II SA/Gd 43/22
WyrokWSA w Gdańsku2022-06-08
Skład orzekający: Diana Trzcińska, Magdalena Dobek-Rak, Wojciech Wycichowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w którym liczba stron przekracza 10, organ może stosować zawiadomienia w trybie publicznego obwieszczenia (art. 49 k.p.a.) zamiast doręczenia indywidualnego, nawet jeśli strona nie zamieszkuje na terenie gminy i jej nieruchomość nie jest zabudowana?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy liczba stron przekracza 10, organ ma prawo stosować zawiadomienia w trybie publicznego obwieszczenia (art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 u.o.o.ś.). Taki sposób zawiadomienia jest skuteczny i nie pozbawia strony udziału w postępowaniu, nawet jeśli strona nie zamieszkuje na terenie gminy. Brak bezpośredniego doręczenia nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, jeśli zastosowano prawnie dopuszczalny tryb publicznego ogłoszenia.Stan faktyczny
Skarżąca I. C. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy odmawiającą uchylenia decyzji środowiskowej dla budowy stacji paliw. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie została skutecznie zawiadomiona o jego przebiegu, ponieważ organ zastosował tryb publicznego obwieszczenia (art. 49 k.p.a.) zamiast indywidualnego doręczenia, mimo że posiadała status strony. Organy administracji uznały, że tryb zawiadomienia był prawidłowy ze względu na liczbę stron przekraczającą 10.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi I. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
I. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 29 listopada 2021 r., którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Gminy z 29 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Burmistrza Gminy z 18 marca 2020 r. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Burmistrz Gminy decyzją z 18 marca 2020 r., na wniosek F. S., stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko i określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw na terenie działek o numerach [..]-[..] przy ul. T. w M., gmina Ż.
I. C. pismem z 7 września 2020 r. wystąpiła do Burmistrza z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją powołując się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i twierdząc, że nie została uznana za stronę tego postępowania, mimo że posiada status strony.
Postanowieniem z 14 września 2020 r. Burmistrz Gminy odmówił skarżącej wznowienia postępowania, a rozpoznając zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 12 lutego 2021 r. uchyliło postanowienie Burmistrza Gminy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując na uchybienia w zakresie rozstrzygnięcia sprawy.
Postanowieniem z 8 kwietnia 2021 r. Burmistrz Gminy wznowił postępowanie, a decyzją z 29 kwietnia 2021 r. odmówił uchylenia opisanej wyżej decyzji z 18 marca 2020 r. stwierdzając, że I. C. była uznana za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji środowiskowej, jednak Burmistrz Gminy nie był zobowiązany do doręczeń jej pism w toku postępowania za pokwitowaniem przez operatora pocztowego ze względu na możliwość skorzystania z dyspozycji art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 247), zwanej dalej u.o.o.ś., który stanowi, że jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego na każdym etapie postępowania administracyjnego organ I instancji podawał do publicznej wiadomości informacje o planowanym przedsięwzięciu poprzez umieszczanie obwieszczeń w siedzibie Urzędu Gminy przy ul. G. na tablicy ogłoszeń, na stronie internetowej Gminy w Biuletynie Informacji Publicznej oraz poprzez przesłanie informacji do sołtysa wsi M. celem poinformowania miejscowego społeczeństwa o inwestycji. W ocenie organu, fakt, że nieruchomość skarżącej nie jest zabudowana i nie jest zamieszkana nie uzasadniał odstąpienia od trybu zawiadomień przewidzianego w art. 49 k.p.a. i dokonywania zawiadomień na jej adres zamieszkania. Dokonanie obwieszczeń w sposób przewidziany w art. 49 k.pa. jest równoznaczny z dokonaniem skutecznego zawiadomienia stron, w tym wnioskodawczyni, co w konsekwencji potwierdziło brak wystąpienia w jej przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Rozpoznając odwołanie skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 29 listopada 2021 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy z 29 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji środowiskowej.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że stosownie do treści art. 74 ust. 3 i ust. 3a u.o.o.ś., jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1 ustawy. Z kolei art. 49 § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej.
W konsekwencji Kolegium uznało argumenty I. C. przedstawione w odwołaniu za niezasadne, gdyż Burmistrz Gminy wszczął i prowadził postępowanie dotyczące środowiskowych uwarunkowań zgody dla realizacji przedsięwzięcia pn. Budowa stacji paliw przy ul. T. w miejscowości M., realizowanej na terenie działek o numerach: [..] i [..] w miejscowości M., gmina Ż., w sposób zgodny zarówno z przepisami u.o.o.ś., jak z przepisami k.p.a. Kolegium potwierdziło stanowisko Burmistrza odnośnie braku pozbawienia skarżącej udziału w postępowaniu jako strony, albowiem w sposób prawidłowy i skuteczny była zawiadamiana w trybie art. 49 k.p.a. o wszystkich czynnościach procesowych, począwszy od zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań, poprzez zawiadomienie o art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a., a skończywszy na zawiadomieniu o wydaniu decyzji środowiskowej. Organ wskazał, że o powyższych czynnościach zawiadamiano strony obwieszczeniami wywieszonymi na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy przez ścisle określony, udokumentowany okres, zamieszczonymi w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy oraz przesłanymi do sołtysa M. w celu upowszechnienia na terenie miejscowości. Organ podkreślił, że Burmistrz na podstawie wniosku F. S. oraz na podstawie informacji z rejestru gruntów ustalił prawidłowo, że liczba stron postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia przekracza 10 osób i uzasadnia zastosowanie trybu zawiadomień z art. 49 k.p.a. W tej sytuacji stwierdzono, że wniosek I. C. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 18 marca 2020 r. nie mógł doprowadzić do merytorycznej weryfikacji tej decyzji, ponieważ nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem I. C. w toku całego postępowania miała zapewniony do niego dostęp jako strona postępowania.
W skardze na powyższą decyzję I. C. zarzuciła organowi:
1. naruszenie art. 49 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie, czy organ I instancji miał podstawy do dokonywania zawiadomień w postępowaniu poprzez publiczne ogłoszenia w trybie art. 49 k.p.a. oraz, czy dokonywanie zawiadomień w sposób określony w art. 49 k.p.a. było uzasadnione w sytuacji, kiedy nieruchomość skarżącej nie jest zabudowana, a skarżąca nie zamieszkuje na terenie gminy,
2. naruszenie art. 49 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia, jakie czynności w przedmiocie dokonania stosownych ogłoszeń w trybie art. 49 k.p.a. podjął Sołtys Gminy oraz, czy czynności te były zwyczajowo przyjęte na terenie wsi M.,
3. naruszenie art. 49 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia, w jaki sposób i kiedy organ I instancji dokonywał zawiadomień o możliwości zapoznania się przez strony z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się stron przed wydaniem decyzji,
4. naruszenie art. 77 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 i ust. 3a u.o.o.ś. poprzez zaniechanie poddania kontroli, czy była wystarczająca liczba stron, uzasadniająca zastosowanie kryterium określonego w art. 49 k.p.a.
W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że zastosowanie trybu powiadomień określonych w art. 49 k.p.a. stosuje się wyjątkowo i podlegają one kontroli pod względem celowości zastosowania tego trybu. Organ I instancji znał dane wszystkich potencjalnych stron, nie było zatem podstaw do zastosowania takiego trybu zawiadomień poprzez publiczne obwieszczenie zwłaszcza, że zastosowanie zawiadomień poprzez publiczne obwieszczenia chroni interesy potencjalnych stron w sposób mniejszy, niż w przypadku zawiadomień poprzez doręczenie, co dotyczy zwłaszcza stron, które nie mieszkają na terenie gminy.
W ocenie skarżącej, z uzasadnienia decyzji Kolegium nie wynika, na czym polegała wyjątkowość sprawy, uzasadniająca zastosowanie trybu przewidzianego w art. 49 k.p.a. Wskazano również, że nie ma obowiązku śledzenia poprzez internet czynności urzędowych w miejscowościach, w których strona nie posiada swojego centrum życiowego. To na organach administracji publicznej spoczywa ciężar takiego prowadzenia postępowań, aby strona nie poniosła z tego tytułu żadnych ujemnych konsekwencji. Wynika to chociażby z treści zasad ogólnych regulujących postępowanie administracyjne w tym zasad określonych w art. 9 k.p.a. i art. 10 k.p.a.
Skarżąca uznała też, że skoro organ I instancji zastosował trzy sposoby zawiadamiania o toczącym się postępowaniu, to naruszenie chociażby w jednym ze trzech sposobów procedury zawiadomień względnie zaniechanie, skutkuje naruszeniem praw strony w postępowaniu administracyjnym.
Wskazała, że z treści decyzji Kolegium nie wynika, czy była prowadzona ocena czynności organu I instancji w zakresie zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzeniem się stron przed wydaniem decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Gminy zostały wydane po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i w wyniku prawidłowego zastosowania prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli legalności jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy z 29 kwietnia 2021 r. odmawiającą uchylenia decyzji tego organu z 18 marca 2020 r. orzekającej o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw przy ul. T. w miejscowości M., gmina Ż., na działkach nr [..] i [..]. Powyższą decyzją Burmistrz Gminy rozpoznając wniosek inwestora F. S. stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla opisanego wyżej przedsięwzięcia i określił jednocześnie jego środowiskowe uwarunkowania.
Kontrolowane postępowanie zainicjowała skarżąca, będąca właścicielką nieruchomości objętych ustalonym przez organ I instancji obszarem oddziaływania, twierdząc, że nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją środowiskową z 18 marca 2020 r. i dążąc do jej weryfikacji w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Skarżąca argumentowała, że została pominięta jako strona postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., albowiem organ błędnie skorzystał z możliwości zawiadamiania stron postępowania o czynnościach procesowych w trybie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 247), zwanej dalej u.o.o.ś., pozbawiając ją tym samym możliwości udziału w postępowaniu, albowiem na nieruchomości objętej obszarem oddziaływania przedsięwzięcia skarżąca nie mieszka.
Kwestionowana w niniejszym postępowaniu decyzja Kolegium podjęta została w nadzwyczajnym trybie postępowania wznowieniowego, w wyniku którego legalnie dochodzi do podważenia zasady trwałości decyzji ostatecznej sformułowanej w art. 16 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania administracyjnego jest bowiem instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145a lub 145b k.p.a. To wymaga przeprowadzenia takiego postępowania z zachowaniem wszystkich reguł wznowienia określonych w przepisach art. 145-153 k.p.a.
Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. Wszczynając postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego w pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji bada, czy istnieją ustawowe przesłanki wznowienia określone enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. Spełnienie wskazanego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w drugiej fazie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).
Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oznacza, że organ zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy, która może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. W oparciu o ten przepis organ może wydać decyzję: 1) odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo 2) uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i orzec na nowo co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo 3) stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji postanowieniem z 8 kwietnia 2021 r. prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowej stacji paliw jako podstawę wznowienia postępowania przyjmując, zgodnie z żądaniem strony, okoliczność, że skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, tj. przesłankę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Natomiast po przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 149 § 2 k.p.a. organ uznał, że istnienie tej podstawy nie potwierdziło się. Organy obu instancji stwierdziły bowiem, że skarżącej przysługiwał w postępowaniu środowiskowym przymiot strony postępowania, a jej uprawnienia procesowe wynikające z tego statusu nie doznały w postępowaniu żadnego uszczerbku, w tym skarżąca nie została pozbawiona w nim udziału bez swojej winy w związku z zarzucanymi nieprawidłowościami w zakresie przyjętego przez organ sposobu zawiadamiania stron o czynnościach procesowych. Stanowisku organów trudno odmówić prawidłowości.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z 18 marca 2020 r. wydana została w trybie i na zasadach wynikających z przepisów u.o.o.ś. W świetle art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:
1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;
2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Dokumentacja zgromadzona w sprawie potwierdza, że organ I instancji prowadzący postępowanie z wniosku F. S. w sprawie środowiskowych uwarunkowań budowy stacji paliw wyznaczył krąg stron zaliczając do niego oprócz wnioskodawcy również podmioty, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania wyznaczonym zgodnie z definicją normatywną przytoczoną powyżej. Sposób wyznaczenia obszaru oddziaływania planowanej inwestycji oraz liczebność kręgu stron postępowania potwierdzają zgromadzone w aktach administracyjnych informacje z rejestru gruntów oraz poświadczona przez właściwy organ kopia mapy ewidencyjnej, obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar oddziaływania, którą dołączono do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej. Podkreślić przy tym należy, że odrębne określenie w u.o.o.ś. pojęcia strony postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach potwierdza, że wolą ustawodawcy było wyłączenie w takiej sytuacji zastosowania reguł ogólnych wynikających z art. 28 k.p.a. W niniejszej sprawie status skarżącej jako strony postępowania środowiskowego nie budził żadnych wątpliwości.
Kwestią sporną był natomiast przyjęty przez organ sposób zawiadamiania stron o czynnościach procesowych mających wpływ na ich uprawnienia, który - według skarżącej – doprowadził do pozbawienia jej udziału w sprawie.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, liczba stron przedmiotowego postępowania środowiskowego, która niewątpliwie przekroczyła 10, umożliwiała organowi skorzystanie z dyspozycji art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. Przepis ten stanowi, że jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 49 § 1 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2).
Powyższe przepisy kompleksowo regulują sposób zawiadamiania stron o czynnościach procesowych w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej. Postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej, ze względu na swój potencjalnie szeroki zasięg jeżeli chodzi o strony postępowania, jest postępowaniem szczególnym, w którym ustawodawca przewidział możliwość skorzystania z instytucji uregulowanej w art. 49 k.p.a. Wskazana norma może znaleźć bowiem zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepis szczególny na to pozwala, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie zwraca się uwagę, że przewidziana w art. 49 k.p.a. forma doręczenia decyzji jest rozwiązaniem wyjątkowym, służącym zapewnieniu szybkiego skutku doręczenia wobec wszystkich podmiotów, które są adresatami aktu administracyjnego, jeżeli przepisy szczególne przewidują możliwość posłużenia się taką szczególną formą doręczenia, jaką jest publiczne ogłoszenie (por. wyrok NSA z 20 lipca 2010 r. II OSK 45/10, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Celem regulacji zawartej w art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. jest uproszczenie procedury dotyczącej doręczenia decyzji środowiskowej, obniżenie kosztów administrowania oraz ujednolicenie terminu skutecznego doręczenia decyzji w drodze obwieszczenia. W sytuacji skorzystania przez organ ze wskazanego sposobu zawiadamiania stron o czynnościach postępowania nie ma on obowiązku informowania stron o podejmowanych czynnościach w inny sposób niż wynikający z art. 49 k.p.a. Na ocenę skuteczności zawiadomień we wskazany sposób nie ma zaś wpływu fakt, że osoba wskazana jako strona postępowania nie zapoznała się faktycznie z treścią obwieszczeń i nie skorzystała z przysługujących uprawnień procesowych, w tym m.in. do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w tym przedmiocie.
Brak bezpośredniego (tj. za pośrednictwem poczty na adres domowy) doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym czy doręczenia decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji, wobec prawnie dopuszczonej możliwości zastosowania zawiadomienia w trybie obwieszczenia nie może świadczyć o pozbawieniu strony możliwości udziału w postępowaniu i ziszczeniu się przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przeszkodą dla zastosowania sposobu zawiadamiania przewidzianego w art. 49 k.p.a. nie mógł być w niniejszej sprawie ani fakt niezabudowania nieruchomości skarżącej ani jej niezamieszkanie, albowiem przyjęcie w takiej sytuacji potrzeby zawiadomień w sposób przewidziany w art. 39-48 k.p.a. prowadziłoby do podważenia sensu regulacji zawartej w art. 49 k.p.a. służącej uproszczeniu postępowania, gdy liczba stron postępowania przekracza 10. Zastosowanie tego sposobu zawiadamiania w stosunku do skarżącej doprowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa w stosunku pozostałych stron znajdujących się w takiej samej sytuacji zamieszkiwania poza obszarem oddziaływania inwestycji. Przy tym wskazać należy, że skarżąca nie wskazała żadnej szczególnej okoliczności, która uniemożliwiała jej zapoznanie się z treścią obwieszczeń związanych z przedsięwzięciem oddziałującym na jej interesy.
Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że o czynnościach postępowania takich, jak zawiadomienie o jego wszczęciu, zawiadomienie o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie i o możliwości zapoznania się z nim (art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a.), a także o wydaniu decyzji środowiskowej, obwieszczono stronom postępowania, oprócz wnioskodawcy, w sposób zgodny z wymogami art. 49 k.p.a., tj. poprzez umieszczenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy oraz poprzez jego przesłanie w celu upublicznienia sołtysowi M. Materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości zarówno co do samego faktu dokonania obwieszczeń i ich skuteczności, jak i do formy i czasu ich dokonania. Przy tym skuteczności dokonanych w powyższy sposób obwieszczeń nie upośledza brak informacji o sposobie upublicznienia obwieszczenia przez sołtysa M., albowiem już umieszczenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu i na stronie BIP Urzędu spełniają wymogi skuteczności zawiadomienia o czynnościach procesowych dokonanego w trybie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. Przepis art. 49 § 1 k.p.a. posługuje się alternatywą nierozłączną "lub", która oznacza możliwość wystąpienia tylko jednego z elementów alternatywy lub tylko drugiego, ale także możliwość wystąpienia ich obu. W konsekwencji art. 49 § 1 k.p.a. należy interpretować nie jako wymagający zastosowania wyłącznie jednej ze wskazanych w nim form publicznego ogłoszenia, ale jako wymagający zastosowania takich wymienionych w nim rodzajów zawiadomienia (wszystkich lub tylko niektórych), które zrealizują cel przepisu, czyli skuteczne poinformowanie stron o wydaniu decyzji.
Okoliczności ujawnione w sprawie uzasadniały przyjęty przez organ sposób zawiadamiania stron o czynnościach postępowania, a ich dokonanie nie jest obarczone wadliwościami, które zaważyłaby na ich skuteczności skutkującej naruszeniem uprawnień procesowych skarżącej, co uprawniało organy do odmowy – na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy z 18 marca 2020 r.
Reasumując, organy administracji prawidłowo uznały, że nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkowało odmową uchylenia decyzji Burmistrza Gminy z 18 marca 2020 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw na działkach nr [..] i [..] w miejscowości M., gmina Ż..
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło