II SA/Gd 452/21

PostanowienieWSA w Gdańsku2021-09-13

Skład orzekający: Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, odrzucając skargę jako niedopuszczalną z powodu braku jurysdykcji administracyjnej, prawidłowo ustalił przedmiot zaskarżonej czynności, czy też powinien był wezwać stronę do jego doprecyzowania?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna okazała się zasadna, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ustalił przedmiot zaskarżonej czynności, co skutkowało przedwczesnym odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej. Sąd powinien był wezwać stronę do doprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy istniały wątpliwości co do jego charakteru (administracyjny vs. cywilnoprawny). W związku z tym, zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Fundacja wniosła skargę na czynność Burmistrza z dnia 22 marca 2021 r. dotyczącą wyboru organizacji pożytku publicznego do prowadzenia niepublicznych przedszkoli. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając, że przedmiotem jest czynność wyboru najemców nieruchomości o charakterze cywilnoprawnym, niepodlegająca kognicji sądów administracyjnych. Fundacja wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów PPSA poprzez błędne ustalenie przedmiotu zaskarżenia i wyjście poza granice sprawy. Sąd, dokonując autokontroli, uznał skargę kasacyjną za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 lipca 2021 r. o odrzuceniu skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi kasacyjnej Fundacji z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 452/21 w sprawie z jej skargi na czynność Burmistrza z dnia 22 marca 2021 r. w przedmiocie wyboru najemców nieruchomości postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Fundacja wniosła skargę na inną czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem skargi uczyniono czynność Burmistrza Miasta z 22 marca 2021 r., polegającą na wyborze organizacji pożytku publicznego (dalej zwaną "o.p.p."), które będą realizować zadanie publiczne z zakresu edukacji, oświaty i wychowania w postaci prowadzenia niepublicznych przedszkoli w latach 2021-2026. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskazując, że czynność Burmistrza Miasta w istocie dotyczy sposobu dysponowania przez Miasto należącymi do niego nieruchomościami i została dokonana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm., powoływana dalej jako u.g.n.). Procedury przetargowe sprzedaży nieruchomości gminnych oraz ich wynajmu należą do sfery prawa cywilnego. Zarazem, z przepisów u.g.n. nie wynikają żadne dodatkowe kryteria, poza statusem podmiotu jako organizacji pożytku publicznego, w zakresie wyboru potencjalnego najemcy nieruchomości gminnych wymienionych w wykazie organu. W odpowiedzi na skargę podkreślono, że w sprawach dotyczących sprzedaży, czy wynajmu nieruchomości gminnych na podstawie u.g.n., organ gminy występuje jako reprezentant właściciela nieruchomości, a nie organ w sensie ustrojowym, a to właśnie ze względu na fakt realizacji czynności ze sfery prawa cywilnego, a nie administracyjnego. Skarżąca Fundacja w piśmie z 18 maja 2021 r. wskazała, że przedmiotem jej skargi jest czynność dotycząca realizacji zadania publicznego z zakresu edukacji przedszkolnej przez 5 kolejnych lat, na które gmina zamierza przeznaczyć określone wydatki publiczne (sfera wydatków), nie zaś czynność wyboru najemcy nieruchomości, od którego będzie pobierała symboliczny czynsz (sfera dochodów publicznych). Kolejne wyjaśnienia strona skarżąca złożyła 13 lipca 2021 r. Powyższe pozwoliło sądowi przyjąć, że przedmiotem skargi jest czynność Burmistrza z 22 marca 2021 r. polegająca na wyborze organizacji, z którymi podpisana zostanie umowa na wynajem nieruchomości miejskich dla celów prowadzenia działalności oświatowej i na tej podstawie ww. skarga - zarejestrowana pierwotnie pod sygn. akt III SA/Gd 414/21 jako skarga na czynność wyboru organizacji pożytku publicznego, które będą realizować zadanie publiczne z zakresu edukacji, oświaty i wychowania w postaci prowadzenia niepublicznych przedszkoli w latach 2021 – 2026 - została przekazana do Wydziału II tut. Sądu i zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gd 452/21 jako skarga w przedmiocie wyboru najemców nieruchomości. Postanowieniem z 30 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 452/21 sąd odrzucił skargę uznając, że jej przedmiotem jest czynność wyboru najemców nieruchomości, która nie ma publicznoprawnego charakteru, co z kolei skutkuje tym, że jej kontrola pozostaje poza ramami kognicji sądów administracyjnych. Sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność jednostek samorządu terytorialnego następuje w drodze umowy cywilnoprawnej. Ustawa o gospodarce nieruchomościami dla dokonania powyższej czynności nie przewiduje żadnej innej formy działania, ani nie precyzuje żadnych przesłanek zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości. W szczególności, powołana ustawa nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej jako podstawy do zawarcia takiej umowy. Cywilnoprawny tryb obrotu nieruchomościami jednostek samorządu terytorialnego wyklucza zatem przyjęcie, że złożenie propozycji sprzedaży, najmu, czy dzierżawy nieruchomości (i to z zastrzeżeniem formy bezprzetargowej), a w istocie oferty zawarcia umowy, wszczyna postępowanie administracyjne, które zgodnie z zasadą z art. 104 § 1 k.p.a., podlega załatwieniu w drodze władczego jednostronnego rozstrzygnięcia organu w formie decyzji administracyjnej. Zaskarżana przez skarżącą czynność ma więc charakter cywilnoprawny i jest dokonywana w ramach dwustronnej czynności prawnej, wobec czego nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W skardze kasacyjnej Fundacja wniosła o uchylenie postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: 1. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wyjście poza granice danej sprawy i orzekanie co do czynności wyboru najemców nieruchomości, o którym mowa w art. 37 u.g.n., podczas gdy przedmiot skargi i określone w nim granice dotyczyły zupełnie innej czynności, tj. wyboru organizacji pożytku publicznego do realizacji zadania z zakresu edukacji, oświaty i wychowania w postaci prowadzenia niepublicznych przedszkoli w latach 2021-2026; 2. art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., a w efekcie art. 3 § 1 oraz art. 2 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie postanowienia objawiające się przyjęciem, że strona zaskarżyła czynność wyboru najemców nieruchomości, podczas gdy skarga dotyczyła czynności wyboru organizacji pożytku publicznego do realizacji zadania publicznego i w konsekwencji nierozpoznane istoty sprawy; 3. art. 62 p.p.s.a. poprzez brak wydania przez sąd dodatkowych zarządzeń i wezwań w celu uzyskania od skarżącej dowodów lub oświadczeń dotyczących wyraźnego doprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, w przypadku kiedy sąd pomimo licznych oświadczeń i stwierdzeń zawartych w skardze miał ewentualne wątpliwości, co do przedmiotu zaskarżenia – co w konsekwencji doprowadziło do błędnych wniosków jakoby skarżąca zmieniała czy doprecyzowała przedmiot zaskarżenia, w momencie gdy ze skargi i dalszych pisma taki wniosek nie wynika; 4. art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne odrzucenie skargi wynikające z przekonania sądu, że przedmiot zaskarżenia jaki został w niej określony nie podlega kontroli sądów administracyjnych, podczas gdy przedmiot ten - w ślad za stanowiskiem wynikającym z wyroku TK z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt SK12/20 należał do drogi sądowoadministracyjnej; 5. art. 1 w zw. z art 2 p.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez dokonanie zawężającej wykładni pojęcia sprawy z zakresu kontroli administracji publicznej i tym samym ograniczenie prawa skarżącej do sądu poprzez odmowę dokonania kontroli działań Burmistrza przy jednoczesnym braku wskazania prawa do drogi sądowej przed sądem cywilnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca jednoznacznie oświadczyła, że przedmiotem jej skargi do sądu nie jest i nigdy nie była kwestia wyboru najemców lokali. Już w skardze strona wskazała na konieczność wyraźnego rozróżnienia dwóch obszarów działań Gminy, tj.: a) gospodarowania mieniem komunalnym (budynkami przedszkoli) i b) - wyboru najemcy samego budynku oraz zlecenia realizacji zadania publicznego na rzecz o.p.p., do wykonywania w tymże mieniu komunalnym (budynku) przez realizatora projektu będącego o.p.p. Dokonując tego rozróżnienia, w pkt V skargi Fundacja stwierdziła, że uprawnienia organu dotyczące gospodarowania zasobem komunalnym i umowami najmu nie są przez nią kwestionowane. W dalszej części pkt V uzasadnienia skargi skarżąca podkreśliła, że wymienione powyższej w pkt a) i b) przykłady działań gminy należą do różnych obszarów stosowania prawa administracyjnego przez organy administracji, zaś kończąc pkt V uzasadnienia skargi, skarżąca ponownie wyraźnie podkreśliła, że "Przedmiotem niniejszej skargi jest tym samym cześć b) wprowadzonego powyżej rozróżnienia tj. dokonana przez Burmistrza dnia 22 marca 2021 (a ogłoszona 23 marca 2021) czynność z zakresu administracji publicznej w postaci rozstrzygnięcia konkursu i dokonania wyboru o.p.p. mającego realizować zadanie publiczne, z naruszeniem szeregu przepisów wskazanych w petitum". Ponadto, wskazano, że właściwy przedmiot skargi można było także wywieźć z treści przepisów prawnych podniesionych i opisanych przez skarżącą w skardze, z których żaden nie dotyczył naruszenia art 37 u.g.n. zaś wszystkie zarzuty prawne dotyczyły naruszenia właściwych przepisów o.p.p., co zostało również rozwinięte w pkt II i III uzasadnienia skargi. Wreszcie, właściwy przedmiot skargi został określony również poprzez opisanie skutków tej czynności - co było następnie szeroko rozpisywane w części związanej z wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonej czynności - a mianowicie fakt, że tuż po ogłoszeniu "wyników" dokonanego przez Burmistrza wyboru, następnego dnia 24 marca 2021 na stronie www.[...].pl pojawiły się informacje dotyczące rozpoczęcia naboru kadry pedagogicznej do nowych placówek w sposób pośredni zachęcając do rozwiązywania stosunków pracy w dotychczasowych przedszkolach i oferując zatrudnienie w swoim podmiocie, wskazując konkretne terminy rozmów kwalifikacyjnych (27-30.03.2021). Powyższe również nie stanowi elementów, które dotyczyłyby samego wynajmu nieruchomości, a są konsekwencją przeprowadzonego konkursu na wybór o.p.p. Nie uwzględniając powyższego i przyjmując przedmiot zaskarżenia sąd wykroczył poza granice sprawy i orzekł nie o tej czynności, która była jej przedmiotem, a następnie w treści pisemnego uzasadnienia wyroku uczynił jego przedmiotem ww. błędnie określoną czynność. Zarówno skarga, jak i wystosowane przez Fundację pisma z wyjaśnieniami, mogły natomiast stanowić podstawę do prawidłowego określenia przedmiotu postępowania. Niezależnie od powyższego, jeżeli jednak po stronie sądu pojawiły się jakieś wątpliwości, kluczową kwestią potwierdzającą wadliwość wydanego orzeczenia pozostaje, że sąd nie wystosował w stosunku do skarżącej wezwania do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia np. poprzez następujące zapytanie "Sąd wzywa do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia poprzez jednoznaczne określenie czy jej przedmiotem jest wybór najemcy nieruchomości oparty na art 37 u.g.n. czy też wybór organizacji pożytku publicznego do wykonywania zadania publicznego wg przepisów OPP". Przy takim sformułowaniu wezwania skarżąca z pewnością ponownie podkreśliłaby, że skarga nie dotyczy wyboru najemcy opartego na art 37 u.g.n., a czynności, która została szczegółowo opisana w lit b) pkt V uzasadnienia skargi do WSA i przepisów z petitum i pkt II i III uzasadnienia. Tymczasem 28 czerwca 2021 r. sąd wystosował inne wezwanie, które dotyczyło li tylko obowiązku "przedłożenia zaskarżonej czynności", co w świetle szerokich opisów ze skargi do WSA i późniejszych pism oraz złożonych dotychczas załączników, należało rozumieć jako wymóg przedłożenia określonego dokumentu, a więc "zmaterializowanej formy zaskarżonej czynności Burmistrza". Skoro jednak strona w odpowiedzi z 13 lipca 2021 r. wskazała, że taki dokument nie istnieje, bo Burmistrz zgodnie z posiadanymi przez nią informacjami podjął zaskarżoną czynność (a wiec nadal tą samą czynność, jaka była opisana w skardze do WSA) w formie ustnej i czynność ta funkcjonuje właśnie w takich formie, fraza "zaskarżona czynność" nadal potwierdzała więc dotychczasowy przedmiot skargi, w tym również jako jej przedmiot oparty na podstawie z art 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie zaś na jakichkolwiek innych podstawach. Skarżąca zauważyła też, że sąd błędnie ustalił, że konkurs, którzy rzekomo chciała zaskarżyć skarżąca został ogłoszony 1 kwietnia 2021 r., a miał zostać rozstrzygnięty 29 kwietnia 2021 r. Tymczasem, jak już wskazywano w skardze, konkurs z 1 kwietnia 2021 r. odnosił się do wszystkich już działających przedszkoli niepublicznych, oparty był na przepisie art 22 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i dotyczył wyłącznie kwestii czy takie już działające przedszkola dostaną dotacje w wysokości 75% podstawowej stawki dotacji (z art 17 ust 3 u.f.z.o.) czy też 100% podstawowej stawki dotacji (z art 17 ust 1 u.f.z.o.) w ramach zorganizowanych grup złotówkowych. Była to jedynie kwestia wtórna. Konkurs ten został jednak unieważniony pismem Burmistrza z 29 kwietnia 2021 r., zaś Burmistrz 1 czerwca 2021 r. na podstawie zarządzenia nr [...] zorganizował nowy konkurs na "grupy złotówkowe", który został rozstrzygnięty 16 lipca 2021 r. Wynik tego konkursu stanowił czynność odnoszącą się do całkowicie innego zagadnienia i został zaskarżony do WSA przez inne osoby prowadzące przedszkola niepubliczne w K. w ramach całkowicie odrębnej skargi z 16 sierpnia 2021 r. W konsekwencji ww. uchybień sąd naruszył 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a, gdyż bezzasadnie odrzucił skargę na skutek przekonania, że przedmiot zaskarżenia, jaki został w niej określony nie podlega kontroli sądów administracyjnych, podczas gdy przedmiot ten należał do drogi sądowoadministracyjnej. Takie działanie pozbawiło skarżącą prawa do sądu opisanego w art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z powyższych gwarancji konstytucyjnych wynikają określone konsekwencje dla orzekającego sądu administracyjnego. Sąd, odrzucając skargę na podstawie art 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w sytuacji istnienia sprawy mogącej podlegać kontroli judykatury, zobowiązany jest nie tylko wyczerpująco wykazać własną niewłaściwość w sprawie, ale także w takim przypadku wskazać w uzasadnieniu orzeczenia sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Wobec powyższego konieczne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmiana tego postanowienia i uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, uznanie uprawnienia skarżącej wynikających z przepisów do rozpoznania złożonej oferty przez komisję konkursową zgodnie z art. 15 ust. 2a i nast. ustawy o.p.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się zasadna. Stosownie do treści art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Dokonując autokontroli zaskarżonego postanowienia, sąd w wyniku analizy argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej oraz ponownej oceny skargi i wyjaśnień strony skarżącej składanych w toku postępowania uznał, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Podstawą wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że przedmiotem skargi jest czynność Burmistrza dotycząca wyboru, w drodze przetargowej, najemców nieruchomości, w których będą prowadzone niepubliczne przedszkola i szkoła. Taka zaś czynność, czego nie kwestionuje skarżąca kasacyjnie, nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych i tym samym skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 ust. 1 p.p.s.a. Wskazać przy tym należy, że ustalenia co do przedmiotu zaskarżenia zostały oparte na treści skargi oraz składanych przez stronę wyjaśnieniach, także na wezwanie sądu, który próbował wyjaśnić przedmiot skargi. W szczególności sąd wziął pod uwagę informacje zawarte w piśmie z 13 lipca 2021 r., gdzie Fundacja wskazała, że brak jest dokumentacji, która odzwierciedlałaby treść kwestionowanej czynności, a jej jedynym materialnym potwierdzeniem jest komunikat o rozstrzygnięciu opublikowany 23 marca 2021 r. na stronie internetowej "[...]". W komunikacie tym wskazano, że przeprowadzono nabór podmiotów na dzierżawę obiektów miejskich, w których do tej pory funkcjonowały przedszkola niepubliczne i nadal. Oferty zostały złożone przez osoby fizyczne i osoby prawne, lecz oferty osób fizycznych nie spełniały wymogów zawartych w art. 37 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.g.n. 22 marca 2021 roku Burmistrz wybrał organizacje, z którymi podpisana zostanie umowa na wynajem nieruchomości miejskich dla celów prowadzenia działalności oświatowej. Ustalenia te kwestionuje skarżąca kasacyjnie podnosząc, że jej intencją było zaskarżenie innej czynności, tj. zlecenia realizacji zadania publicznego na rzecz o.p.p. do wykonania w mieniu komunalnym przez realizatora będącego taką organizacją. Odnosząc się do powyższego sąd, działając w ramach uprawnień autokontrolnych z art. 179a p.p.s.a. uznał, że zasadny jest zarzut błędnego ustalenia przez Sąd I instancji przedmiotu zaskarżenia, co skutkowało odrzuceniem skargi, jako niepodlegającej kognicji sądu, gdy tymczasem być może prawidłowo ustalony przedmiot skargi takiej kognicji podlega. W tym zakresie uwzględniono jednoznaczne oświadczenie Fundacji, które jednakże zostało złożone dopiero w skardze kasacyjnej, że skarży ona czynność dotyczącą zlecenia realizacji zadania publicznego na rzecz o.p.p. do wykonania w mieniu komunalnym przez realizatora będącego taka organizacją, a nie wyboru najemcy mienia komunalnego w trybie przepisów u.g.n. W skardze jednak skarżąca nie prezentowała tak jednoznacznego stanowiska, w szczególności nie wskazywała konkretnej daty i treści kwestionowanej czynności, co jest niezbędne dla ustalenia przedmiotu sporu sądowoadministracyjnego. Co więcej, na wezwanie sądu do podania takich danych skarżąca wskazała, że materialną postacią zaskarżonej czynności jest komunikat na stronie internetowej, w którym jest mowa o wyborze najemców budynków, które są własnością miasta w celu prowadzenia działalności przedszkolnej i szkolnej, a procedura była prowadzona w oparciu o art. 37 u.g.n. Z powyższego, przy zawiłości skargi, w której strona nie wskazywała daty czynności, a zarazem dokonywała rozróżnień czynności organu administracji z różnych obszarów stosowania prawa, można było wywieść wniosek, że przedmiotem skargi jest właśnie wybór najemców lokali dla celów prowadzenia działalności oświatowej, bowiem ta czynność została jednoznacznie osadzona w realiach czasowych, na nią też wskazano de facto w uzupełnieniu skargi na wezwanie sądu. Jakkolwiek można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że sąd mógł inaczej sformułować wezwanie poprzez żądanie wskazania konkretnie, czy przedmiotem skargi jest wybór najemcy nieruchomości oparty na art 37 u.g.n., czy też wybór organizacji pożytku publicznego do wykonywania zadania publicznego wg przepisów o.p.p. oraz z jakiej daty czynność skarży, to jednak należy zważyć, że jednym z wymogów formalnych skargi jest wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności (art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) i wskazanie to powinno być na tyle precyzyjne, aby możliwe było zidentyfikowanie przedmiotu zaskarżenia. Szczególny obowiązek w tym zakresie ciąży zaś na profesjonalnym pełnomocniku strony, który powinien dbać, aby wnoszona przez niego w imieniu strony skarżącej skarga zawierała wszystkie niezbędne elementy, a jej treść nie budziła wątpliwości mogących mieć negatywne skutki dla mocodawcy. W związku z tym, o ile trafnie Fundacja zarzuca błędne ustalenie przez sąd przedmiotu zaskarżenia, to nie bez wpływu na uchybienie sądu w tym zakresie były działania samej skarżącej, która mimo składanych wyjaśnień i reprezentacji profesjonalnego pełnomocnika, nadal nie podała jednoznacznie, jaka czynność organu administracji jest przez nią kwestionowana i z jakiej daty. W szczególności, wobec istniejących od początku wątpliwości sądu w tej materii, profesjonalny pełnomocnik, dbając należycie o interesy Fundacji, powinien dokonać takich wyjaśnień, jak uczynił to precyzyjnie dopiero w skardze kasacyjnej. Przyjęcie zaś, że przedmiotem skargi Fundacji nie jest czynność wyboru najemcy mienia komunalnego powoduje, że orzeczenie o odrzuceniu skargi było niezasadne, a sąd przedwcześnie pozbawił stronę prawa do sądu, gdyż jej celem było zakwestionowanie innej czynności. Konieczne jest zatem ponowne przeprowadzenie postępowania sądowego, które w pierwszej kolejności powinno obejmować ustalenie, czy właściwy przedmiot zaskarżenia, ustalony zgodnie z oświadczeniem skarżącej zawartym w skardze kasacyjnej, podlega kognicji sądu administracyjnego. Te jednak kwestie winien ustalić właściwy Wydział Sądu, gdyż należy zauważyć, że kwestie dotyczące gospodarowania mieniem należą do właściwości Wydziału II, zaś te dotyczące oświaty, edukacji – Wydziału III tut. Sądu. W tym stanie rzeczy sąd uznał, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, gdyż jej podstawy są oczywiście uzasadnione. Wobec tego należało uchylić zaskarżone postanowienie Sądu z 30 lipca 2021 r. o odrzuceniu skargi - na podstawie art. 179a p.p.s.a. Skutkiem niniejszego orzeczenia będzie przekazanie sprawy właściwemu Wydziałowi sądu oraz ocena jej dopuszczalności, a następnie przyjęcie do merytorycznego rozpoznania, przez właściwy wydział orzeczniczy sądu, zgodnie z określonym przedmiotem zaskarżenia. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (publ. ONSAiWSA 2008, Nr 3, poz. 42), wyjaśnił, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do tej kategorii postanowień należy niewątpliwie zaliczyć postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.). W związku z tym aktualnie brak było podstaw do rozstrzygania kwestii kosztów postępowania kasacyjnego. Jednocześnie należy zauważyć, że brak takiego rozstrzygnięcia w postanowieniu wydanym na podstawie art. 179a p.p.s.a., nie zamyka stronie drogi do dochodzenia tych kosztów w dalszym toku postępowania. W razie bowiem uwzględnienia skargi, w wyroku kończącym postępowanie możliwe będzie na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzenie na rzecz skarżącej wszystkich kosztów postępowania, w tym kosztów związanych ze skargą kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi. Koszty te bowiem podlegają zaliczeniu do poniesionych przez skarżącą kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co trafnie zauważył NSA w postanowieniu z 25 lipca 2005 r. (sygn. akt II OSK 552/05, ONSAiWSA 2006, Nr 1, poz. 17). Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Z treści § 57 ust. 3 rozporządzenia Prezydenta rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1177) wynika, że jeżeli sędzia sprawozdawca (członek składu orzekającego) stwierdzi dopuszczalność zastosowania art. 179a p.p.s.a., kieruje sprawę do rozpoznania przez sąd na rozprawie albo na posiedzeniu niejawnym w składzie i terminie wyznaczonym przez przewodniczącego wydziału orzeczniczego; przyjąć należy, że czyni to na podstawie przepisów, jakie mają zastosowanie przed sądem pierwszej instancji, tj. art. 16 § 1 i 2 oraz art. 120 p.p.s.a. (zob. B. Dauter, Art. 179(a)Uchylenie zaskarżonego wyroku lub postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021). W związku z tym możliwe było rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej w trybie autokontroli na posiedzeniu niejawnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło