II SA/Gd 420/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-09-25
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli nie wykaże naruszenia własnego interesu prawnego lub uprawnienia?Ratio decidendi
Stowarzyszenie nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli nie wykaże naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Skarga oparta na interesie ogółu (publicznym) nie jest dopuszczalna w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Brak wykazania naruszenia interesu prawnego skutkuje oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A z siedzibą w G. zaskarżyło uchwałę Rady Miasta z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy Śródmieście. Stowarzyszenie zarzuciło niezgodność planu z ustaleniami studium, fałszowanie dokumentacji oraz naruszenie szeregu ustaw i przepisów. Skarga została wniesiona po uprzednim wezwaniu Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa, które nie zostało uwzględnione. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi A z siedzibą w G. na uchwałę Rady Miasta z dnia 19 grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Rada Miasta w dniu 19 grudnia 2007r. podjęła na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uchwałę Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy Śródmieście w G., rejon ulic Żwirki i Wigury, Świętojańskiej i Wybickiego.
W dniu 25 kwietnia 2008r. Stowarzyszenie A z siedzibą w G. skierowało do Rady Miasta wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczące powyższej uchwały zarzucając niezgodność uchwalonego planu miejscowego z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta G., fałszowanie dokumentacji na etapie procedury uchwalania planu oraz naruszenie przepisów ustawy o ochronie środowiska, ustawy o drogach (w zakresie obowiązującej ilości miejsc parkingowych), rozporządzenia wojewody, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a także Europejskiej Konwencji Krajobrazowej.
W tym samym dniu Stowarzyszenie A siedzibą w G. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę z dnia 19 grudnia 2007r. powtarzając zarzuty podniesione w skierowanym do Rady Miasta wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie wskazując, że zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza skarga została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), który stanowi, że skargę na uchwałę organu gminy może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą. W związku z tym należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienia skarżącego stowarzyszenia.
Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała jest uchwałą organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, bowiem uchwała ta podjęta została na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy.
Bezsporne jest również, że skarżące stowarzyszenie wezwało organ gminy do usunięcia naruszenia, tym samym spełniony został formalny warunek wniesienia skargi na uchwałę.
Skarga wniesiona została również z zachowaniem terminu. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie nie było jednolitego stanowiska odnośnie terminu do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 2 kwietnia 2007r. w sprawie II OPS 2/07 uchwałę, w której stwierdził, że przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. NR 142, poz. 11591 ze zm.). Skarga na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 Kpa w związku z art. 101 ust. 3 o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania ( ONSAiWSA 2007r. nr 3, poz.60).
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w tym samym dniu co wezwanie do usunięcia naruszenia prawa tj. 25 kwietnia 2008r., jednakże istotne znaczenie ma fakt, że wezwanie to nie zostało uwzględnione przez organ. Rada Miasta podjęła bowiem w dniu 28 maja 2008r. uchwałę Nr XX/477/08, którą nie uwzględniła wezwania Stowarzyszenia A do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego zaskarżonej uchwały z dnia 19 grudnia 2007r.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie została natomiast spełniona przesłanka naruszenia interesu prawnego skarżącego stowarzyszenia. Kwestionując zgodność z prawem uchwały skarżący obligowany był wykazać naruszenie jego interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na związku między wskazanymi unormowaniami i odpowiednio brakiem wskazanych unormowań, a własną, indywidualną sytuacją prawną. Nie można zaskarżyć do sądu uchwały tylko dlatego, iż skarżący będący członkiem wspólnoty samorządowej uważa, iż uchwała narusza prawo. Uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 nie ma bowiem charakteru actio popularis tzn. nie przyznaje każdemu prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym ( por. wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Kwestionowanie uchwały organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przysługuje jedynie temu, kto wykaże, że zaskarżonym rozstrzygnięciem został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby ( por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83 nie publikowany ). Przy czym, w przypadku przesłanki wskazanej w art. 101 ust. 1 ustawy, interes prawny skarżącego musi zostać dodatkowo naruszony w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków i naruszenie to musi występować w momencie zaskarżenia uchwały, a nie dopiero w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia 04.09.2001 r., II SA 1410/01, Lex nr 53376; wyrok NSA z 14.03.2002 r., II SA 2503/01 Lex nr 81964).
Podstawą zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest niezgodność z prawem uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia, naruszenie interesu prawnego), zaś podstawą jej wzruszenia - niezgodność z prawem (tak Mariusz Bogusz w "Podstawy zaskarżenia i wzruszenia uchwały organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym", Państwo i Prawo z 1994 roku, z. 12, s. 64 oraz Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 3 września 1998 roku, sygn. III RN 52/98, OSNP 1999/9/296).
Stowarzyszenie A z siedzibą w G. na rozprawie w dniu 25 września 2008r. wskazało na swój interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały wynikający z Konstytucji, ustawy o stowarzyszeniach, ustawy o ochronie środowiska oraz ze statutu stowarzyszenia. Przedmiotem działalności statutowej skarżącego stowarzyszenia wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego jest wspieranie inicjatyw mieszkańców i ruchów protestacyjnych, także w celu ochrony środowiska naturalnego.
W ocenie Sądu skarżące stowarzyszenie nie wykazało związku między zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną sytuacją prawną stowarzyszenia. W szczególności zaś nie wynika to z przywołanych przez skarżącego przepisów prawa ani też statutu. Upatrywanie naruszenia interesu prawnego w zbyt małej ilości miejsc parkingowych na terenie miasta czy też zbytnie zanieczyszczenie powietrza i nadmierny rozwój sektora handlowo-usługowego na obszarze objętym planem nie legitymuje do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten nie daje bowiem, jak to już wyżej wskazano, podstaw do skargi opartej na interesie ogółu, czyli interesie publicznym.
Wobec tego, że skarżące stowarzyszenie nie wykazało skutecznie, że zaskarżoną uchwałą został naruszony jego własny interes prawny lub uprawnienie należało uznać, że nie ma ono legitymacji do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Okoliczność ta stanowi podstawę do oddalenia skargi. W takiej zaś sytuacji Sąd nie jest uprawniony do oceny zaskarżonej uchwały. Dopiero bowiem wykazanie naruszenia interesu prawnego skarżącej umożliwiłoby sądowi administracyjnemu ocenę zgodności z prawem podjętej uchwały.
Wskazać nadto należy, że w dniu 16 września 2008r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie sygn. akt SK 76/07 orzekł, że art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zgodny z Konstytucją. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przyjęta powszechnie przez sądy interpretacja, że prawo do zaskarżania uchwał lub zarządzeń organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej do sądu administracyjnego przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego – gwarantuje prawo do sądu wynikające z Konstytucji.
W niniejszej sprawie skarżące stowarzyszenie nie wykazało, aby zaskarżona uchwała naruszała jego interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło