego pawilonu gastronomicznego i - ściany frontowej z zadaszeniem wykonanym pomiędzy ww. budynkiem gospodarczym a będącym w budowie pawilonem gastronomicznym. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego upomnieniem z dnia 10.07.2002 r. wezwał K. W. do wykonania rozbiórki wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. obiektu. Następnie zaskarżonym postanowieniem nałożono na zobowiązanego grzywnę w wysokości 15.739 zł celem przymuszenia do wykonania rozbiórki. W zażaleniu strona zarzuciła nieprecyzyjne określenie obiektu podlegającego rozbiórce, potrzebę zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania o pozwolenie na budowę obiektu sąsiadującego i - niewykonalność postanowienia ze względu na wysokość grzywny w stosunku do dochodów K. W. Organ odwoławczy uznał, że zaskarżone postanowienie jest merytorycznie uzasadnione, jednak mylnie przyjęto powierzchnię zabudowy dla potrzeb wyliczenia grzywny, co organ odwoławczy skorygował i sam nałożył grzywnę we wskazanej wysokości /niższej/. Obiekty w stosunku do których orzeczono rozbiórkę nie są związane z będący w budowie pawilonem gastronomicznym, objętym toczącym się postępowaniem o pozwolenie na budowę, a w razie wykonania rozbiórki zobowiązany może wystąpić do organu o umorzenie grzywny. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. W. ponowił zarzuty odnośnie obowiązku rozbiórki obiektu pisząc, że mur, nazywany przez organy do spraw nadzoru budowlanego budynkiem gospodarczym, jest niezbędny dla funkcjonowania baru gastronomicznego będącego źródłem utrzymania dla rodziny skarżącego. Nadto skarżący zrzucił, że wymiary powierzchni obiektu, będące podstawą obliczenia wysokości grzywny, są nieprawidłowe. Ponownie zarzucił niewykonalność postanowienia ze względów technicznych i - z uwagi na wysokość grzywny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wskazując między innymi, że pomiarów powierzchni obiektu dokonano w obecności skarżącego, co dokumentuje protokół z czynności, a zarzuty odnośnie nałożonego obowiązku rozbiórki są bezprzedmiotowe wobec prawomocności decyzji nakazującej skarżącemu jej wykonanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.18 mającej zastosowanie w sprawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz.U. Nr 24, poz.151/jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75, 77 § 1 k.p.a.), wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, a w szczególności te, które rzutują na kwestie wymiaru grzywny i możliwość wykonania obowiązku /art.121 § 5 i art.33 i n. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/. W niniejszej sprawie organy obu instancji nie wyjaśniły w wymagany prawem sposób istotnych zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. W zażaleniu tym skarżący podnosił, że obiekt mający ulec rozbiórce został określony w sposób niewłaściwy i obecnie nie wiadomo, co ma być przedmiotem rozbiórki na terenie działki nr [[...]] położonej w H. przy ul. W. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano wprawdzie motywy podjętych rozstrzygnięć, nie odniesiono się jednak do zarzutów podniesionych przez skarżącego, a w szczególności - zarzutu, że przed podjęciem restrykcyjnych postanowień nie przeprowadzono wizji w terenie - oględzin obiektu. Nadto w niniejszej sprawie uszło uwadze organom obu instancji, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 k.p.a.). Innymi słowy, bez zapoznania strony z dowodami nie mają one w sprawie żadnego znaczenia. Co więcej, skoro w postępowaniu egzekucyjnym przeprowadzano oględziny obiektu, to strona nie tylko powinna być zapoznana z wynikami czynności dowodowej czyli protokołem, ale przede wszystkim należało zawiadomić ją o czasie oględzin przynajmniej 7 dni przed terminem, a także umożliwić jej wzięcie udziału w czynności (art.67§1 i 2 pkt 3 i art.79 § 1 i 2 w związku z art. 10 k.p.a.). W niniejszej sprawie zignorowano wspomniane prawa strony, albowiem skarżąca nie została zawiadomiona przez organ I instancji o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin, które na zlecenie organu II instancji przeprowadzili pracownicy organ I instancji w dniu 27 stycznia 2003 roku. Wbrew stanowisku organu odwoławczego wyrażonego w odpowiedzi na skargę, w czynności tej nie brał udziału skarżący, a przynajmniej nie ma na to dowodu w aktach sprawy, gdyż protokół z oględzin nie zawiera podpisu K. W. ani wzmianki, że obecny przy czynności odmówił podpisania protokołu / dowód - akta adm. k - faks/. Zignorowanie wspomnianych praw strony spowodowało, że materiał dowodowy we wskazanym wyżej zakresie, stał się w sprawie bezwartościowy, gdyż w świetle art. 81 k.p.a. nie można go brać pod uwagę. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż art. 79 k.p.a. stanowi następną po wyrażonej w art. 10 gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Zachowanie wymogów określonych w powołanych przepisach, niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 13 lutego 1986 r. II SA 2015/85 ONSA 1986 Nr 1, poz. 13). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy - przy zastosowaniu przewidzianych prawem środków dowodowych - precyzyjnie ustalą powierzchnię obiektu podlegającego rozbiórce, co ma istotne znaczenie dla określenia wysokości należnej grzywny. Wyjaśnienie tej okoliczności faktycznej ma bowiem istotny wpływ na wynik sprawy nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki. Ocena tych okoliczności winna dać podstawę do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wydania prawidłowego postanowienia. W nawiązaniu do zarzutów skargi należy wyjaśnić skarżącemu, że stanowisko organów egzekucyjnych, iż organy te nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest prawidłowe i znajduje uzasadnienie w treści art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem- na tym etapie postępowania bez znaczenia prawnego są zarzuty odnoszące się do konieczności korzystania z wybudowanego bez pozwolenia obiektu, sporów na tle korzystania z nieruchomości i prób uzyskania pozwolenia na budowę obiektu. Z wyżej opisanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonego postanowienia wydano na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu administracyjnymi. O kosztach orzeczono w myśl art.200 tej ustawy.