II SA/Gd 439/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Wanda Antończyk Protokolant Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody z dnia 25 lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 21 marca 2002 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Z. K. 285 (dwieście osiemdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta decyzją z dnia 21 marca 2002 r. nr [...], powołując się na art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543), po rozpatrzeniu wniosku skarżącej Z.K. odmówił jej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej obecnie jako działka nr [...] i część działki [...]. Uzasadniając decyzję organ administracji stwierdził, że nieruchomości, których dotyczy sprawa, zostały wywłaszczone M. G., którego skarżąca jest spadkobierczynią, decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 30 lipca 1960 r., wydaną na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych i ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w której cel wywłaszczenia określono jako budownictwo mieszkaniowe. Następnie ustalono, w szczególności na podstawie' wniosku o wywłaszczenie, że nieruchomości te, wbrew dosłownej treści decyzji o wywłaszczeniu, zostały wywłaszczone na budowę szkoły podstawowej na osiedlu Ś. oraz, że ten cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż część działki nr [...] stanowi teren szkolny zajęty przez część budynku szkoły, asfaltowe boisko oraz ogrodzenie tego terenu, zaś działka nr [...] stanowi w całości fragment wału izolacyjnego wybudowanego wzdłuż torów kolejowych. Stwierdzono również, że nieruchomości te stanowią obecnie własność Gminy Miasta. Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca, która zarzuciła, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne oraz, że naruszono prawo materialne, mianowicie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rozpoznając odwołanie skarżącej Wojewoda, podzielając ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji, decyzją z dnia 25 lutego 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy jego decyzję. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 136 ust. 1 i 3 i art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z wywodów skargi wynika, iż skarżąca kwestionuje ustalenie, iż rzeczywistym celem wywłaszczenia była budowa szkoły oraz twierdzi, iż realizując na wywłaszczonych nieruchomościach szkołę przeznaczono je na inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu cel. W dodatkowym piśmie procesowym skarżąca podniosła, że decyzję w pierwszej instancji wydał organ, który podlegał wyłączeniu od rozpoznania sprawy i z tego powodu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, w szczególności zarzut podniesiony w dodatkowym piśmie procesowym, jest zasadna. Rozpoznawana przez Sąd sprawa dotyczy postępowania administracyjnego w wyniku, którego Prezydent Miasta, wykonujący zadania starosty, odmówił zwrotu na rzecz skarżącej nieruchomości, która stanowi własność Gminy Miasta. W tym stanie faktycznym należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 (ONSA nr 4 z 2003 r., poz. 115) stwierdził, że w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta. W związku z tym, podzielając powyższe stanowisko oraz mając na uwadze okoliczność, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz.U. nr 103, poz. 652), Miasto Gdynia jest miastem na prawach powiatu, należało stwierdzić, że istnieją podstawy do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, drugi zaś, że wznawia się postępowanie administracyjne, gdy decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. Zatem, skoro stosownie do zacytowanej uchwały Prezydent podlegał wyłączeniu od rozpoznania sprawy z wniosku skarżącej na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kp.a., to zachodziła podstawa wznowienia postępowania wymieniona wart. 145 § 1 pkt 3 kp.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy powołanych przepisów oraz nadto na mocy art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uwzględniając skargę ze wskazanego wyżej powodu należy wyjaśnić na potrzeby dalszego postępowania przed organem administracji publicznej, że w uzasadnieniu powoływanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania i jako organ administracji publicznej staje się on niezdolny do załatwienia sprawy (art. 26 § 3 k.p.a.). W takiej sytuacji, jak wskazano w tym uzasadnieniu, będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 26 § 2 kp.a., czyli sprawa będzie ,podlegała załatwieniu przez organ wyższego stopnia nad prezydentem miasta (w tym przypadku przez wojewodę), z tym że organ ten będzie mógł wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ. Uwzględnienie skargi z powodu istnienia podstawy wznowieniowej, która powoduje, że sprawa będzie rozpoznawana przez inny organ administracji publicznej niż dotychczas, sprawia, że przedwczesne jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Zarzuty te winny być rozpoznane w pierwszej kolejności w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym, w warunkach zapewniających obiektywną ich ocenę przez organ administracji publicznej niepodlegający wyłączeniu. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.