II SA/Gd 4275/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia SO Tamara Dziełakowska Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Ł. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 października 2001 r., nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej za kontynuowanie nauki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 25 września 2001 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Ł. W. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 12.07.2001r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 163 kpa w związku z art. 43 ust. 2a i 33p ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia MpiPS z dnia 14 września 2000r. w sprawie pomocy na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem osobom opuszczającym rodziny zastępcze, niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych i domów pomocy społecznej, zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich oraz specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze (Dz. U. Nr 81, poz. 909) i art.104 kpa uchylił w całości decyzję o pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie ustaleń warunków bytowych poprzez wywiad z dnia 4 lipca 2001r. stwierdzono, iż Ł. W. nadal zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo z babcią B. S., która zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym może być zobowiązana do dostarczania środków utrzymania. Na dochód rodziny składa się renta rodzinna – 470,66 zł netto i emerytura – 1.019,32 zł netto, w tym dodatek pielęgnacyjny, ryczałt energetyczny wynosi ogółem – 1.489,98 zł ustalony zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy i przekracza 200% kryterium dochodu rodziny określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej tj. 1.382 zł. Tym samym dochód rodziny jest wyższy od ustalonego przez ustawodawcę w § 5 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł Ł. W. wnioskując o przywrócenie prawa do pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. Wskazał on, że wychowuje go od 7 roku życia babcia, która jest dla niego rodziną zastępczą, a środki przyznane z pomocy społecznej wobec niskich dochodów rodziny są mu niezbędne na kontynuowanie nauki. Decyzją z dnia 6 września 2001r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie podziela stanowiska organu I instancji. Stosownie bowiem do ust. 2 pkt 10 obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 maja 2001r., w sprawie wskaźnika rewaloryzacji i kwot po rewaloryzacji oraz wartości świadczeń z pomocy społecznej od dnia 1 czerwca 2001r., kwota stanowiąca podstawę udzielenia pomocy pieniężnej w sytuacji skarżącego wynosi 1.546 zł, a więc nie przekracza 200% dochodu określonego na podstawie cyt. wyżej rozporządzenia w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Powyższe obwieszczenie zostało opublikowane w Monitorze Polskim z dniem 18.05.2001r. a więc jego treść powinna być znana organowi I instancji. W ocenie kolegium zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem treści art. 108 kpa, bowiem zaskarżonej decyzji nie mógł być nadany rygor natychmiastowej wykonalności z powodu, iż stan faktyczny i okoliczności sprawy nie mieszczą się w dyspozycji regulującej przesłanki nadania decyzji administracyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności. W dalszej części uzasadnienia organ podnosi, iż uchylenie zaskarżonej decyzji oznacza, że dalej funkcjonować będzie w obrocie prawnym decyzja z dnia 20 lutego 2001r. i skutki z niej wynikające. Organ I instancji w związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania powinien wszczęte w sprawie postępowanie umorzyć. Skarżący natomiast powinien otrzymać środki przeznaczone na pomoc pieniężną zgodnie z treścią decyzji z dnia 20.02.2001r. Skarżący może ubiegać się także o dalszą pomoc na następne okresy jeżeli w jego sytuacji osobistej i majątkowej nie zajdą żadne zmiany. Decyzją z dnia 25.09.2001r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej uchylił w całości decyzję o pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie ustaleń warunków bytowych poprzez wywiad z dnia 4 lipca 2001r. stwierdzono, iż Ł. W. nadal zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo z babcią B. S., która zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym może być zobowiązana do dostarczania środków utrzymania. Na dochód rodziny składa się renta rodzinna – 470,66 zł netto i emerytura – 1.019,32 zł netto, w tym dodatek pielęgnacyjny, ryczałt energetyczny wynosi ogółem 1.489,98 zł ustalony zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy i przekracza 200% kryterium dochodu rodziny określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej tj. 1.382 zł. Tym samym dochód rodziny jest wyższy od ustalonego przez ustawodawcę w § 5 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Ł. W. wskazując na trudną sytuację życiową. Decyzją z dnia 25.10.2001r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że po wnikliwej analizie akt sprawy kolegium nie znalazło podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 33p ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 29.11.1990 roku o pomocy społecznej po uzyskaniu pełnoletności osoba opuszczająca rodzinę zastępczą zostaje objęta pomocą pieniężną na kontynuowanie nauki. Pomoc na kontynuowanie nauki przysługuje, gdy osoba usamodzielniana zamieszkuje z rodziną, która na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego może być zobowiązana do dostarczenia środków utrzymania i dochód tej rodziny nie przekracza 200% dochodu określonego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy (par. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Pomocy Społecznej z dnia 14 września 2000 roku w sprawie udzielania pomocy na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie i integracje ze środowiskiem osobom opuszczającym rodziny zastępcze, niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych i domów pomocy społecznej, zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich oraz specjalne ośrodki szkolno -wychowawcze ). W przedmiotowej sprawie 200% dochodu ustalonego zgodnie z w/w art. 4 ust. 1 wynosi 1.382 złotych (tj. 406 zł – na pierwszą osobę w rodzinie oraz 285 zł – na drugą osobę w rodzinie, razem 691 zł x 200% = 1.382 zł). Jak wynika z akt sprawy Ł. W. zamieszkuje wspólnie z babcią B. S., która na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego może być zobowiązana do dostarczenia środków utrzymania. Dochód rodziny wynosi 1.489,98 i przekracza 200% dochodu, o którym mowa w par. 5 pkt 2 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Pomocy Społecznej. Skargę na powyższą decyzję wniósł Ł. W. Opisuje on swoją trudną sytuację życiową. Wskazał on, że wychowuje go od 7 roku życia babcia, która jest dla niego rodziną zastępczą, a środki przyznane z pomocy społecznej wobec niskich dochodów rodziny są mu niezbędne na kontynuowanie nauki. Podkreśla, że prowadzi z babcią wspólne gospodarstwo domowe, ponieważ ze względu na jej wiek i chorobę nie nadaje się ona do samodzielnego zamieszkania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przedmiotem kontroli jest więc ustalenie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Oceny tej dokonuje się przy uwzględnieniu stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego według daty wydania zaskarżonej decyzji. Skarga podlegała uwzględnieniu z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, że organ I instancji w decyzji z dnia 25.09.2001r. powołał te same dane, które zawarł w uzasadnieniu decyzji z dnia 12.07.2001r., która to decyzja została uchylona wcześniej przez organ odwoławczy. W takiej sytuacji w uzasadnieniu orzeczenia I instancji powinno znaleźć się odniesienie do stanowiska organu II instancji. Również Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję z dnia 25.09.2001r. w uzasadnieniu podzielając stanowisko organu I instancji, całkowicie pominęło w swoich rozważaniach te okoliczności, które zawarło w decyzji z dnia 6.09.2001r., i które były powodem uchylenia wcześniej tak samo uzasadnionej decyzji z dnia 12.07.2001r. Stosownie do treści art. 9 i 11 kpa orzekające w sprawie organy zobowiązane są do udzielenia stronom informacji a także wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji winien w sposób przejrzysty i czytelny dla strony zobrazować kryteria uzasadniające jego zdaniem utrzymanie w mocy odmowy udzielenia skarżącemu wnioskowanej pomocy, w szczególności (jak to ma miejsce w rozważanym przypadku), w sytuacji w której dokonał odmiennej oceny takich samych przesłanek jakich zawarł w uzasadnieniu powołanej wyżej decyzji z 12.07.2001r. organ I instancji. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy a ocena całokształtu materiału dowodowego stosownie do treści art. 80 kpa powinna znaleźć swój wyraz w treści uzasadnienia (art. 107 § 3 kpa). Ponieważ w świetle przedstawionych wyżej okoliczności uznać należało, iż decyzje o których wyżej wydane zostały z istotnym naruszeniem wyżej powołanych przepisów i zasad zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.