II SA/Gd 419/18

WyrokWSA w Gdańsku2019-01-09

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zły stan techniczny budynku, w tym ugięte podsufitki na strychu i zły stan techniczny kominów, stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji o wyłączeniu części budynku z użytkowania na podstawie art. 68 Prawa budowlanego, jeśli nie ma jednoznacznego ustalenia, że część ta bezpośrednio grozi zawaleniem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zły stan techniczny budynku, nawet jeśli udokumentowany, nie stanowi wystarczającej podstawy do wydania decyzji o wyłączeniu części budynku z użytkowania na podstawie art. 68 Prawa budowlanego, jeśli nie ma jednoznacznego ustalenia, że ta część budynku bezpośrednio grozi zawaleniem. Wskazano, że pojęcie 'awarii' nie jest równoznaczne z 'zawaleniem', a decyzja o nakazie opróżnienia lub wyłączenia budynku z użytkowania musi być poprzedzona wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym i jednoznacznym ustaleniem przesłanki bezpośredniego zagrożenia zawaleniem.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą P. P. F. i E. G. wyłączenie z użytkowania części budynku mieszkalnego z powodu stwierdzenia nieszczelności dachu, ugięcia podsufitek na strychu grożących awarią oraz złego stanu technicznego kominów i orynnowania. Skarżący P. P. F. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 6 § 1 KPA i art. 7, 77 § 1 KPA, wskazując na niemożność wykonania nakazanych robót z powodu utrudnień ze strony Z. R. zamieszkującego nieruchomość. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 marca 2018 r. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi P. P. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia z użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 marca 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. P. F. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. P.F. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 marca 2018 r. nakazującą P. P. F. oraz E. G. wyłączenie z użytkowania w terminie natychmiastowym części budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [..] przy ul. J. w C., gmina K. Decyzje powyższe zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził czynności kontrolne (w dniu 14 grudnia 2017 r.) oraz oględziny (w dniu 7 marca 2018 r.) w budynku mieszkalnym, usytuowanym na działce nr [..] przy ul. J. w miejscowości C., gm. K. Organ ustalił, że współwłaścicielami budynku są P. P.F. oraz E. G. Stwierdzono, że budynek posiada zewnętrzne wymiary w rzucie poziomym 14 m x 9,40 m. W budynku zamieszkuje Z. R. Ustalono, że użytkowane są dwa pokoje na parterze budynku oraz pomieszczenie kuchni. W kuchni znajduje się piec węglowy. W przedmiotowych pomieszczeniach brak wentylacji, brak rys i spękań. W budynku mieszkalnym nie ma łazienki i toalety. Na piętrze budynku znajduje się pomieszczenie strychowe, nieużytkowe. Organ stwierdził, że występują nieszczelności pokrycia dachowego (azbestowego). W dwóch pomieszczeniach strychowych (skrajnych) antresolach uległy znacznemu ugięciu podsufitki na skutek erozji i wilgoci. Stwierdzono, że ww. podsufitki grożą bezpośrednio awarią. oraz że części dwóch kominów znajdujących się powyżej połaci dachowej są w bardzo złym technicznym. Przedmiotowe kominy wymagają remontu i czyszczenia. Organ stwierdził ponadto zły stan techniczny i ubytki w orynnowaniu budynku, brak rur spustowych, a także ubytki tynku w gzymsie nad otworem okiennym i drzwiowym od strony południowej budynku i spękania tynków ścian zewnętrznych. Mając na uwadze powyższe ustalenia w decyzji z dnia 9 marca 2018 r., wydanej na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332, dalej jamo p.b.) organ pierwszej instancji nakazał właścicielom budynku wyłączenie z użytkowania część budynku mieszkalnego obejmującą pomieszczenia strychowe. Odwołanie od tej decyzji złożył P. F., domagając się skierowania jej do osoby, która faktycznie włada nieruchomością, tj. Z. R. W decyzji z dnia 21 maja 2018 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie niniejsze zostało wszczęte w związku z pismem Sądu Rejonowego, informującym o możliwości wystąpienia katastrofy budowlanej w budynku objętym niniejszym postępowaniem i brakiem możliwości wpłynięcia na uczestników postępowania co do poczynienia koniecznych nakładów na budynek i jego naprawę. Następnie organ, powołując się na art. 68 p.b. wskazał, że przesłanką wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku, w którym przebywają ludzie. Jest to więc sytuacja zaistnienia stanu nagłej konieczności, w którym stan techniczny budynku może stwarzać niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego lub grozić niepowetowaną szkodą materialną. Świadczy o tym nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności lub zastosowanie art. 69 p.b. Zdaniem organu odwoławczego, znajdujący się w aktach sprawy protokół oględzin budynku mieszkalnego i dołączona do niego dokumentacja fotograficzna świadczą o wystąpieniu przesłanki do wyłączenia części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi z użytkowania, dlatego też wydanie decyzji nakazującej jego właścicielom, na podstawie tego protokołu, wyłączenie w terminie natychmiastowym pomieszczeń strychu w tym budynku, bezpośrednio grożących zawaleniem ("awarią"), jest zasadne. Odnosząc się do odwołania organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 68 pkt 1 p.b. decyzje podejmowane na jego podstawie polegają na nałożeniu na określone w nim podmioty konkretnych obowiązków. Adresatami tych obowiązków są wyłącznie właściciele lub zarządcy obiektów budowlanych (...). Dyspozycja art. 68 pkt 1 p.b. wskazuje zatem wyraźnie, że decyzje wydawane na jego podstawie nie dotyczą obowiązków prawnych najemców lokali, co implikuje, że nie mają oni przymiotu stron postępowania administracyjnego w sprawach o opróżnienie budynku. Osoba mająca "zapewnioną służebność mieszkania" w budynku nie jest najemcą tego mieszkania, lecz użytkując je legalnie, także nie ma obowiązków wynikających z ustawy Prawo budowlane. Nie może jednak utrudniać wykonywania nakazów administracyjnych kierowanych do właścicieli budynku. Skargę na powyższą decyzję wywiódł P. P. F. domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na treść decyzji, a mianowicie art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że skarżący uchyla się od obowiązku nałożonego decyzją, podczas gdy podejmował liczne kroki bezpośrednio zmierzające do wykonania nakazanego obowiązku, 2) naruszenie przepisu postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, a mianowicie art. 7 k.p.a. w związku z 77 § 1 k.p.a., poprzez ocenę okoliczności uniemożliwiania przez Z. R., zajmującego sporną nieruchomość wykonania nakazanych robót jako indyferentnej na gruncie prowadzonego postępowania, podczas gdy ma ona kluczowe i decydujące znaczenie z uwagi na brak faktycznej możliwości wykonania całości robót remontowych wywołany oporem Z. R. Skarżący alternatywnie wniósł o wydanie decyzji wzywającej Z. R. - osoby przebywającej na tej nieruchomości objętej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 marca 2018 r. - do jej opuszczenia, z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego, a w razie oporu zezwolenia na podjęcie odpowiednich kroków, w celu zastosowania przymusu bezpośredniego w tym celu. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że obecnie ze względu na postawę Z. R. – swojego wuja oraz orzeczenie Sądu Rejonowego w sprawie [..], nie ma prawa wstępu do przedmiotowej nieruchomości, a więc i możliwości wykonania w niej jakichkolwiek remontów oraz obowiązku orzeczonego w skarżonej decyzji. Wyjaśnił, że wuj obdarował go przedmiotową nieruchomością, po czym darowiznę tę odwołał i od 2012 r. przed Sądem Rejonowym toczy się sprawa dotycząca tej nieruchomości. Od 2012 roku skarżący nie ma możliwości korzystania z nieruchomości mimo że uiszcza związane z nią daniny publiczne. Podkreślił skarżący, że nie rozumie orzeczeń Sądu Rejonowego, który z jednej strony informuje organy nadzoru budowlanego o możliwości wystąpienia katastrofy w budynku, z drugiej zaś odmawia wydania skarżącemu zezwolenia do wejście i poruszanie się po części nieruchomości, w konsekwencji pozbawiając go możliwości poczynienia jakichkolwiek ulepszeń i remontów w obrębie budynku. Skarżący wskazał nadto, że wielokrotnie bezskutecznie próbował zwrócić uwagę władz lokalnych na sytuację życiową i bytową wuja, który od wielu lat odrzuca pomoc rodziny, żyjąc w warunkach zagrożenia dla zdrowia i życia. Wskazując na art. 68 i 69 ustawy p.b. skarżący stwierdził, że w razie utrudnień w opróżnieniu budynku zastosowanie mogą znaleźć środki egzekucyjne, wynikające z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, m. in. grzywna w celu przymuszenia, a w razie jej bezskuteczności – środki wynikające z art. 144 tej ustawy, tj. usunięcie ruchomości z lokalu i wydanie ich wierzycielowi i wezwanie osób przebywających w nieruchomości do jej opuszczenia z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego. Skarżący zaznaczył też, że organ odwoławczy nie odniósł się do jego zarzutów odnośnie do odpowiedzialności Z. R. za bezpośrednie przyczynienie się do pogorszenia stanu nieruchomości, co niewątpliwie powinno mieć odzwierciedlenie w ewentualnych roszczeniach względem niego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako – "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonych granicach sąd uznał, że skarga, choć nie z powodów w niej wskazanych, jest zasadna. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest kontrola legalności decyzji w sprawie wyłączenia z użytkowania części budynku mieszkalnego, obejmującej pomieszczenia strychowe, zlokalizowanego na dz. nr [..] przy ul. J. w C., gm. K. w terminie natychmiastowym oraz zamieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Decyzja organu pierwszej instancji skierowana została do właścicieli tego budynku, tj. do P. P. F. i E. G. Pozostaje niesporne, że w budynku zamieszkuje inna osoba. Przesłanki wyłączenia z użytkowania określone są w art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., dalej p.b.) stanowiącym, że w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany: 1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania; 2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów; 3) zarządzić: a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania, b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania. Przesłanką wyłączenia z użytkowania całości lub części obiektu budowlanego w oparciu o powyższy przepis jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku, w którym przebywają ludzie. Jest to więc sytuacja zaistnienia stanu nagłej konieczności, w którym stan techniczny budynku stwarzać może niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, lub może grozić niepowetowaną szkodą materialną (por. np. wyrok NSA z dnia 13 marca 1998 r., sygn. akt IV SA 944/96, LEX nr 43340). Nakaz wyłączenia budynku lub jego części z użytkowania może być wydany jedynie w przypadkach rzeczywistego zagrożenia dla ludzi, wynikającego z takiego stanu technicznego budynku, który jest oceniony jako bezpośrednio grożący zawaleniem. W orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 68 p.b. ma zastosowanie w wyjątkowych okolicznościach, wymagających od organów nadzoru budowlanego podejmowania zdecydowanych kroków w celu ochrony takich wartości jak życie i zdrowie ludzkie. Nie zwalnia to jednak tych organów od dokonania właściwych ustaleń faktycznych w celu stwierdzenia, że istotnie zachodzą przesłanki do zastosowania środków, opisanych w cytowanym przepisie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1038/10, www.nsa.gov.pl). Orzeczenie o nakazie opróżnienia budynku, czy wyłączeniu go z użytkowania - z uwagi na konsekwencje takiej decyzji - musi być zatem poprzedzone wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym, którego obligatoryjnym elementem, wynikającym z art. 68 p.b., są oględziny nieruchomości, potwierdzone protokołem oględzin, z którego jednoznacznie wynika przesłanka wydania nakazu z art. 68 p.b., tj. stan bezpośredniego zagrożenia zawaleniem budynku. W realiach niniejszej sprawy główny ciężar oceny prawidłowości wydanej decyzji sprowadza się do analizy materiału dowodowego, stanowiącego podstawę tego rozstrzygnięcia, przy czym – jak wskazano powyżej – podstawowe znaczenie dla oceny wystąpienia przesłanki z art. 68 p.b. ma dowód z oględzin nieruchomości. Jak ustalił organ i też wynika to z akt administracyjnych, postępowanie zostało wszczęte z urzędu, na skutek pisma Sądu Rejonowego z dnia 17 listopada 2017 r., przed którym toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności budynku i odwołanie darowizny, skierowanego do organu nadzoru budowlanego z sugestią rozważenia działań mających na celu zapobieżenie ewentualnej katastrofie budowlanej. Wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji zostało poprzedzone kontrolą budynku w dniu 14 grudnia 2017 r., utrwalonej w protokole oraz następnie – oględzinami nieruchomości w dniu 7 marca 2018 r. Z protokołu oględzin i dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej wynika, że przedmiotem postępowania jest budynek parterowy z nieużytkowym poddaszem. W budynku zamieszkuje Z. R., który zajmuje pokoje na parterze budynku oraz kuchnię. W pomieszczeniach parterowych brak jest widocznych spękań i rys. Brak jest też wentylacji, nie ma łazienki i toalety, a w kuchni jest dostępna wyłącznie zimna woda. Na piętrze budynku znajduje się pomieszczenie strychowe nieużytkowe, w którym stwierdzono nieszczelności pokrycia dachowego – azbestowego. W dwóch skrajnych antresolach strychowych występują uszkodzone podsufitki – wgięte na skutek erozji i wilgoci. Stwierdzono, że podsufitki te grożą bezpośrednią "awarią" i należy je natychmiast zdemontować. Ponadto, ustalono że kominy są w bardzo złym stanie technicznym – wymagają remontu i wyczyszczenia. Podobnie, w złym stanie technicznym jest orynnowanie budynku, brakuje rur spustowych; występują ubytki w tynku oraz spękania tynku na ścianach zewnętrznych budynku, a także ubytki tynku w gzymsie nad otworem drzwiowym i okiennym od strony południowej budynku. Stwierdzono, że część parterowa budynku wymaga remontu. W oględzinach wziął udział skarżący, co potwierdza jego podpis pod protokołem. Tak ustalony, niewątpliwie zły stan techniczny budynku, nie stanowi jednak w ocenie sądu wystarczającego dowodu na okoliczność zaistnienia przesłanki do wyłączenia części obiektu z użytkowania, gdyż zabrakło jednoznacznego ustalenia, że opisana część budynku bezpośrednio grozi zawaleniem. Wystąpienie tej przesłanki powinno być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości, tymczasem organ pierwszej instancji wskazuje na możliwość zaistnienia "awarii", nieprecyzując, co się kryje pod tym słowem, które niewątpliwie nie jest równoznaczne z pojęciem "zawalenia". Warto w tym miejscu wyjaśnić, że przepis art. 68 p.b. alternatywnie wskazuje na dwie możliwości w zakresie orzeczenia: nakazanie opróżnienia budynku oraz nakazanie wyłączenia budynku w całości lub w części z użytkowania. Obydwie dyspozycje związane są z zaistnieniem sytuacji określonej w hipotezie przepisu jako "potrzeba opróżnienia budynku bezpośrednio grożącego zawaleniem". Przepis ten jednocześnie ma zastosowanie wyłącznie do budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, zarówno stały, jak i czasowy. Opróżnienie budynku a jego wyłączenie z użytkowania stanowią różne obowiązki: dla ustalenia, że spełniony został obowiązek wyłączenia z użytkowania wystarczy stwierdzenie, że w obiekcie nie przebywają ludzie (obiekt nie jest już przez nich użytkowany w celach pobytu). Natomiast obowiązek opróżnienia budynku dotyczy sytuacji, gdy zamieszkują w nim ludzie i oznacza też m.in. obowiązek usunięcia z budynku przedmiotów znajdujących się w nim. W każdym przypadku jednak, decyzja wydana na podstawie art. 68 p.b., z uwagi na daleko idące skutki dla właściciela, winna być poprzedzona wnikliwym i wszechstronnym ustaleniem i rozważeniem wszystkich okoliczności sprawy. Ustalenie tych okoliczności wymaga oceny, czy obiekt znajduje się w nieodwracalnie złym stanie technicznym. Ocena taka musi odbywać się w kategoriach technicznych i mieć potwierdzenie w ustaleniach wynikających z oględzin. Kluczowe jest bowiem stwierdzenie, że budynek lub jego część bezpośrednio grozi zawaleniem, gdyż to właśnie bezpośrednia groźba zawalenia budynku jest przesłanką wydania decyzji w trybie art. 68 p.b., a nie zły stan techniczny budynku. W tym zakresie sąd nie podziela stanowiska organów administracji, że z protokołu oględzin wynika taki stan techniczny budynku, który uzasadnia zastosowanie art. 68 p.b. Udokumentowany bowiem został niewątpliwie zły stan techniczny budynku. Wątpliwości jednak budzi, czy ustalenia protokołu, wskazujące na "bezpośrednią awarię" w związku ze zniszczonymi na skutek erozji i wilgoci podsufitkami na strychu budynku oraz stwierdzone ubytki w dachu – jako najpoważniejsze wady omawianego budynku - można zakwalifikować jako prowadzące do bezpośredniego zagrożenia jego zawaleniem. Ocena przesłanki zaistnienia niebezpieczeństwa zawalenia części budynku (na dodatek nieużytkowej) w niniejszej sprawie nie jest na tyle jednoznaczna, aby uprawniała do wydania zaskarżonej decyzji, która z instytucjonalnego punktu widzenia ma charakter wyjątkowy. W konsekwencji, wskazane uchybienia stanowią o wadliwości postępowania wyjaśniającego i przedwczesnym zastosowaniu art. 68 p.b. w okolicznościach niniejszej sprawy. Organy administracji dopuściły się ponadto naruszenia przepisów proceduralnych, a w szczególności art. 7 k.p.a. stanowiącego, że w toku postępowania organy administracji muszą podejmować kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania. Wynika z niej obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych określoną sprawą. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do art. 107 § 1 k.p.a. jednym ze składników decyzji administracyjnej jest uzasadnienie faktyczne, które w myśl § 3 powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z treści powyższych przepisów wynika zatem, że rozstrzygając sprawę organ administracji jest zobowiązany jednoznacznie wskazać, które fakty uznaje za udowodnione, a ponadto dokonując takiego wskazania nie może uchylić się od wyraźnego przedstawienia w uzasadnieniu decyzji, na podstawie jakich dowodów uznał te fakty za udowodnione. Rola organu administracji nie może przy tym ograniczać się jedynie do powołania się na określony przepis prawa materialnego i stwierdzenie, że w sprawie zachodzą przesłanki w nim wymienione. Niezależnie od powyższego, wątpliwości sądu budzi też sama treść decyzji i wynikającego z niej nakazu, obejmująca wyłącznie część budynku w postaci poddasza nieużytkowego. Ze względu na fakt, że Z. R. faktycznie nie użytkuje części strychowej organ orzekł o wyłączeniu tej części z użytkowania, pozostawiając poza ramami decyzji pozostałą, zamieszkałą część budynku. Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania jest budynek parterowy z nieużytkowym poddaszem. Stwierdzone najpoważniejsze wady, takie jak ubytki w dachu, czy w podsufitkach, rzeczywiście zlokalizowane są na strychu. Wielkość budynku i jego układ, a także ogólny zły stan techniczny nasuwa wątpliwości, czy w istocie organy nadzoru budowlanego w uzasadniony sposób traktują jako odrębne części budynku – jego część parterową (zamieszkałą) od części niezamieszkałej (poddasza nieużytkowego), zwłaszcza w kontekście tego, czy ewentualnie "awaria" dachu i podsufitek grozi zawaleniem tylko strychu, czy też całego budynku. Takie wyodrębnienie faktyczne wskazanych części nie ma też żadnego odzwierciedlenia w treści protokołu oględzin, z którego nie wynika wprost, że tylko część strychowa jest objęta przesłanką z art. 68 p.b. W ocenie sądu wojewódzkiego organy powinny w sposób bardziej pogłębiony rozważyć, czy w okolicznościach niniejszej sprawy wydanie decyzji częściowej w opisanym wyżej kształcie będzie wystarczające z punktu widzenia konstrukcji budynku i jego wielkości w kontekście stwierdzonych w nim wad, a także w kontekście istoty decyzji nakazowej, której celem jest ochrona życia i zdrowia ludzi. Powyższe uchybienia procesowe spowodowały konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zebranie pełnych dowodów w należycie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, przy wnikliwej analizie zebranego materiału pozwolić powinno na ustalenie, czy wyłączenie przedmiotowego budynku mieszkalnego w części z użytkowania znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Rozważania organu i ocena materiału dowodowego musi bowiem zmierzać do jednoznacznego przyjęcia lub wykluczenia bezpośredniej groźby zawalenia budynku lub wyłącznie jego części. Jeśli taka groźba nie występuje, to ocena stanu technicznego powinna być dokonana przez pryzmat przesłanek określonych w art. 66 p.b. Organowi pozostawiona jest bowiem ocena stanu technicznego budynku i możliwości technicznych usunięcia nieprawidłowości i warunków, w jakich mają się one odbywać. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi wskazać należy, że chybione są jej argumenty, wskazujące na konieczność jej skierowania do podmiotu faktycznie zamieszkującego w budynku. Już z treści art. 68 pkt 1 p.b. wynika, że decyzję kieruje się do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Adresatem decyzji opartej na art. 66 jak i 68 p.b. może być bowiem tylko właściciel lub zarządca obiektu i obowiązkiem organu nadzoru budowlanego prowadzącego postępowanie w oparciu o przepisy rozdziału 6 p.b. jest ustalenie ponad wszelką wątpliwość adresata decyzji, to jest właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Kierując zatem nakaz wyłączenia z użytkowania części obiektu budowlanego do współwłaścicieli budynku organy administracji nie naruszyły przepisów prawa. Natomiast zarzuty skierowane na naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314) nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ zaskarżone decyzje nie były podjęte na podstawie przepisów tej ustawy. Podobnie, nie może zostać uwzględniony wniosek skarżącego o wydanie przez sąd decyzji wzywającej Z. R. do opuszczenia budynku, bowiem sąd administracyjny, jak wskazano powyżej, powołany jest do kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnych wydawanych przez organy administracji, a nie do ich wydawania we własnym zakresie, do czego nie ma kompetencji. W konsekwencji, wniosek ten, jako chybiony nie mógł zostać uwzględniony. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W punkcie 2 sentencji wyroku sąd, na mocy art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. zsądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania stanowiącą wysokość wpisu od skargi uiszczonego przez skarżącego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy nadzoru budowlanego uwzględnią przedstawioną ocenę prawną. Należy ponownie dokonać oględzin przedmiotowego budynku, analizując jego stan pod kątem zastosowania adekwatnych przepisów rozdziału 6 p.b., co też powinno znaleźć jednoznaczny wyraz w protokole z przeprowadzonych czynności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło