II SA/Gd 4347/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Szumacher Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 listopada 2001 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. II SA/Gd 4347/01 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 21 XI 2001 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania H. B., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 IX 2001 r. nr [...] nakazującej jej rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję domku letniego wzniesionego na działce nr [...] w K. B. II, gmina K. Decyzja organu I instancji wydana została na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 X 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), bowiem wymieniony obiekt wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę w 1994 r., a działka nr [...], na której jest posadowiony, znajduje się na terenie przeznaczonym w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia 30 VII 1993 r. (opubl. Dz. Urzęd. [...] z 16 VIII 1993 r.) pod użytki rolne (uprawy rolne i łąki), bez prawa zabudowy. W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji nadmienił, iż nakaz rozbiórki można było orzec także z różnych przyczyn w oparciu o art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. W odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego H. B. podniosła, iż nie była świadoma, że domek został wybudowany niezgodnie z prawem, gdyż jego realizację zleciła w czerwcu 1994 r. specjalistycznej firmie i sądziła, że wykonawca załatwia wszystkie formalności, łącznie z odbiorem. Nadto podała, że dowiedziała się, iż gmina przewiduje rozszerzenie terenów budowlanych, w tym na jej działkę i po zatwierdzeniu studium nowego planu zagospodarowania przestrzennego zamierza ubiegać się o zalegalizowanie budowy. W uzasadnieniu podjętej w dniu 21 XI 2001 r. decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaistniały określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 X 1974 r. przesłanki do nakazania rozbiórki domku letniskowego, a podnoszone przez odwołującą się argumenty nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji. W szczególności, zdaniem organu, działania poczynione w celu wprowadzenia zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego nie mogą mieć wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Decyzję organu odwoławczego H. B. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając obrazę art. 37 ust. 1 pkt 1 i 40 ustawy z 24 X 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 7 VII 1994 r. i art. 2 Konstytucji RP, obrazę art. 37 ust. 2 ustawy z 24 X 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 7 VII 1994 r. i art. 2 Konstytucji RP, a nadto obrazę art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Skarżąca wywodząc, iż gdyby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego utracił moc obowiązującą w dniu 1 I 2000 r. miałaby możliwość zalegalizowania samowolnie wybudowanego obiektu, kwestionuje konstytucyjność art. 1 ustawy z dnia 22 XII 1999 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 111, poz. 1279), którym przedłużono obowiązywanie planów uchwalonych przed wejściem w życie ustawy z 7 VII 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym do końca 2002 r. i wnosi o rozważenie zwrócenia się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Z kolei zarzut naruszenia przepisów procedury skarżąca odnosi do nie wyjaśnienia okoliczności zlecenia budowy inwestorowi zastępczemu i nie wezwania go do udziału w postępowaniu. Nadto, w ocenie skarżącej, brak jest podstaw do zastosowania wobec niej art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w nawiązaniu do powoływanego przez organ I instancji rozporządzenia Wojewody nr [...] r. z 8 XI 1994 r. w sprawie [...], gdyż obiekt został wzniesiony przed powstaniem parku krajobrazowego, a poza tym zakaz zabudowy musiałby wynikać z planu ochrony parku, a takiego planu nie ma. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, wskazując w szczególności na bezzasadność zarzutu dotyczącego nieuczestniczenia w postępowaniu administracyjnym inwestora zastępczego – wykonawcy domku, nie będącego stroną w procesie budowlanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w trybie przepisów ustawy z dnia 11 V 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003 r. Stosownie zaś do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) skargi wniesione do wskazanego sądu przed dniem 1 stycznia 2004 r., w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procesowego. Decyzja organu odwoławczego podjęta została po prawidłowo przeprowadzonej analizie materiału dowodowego, a dokonana ocena prawna stanu faktycznego jest zgodna z obowiązującymi w trakcie budowy obiektu przepisami. Posadowiony na betonowych stopach domek letniskowy o drewnianej konstrukcji, którego rozbiórkę orzeczono, zbudowany został w 1994 r. (a nie jak przyjął organ I instancji w 1993 r.), to jest przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). Zgodnie z art. 103 ust. 2 powyższej ustawy w takich sytuacjach zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy z dnia 24 X 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Termin budowy obiektu został ustalony na podstawie oświadczenia złożonego przez jego właścicielkę – H. B. do protokołu oględzin nieruchomości z dnia 7 VIII 2000 r. Bezspornym jest, że przedmiotowy obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Stosownie zaś do przepisu § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 II 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), wykonanie stałych i tymczasowych budowli objęte było wymogiem uzyskania pozwolenia na ich realizację. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 24 X 1974 r. Prawo budowlane obowiązującej w dacie budowy domku letniskowego obiekty budowlane mogły być sytuowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Takimi przepisami w odniesieniu do konkretnych terenów są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, których ustalenia, ze względu na ich rangę prawa miejscowego, wiążą organy administracji publicznej przy wydawaniu decyzji m.in. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Decyzje organów administracji publicznej sprzeczne z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotknięte są wadą nieważności. Natomiast zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, o ile znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Zarówno w czasie realizacji będącej przedmiotem sprawy obiektu, jak i w datach wydawania w sprawie przez organy rozstrzygnięć, teren na którym znajduje się działka nr [...] objęty był ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia 30 VII 1993 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] z dnia 16 VIII 1993 r. Z ustaleń tego planu wynika, że działka skarżącej znajduje się na terenie oznaczonym jako teren użytków rolnych bez prawa zabudowy. Podnoszony zaś w skardze zarzut, iż skarżąca miałaby możliwość zalegalizowania domku, wraz z wygaśnięciem z dniem 1 I 2000 r. planu zagospodarowania przestrzennego gminy K., którego obowiązywanie przedłużone zostało o dwa lata na mocy art. 1 ustawy z dnia 22 XII 1999 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 111, poz. 1279), zdaniem skarżącej sprzecznego z art. 2 Konstytucji RP, uznać należy za chybiony, bowiem zgodnie z zajmowanym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, które skład sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela, unormowanie zawarte w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. ma zastosowanie także do terenów, dla których nie ma obowiązujących planów zagospodarowania przestrzennego, a nadto o terenie nie przeznaczonym pod zabudowę można mówić także wówczas, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (vide m.in. wyrok SN z 28 VI 1985 r. III ARN 11/85 – OSNC 1986/3/40 oraz niepublikowane wyroki SN z 9 IX 1993 r. III ARN 46/93 i 25 III 1992 r. III ARN 5/92). Wbrew zawartym w skardze wywodom nie miał żadnego znaczenia dla prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego fakt zlecenia przez skarżącą budowy inwestorowi zastępczemu, gdyż – jak trafnie zaznaczono w odpowiedzi na skargę – stroną w tego rodzaju postępowaniu, będącą zarazem adresatem decyzji o rozbiórce jest, zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 X 1974 r., inwestor, właściciel, względnie rządca obiektu, a nie wykonawca, a w niniejszym przypadku prawidłowo tymże adresatem była H. B. – inwestor a zarazem właściciel obiektu. Z uwagi na wskazanie w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej jako podstawy prawnej przepisu art. 37 ust. 1 cyt. ustawy, Sąd uznał za zbędne ustosunkowywanie się do możliwości zastosowania w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy także ust. 2 art. 37. Mając na względzie, że odnośnie orzeczonego przez organy nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki domku letniskowego zaistniały przesłanki wskazane w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 X 1974 r. Prawo budowlane, należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną oddalić. AW