II SA/Gd 42/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant: Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2005 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia 14 lipca 2005 r., działając z upoważnienia Wójta Gminy, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, rozpoznając – jak napisał - wniosek z 24 czerwca 2005 r., udzielił skarżącej K. W. pomocy w postaci zasiłku celowego w wysokości 50 zł. Skarżąca od tej decyzji wniosła odwołanie, w którym zarzuciła, że nie rozpoznano jej żądania, zawartego we wniosku złożonym – jak twierdziła – w dniu 20, a nie 24 czerwca 2005 r., o zgłoszenie jej i jej niepełnoletniego dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacania składek na to ubezpieczenie. W odwołaniu tym przedstawiła też argumenty mające jej zdaniem świadczyć o tym, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej jest zobowiązany opłacać te składki. Rozpoznając odwołanie skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 listopada 2005 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przyjął, że z wniosku skarżącej wynikało, iż domaga się przyznania zasiłku celowego oraz ocenił, iż przyznanie tego zasiłku w kwocie 50 zł było zgodne z prawem. Ponadto wskazał, że sformułowane przez skarżącą w odwołaniu żądanie przyznania pomocy w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne winno być rozpoznane w odrębnym postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji administracyjnej. Od tej decyzji skarżąca wniosła pismem z dnia 20 grudnia 2005 r. skargę do sądu administracyjnego za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W piśmie tym poza wyraźną skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2005 r. skarżąca zawarła też skargę na "brak decyzji z urzędu wydanej przez Kierownika GOPS-u o zgłoszeniu mojego małoletniego dziecka i mnie do ubezpieczenia zdrowotnego w Narodowym Funduszu Zdrowia od dnia 20 czerwca 2005 r. i opłacaniu składek miesięcznych na to ubezpieczenie." W uzasadnieniu skargi skarżąca twierdziła, że wniosek o zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jej i jej dziecka oraz o opłacanie składek na to ubezpieczenie złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w dniu 20 czerwca 2005 r. oraz, że decyzja Kierownika tego Ośrodka z dnia 14 lipca 2005 r. nie odpowiada na to żądanie, ani na inne wnioski, które składała. Twierdziła też, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej ma obowiązek z urzędu, a nie na jej wniosek, zgłosić ją i jej dziecko do ubezpieczenia zdrowotnego w Narodowym Funduszu Zdrowia i opłacać składki na to ubezpieczenie. Kopia pisma skarżącej z dnia 20 grudnia 2005 r. została przekazana w dniu 31 stycznia 2005 r. Kierownikowi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z zaznaczeniem, iż jego część, dotycząca braku decyzji o zgłoszeniu skarżącej i jej dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacania składek na to ubezpieczenie jest skargą na bezczynność tego organu. W piśmie z dnia 18 lutego 2006 r. skarżąca wskazała, że w dniu 3 lutego 2006 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej podjął decyzję o odmowie przyznania pomocy społecznej w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne skarżącej i jej małoletniej córki. Twierdziła jednakże, że także ta decyzja nie odpowiada jej żądaniu, gdyż domagała się zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacania składek na to ubezpieczenie, a nie przyznania pomocy społecznej w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. W ocenie skarżącej świadczenie, którego dotyczyła decyzja z 3 lutego 2005 r. i świadczenie, którego żądała, nie są tożsame. Odnosząc się w piśmie z 18 lutego 2006 r. do odpowiedzi na skargę zarzuciła, że decyzja z dnia 14 lipca 2005 r. jest nieważna, gdyż nie zawiera oznaczenia organu administracji publicznej, który ją wydał. W piśmie z dnia 12 marca 2006 r. skarżąca sprzeciwiła się "wiarygodności dowodów", mianowicie dokumentów zawartych w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji nadesłanych wraz ze skargą i odpowiedzią na nią. W szczególności twierdziła, iż fałszywe są stwierdzenia, iż wniosek złożyła w dniu 24 czerwca 2005 r., że jest zdrowa, że alimenty, które otrzymuje na dziecko, są jej dochodem, że nie ma dochodu, aby opłacać składki w KRUS oraz, że jej ojciec osiąga dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego. W związku z tym wnosiła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W innym piśmie z dnia 12 marca 2006 r. skarżąca wnosiła, aby jej skargę uznać za skargę "w przedmiocie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ i opłacania składek zdrowotnych". Na wezwanie o wyjaśnienie, czy jej skarga dotyczy także bezczynności Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, polegającej na niewydaniu decyzji o zgłoszeniu jej i jej dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego, skarżąca nie odpowiedziała. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. skarżąca wyjaśniła, że wniosła trzy skargi. Jedną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2005 r., drugą na "brak decyzji" Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o zgłoszeniu jej i jej dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego i trzecią w piśmie z 12 marca 2006 r. Ostatecznie skarżąca wyjaśniła, że nie wnosi skargi na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżąca wyjaśniła też, że wniosła odwołanie od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 3 lutego 2006 r., które nie zostało dotychczas rozpoznane. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, przy czym podniesiono, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na konieczność rozpoznania żądania skarżącej o przyznanie pomocy w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w odrębnym postępowaniu. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy wskazać, że w niniejszej sprawie rozpoznaniu podlegała jedynie skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2006 r., którą utrzymano w mocy podjętą z upoważnienia Wójta przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzję z dnia 14 lipca 2005 r. Sąd nie rozpoznawał w niniejszym postępowaniu skargi na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, gdyż skarżąca na rozprawie ostatecznie wyjaśniła, że skargi w tym przedmiocie nie wnosi. Zauważyć też należy, że rozpoznanie skargi na bezczynność tego organu nie byłoby dopuszczalne, gdyż nie został dochowany obowiązkowy tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Skarga na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej została zaś przez skarżącą wniesiona w piśmie z dnia 20 grudnia 2005 r., które zostało do Sądu administracyjnego wniesione za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a nie tego organu, którego bezczynności skarga dotyczyła. Z tego też powodu ta część tego pisma (jego kopia) została przekazana Kierownikowi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej jako skarga na jego bezczynność. Skarga ta winna zostać przekazana do Sądu administracyjnego wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie 30 dni. Jeżeli organ administracji publicznej tego obowiązku nie dopełnił, to skarżąca ma prawo domagać się ukarania organu grzywną w odrębnym postępowaniu (art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Należy jednak mieć na uwadze, że organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może skargę uwzględnić (art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wówczas nie ma obowiązku przekazywać jej do sądu administracyjnego, chyba że zachodzi konieczność orzeczenia o kosztach postępowania. Można domniemywać, że skoro w dniu 3 lutego 2006 r. podjęto decyzję o odmowie przyznania pomocy w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne skarżącej i jej córki, to uznano, iż skarga na bezczynność została uwzględniona. Skarżąca co prawda twierdzi, że również ta decyzja nie rozstrzyga o jej żądaniu, ale w takiej sytuacji winna wnosić o wymierzenie grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie albo ponowić skargę na bezczynność, przy czym musi pamiętać, że przed wniesieniem skargi na bezczynność należy wyczerpać służące w postępowaniu środki odwoławcze, czyli wnieść zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na bezczynność organu pierwszej instancji. Przechodząc do oceny prawnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2006 r., którą utrzymano w mocy podjętą z upoważnienia Wójta przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzję z dnia 14 lipca 2005 r. Sąd uznał, że jest ona zgodna z prawem. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przy podjęciu tej decyzji. Również skarżąca skutecznie takiego naruszenia prawa nie wskazała. Należy zauważyć, że skarga skarżącej koncentruje się na niezałatwieniu żądania zgłoszenia jej i jej córki do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacania składek na to ubezpieczenie. Te zarzuty nie mają zaś żadnego wpływu na decyzją w sprawie zasiłku celowego. Tak samo zarzuty dotyczące dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji, które skarżąca podniosła w piśmie z dnia 12 marca 2006 r. Żadnego wpływu na wydanie decyzji w sprawie zasiłku celowego nie ma rozstrzygnięcie czy wniosek skarżącej został złożony w dniu 20 czy 24 czerwca 2005 r. Również wpływu na tą decyzję nie mają fakty dotyczące dochodów skarżącej i jej ojca, a także stanu jej zdrowia, skoro przyznając zasiłek celowy ustalono, iż skarżąca może otrzymać pomoc społeczną, a tą w formie zasiłku celowego otrzymuje z uwagi na warunki socjalno-bytowe. Jeżeli zaś chodzi o podniesiony w piśmie z dnia 18 lutego 2006 r. zarzut nieważności decyzji organu pierwszej instancji z powodu braku oznaczenia organu, który ją podjął, to Sąd stwierdza, iż zarzut ten nie jest trafny, gdyż w decyzji wskazano organ administracji publicznej, od którego ona pochodzi. Organ podejmujący tą decyzję oznaczono zarówno w treści pieczątki (Z up. Wójta Kierownik G.O.P.S.), jak i w samej decyzji, gdzie po podaniu podstawy prawnej pisze się "Kierownik GOPS., działając z upoważnienia Wójta Gminy." Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.) wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy, zaś z art. 17 ust. 1 pkt 5 tej ustawy wynika, że przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy. Oceniając jeszcze zarzut nieważności, który także został podniesiony w piśmie z dnia 12 marca 2006 r. w związku z kwestionowaniem przez skarżącą wiarygodności dokumentów, należy zauważyć, że zarzut nieważności nie musi przybierać formy odrębnej skargi, jak uczyniła to skarżąca właśnie w piśmie z dnia 12 marca 2006 r. Rozpoznając skargę sąd administracyjny w zależności od wagi naruszenia prawa może zaskarżoną decyzję uchylić albo stwierdzić jej nieważność, przy czym w tym drugim przypadku wtedy, gdy stwierdzi, iż zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co w niniejszej sprawie, jak wskazano, nie zachodzi. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarga skarżącej jest niezasadna i z tego powodu na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił ją.