II SA/Gd 465/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. B. i M. S. na decyzję Wojewody z dnia 29 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia zawiesić postępowanie. Decyzją z 18 czerwca 2012 r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 142 w związku z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), odmówił M. B. i M. S zwrotu nieruchomości położonej w G. przy ul. S., obręb F., stanowiącej zapisaną w księdze wieczystej KW [...] wydzieloną geodezyjnie działkę nr [...] o pow. 0,39 ha. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że działka będąca przedmiotem postępowania nie stanowi własności Gminy Miejskiej, gdyż aktem notarialnym z 6 lipca 2004 r. własność jej została przeniesiona na rzecz Portu Lotniczego sp. z o.o. w zamian za wkład niepieniężny w wykonaniu zobowiązania na pokrycie udziałów w kapitale zakładowym Spółki. Następnie działka została podzielona i aktualnie jej cześć stanowi własność [...] SA. Brak tytułu prawnego Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego do przedmiotowej działki gruntu stanowi negatywną przesłankę do jej zwrotu, jednakże ze względu na aktualne orzecznictwo organ negatywnie ocenił także przesłankę zbędności przedmiotowej działki na cel wywłaszczenia, wskutek czego uznał roszczenie o jej zwrot za niezasadne wniosek M. B. i M. S. nie może zostać uwzględniony. Wskutek wniesienia odwołania sprawa została rozpoznana przez Wojewodę, który decyzją z 29 maja 2014 r. utrzymał ją w mocy podzielając stanowisko organu I instancji. M. B. i M. S. wnieśli do WSA W Gdańsku skargę na powyższą decyzję Wojewody, zarzucając między innymi brak ustosunkowania się organów orzekających w sprawie do zastrzeżeń zgłaszanych przez strony dotyczących braku realizacji celu wywłaszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Innymi słowy Sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punkt widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 845/05, dostępne na stronie https:// orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem skorzystania z tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego oraz przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. W orzecznictwie przyjmuje się, że przy interpretacji pojęcia "zależy" z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należy stosować także wykładnię systemową i funkcjonalną art. 15 § 1 pkt 2 i 3 oraz art. 264 p.p.s.a., nie tylko jako związek formalno-instytucjonalny - tj. polegający na tym, że dane zagadnienie wstępne należy do kognicji innej instytucji i musi być przez nie rozpoznane, aby można było kontynuować dane postępowanie sądowe - ale także jako związek treściowo-instytucjonalny, polegający na tym, że dana instytucja realizując swoje ustawowe zadania, przedstawia we właściwym trybie (art. 269 § 1 p.p.s.a.) rozstrzygnięcie, które ma na celu realizację celów wskazanych przez ustawodawcę (w tym przypadku - usunięcie ryzyka wystąpienia w danym typie spraw rozbieżności interpretacyjnych. Zawieszając w takim przypadku postępowanie sądowe sąd administracyjny postępuje adekwatnie do potrzeby ujednolicania w sposób przewidziany przez art. 15 § 1 pkt 2 i 3, art. 269 § 1 i art. 264 p.p.s.a. praktyki wykładniczej sądownictwa administracyjnego. (por. postanowienie NSA z dnia 26 maja 2011 r., I GZ 119/11, LEX nr 1080817, postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. II FZ 640/10 Lex nr 686741). Sądowi rozpoznającemu przedmiotową sprawę z urzędu jest wiadome, że Prokurator Generalny wnioskiem z 4 lipca 2014 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, czy podstawą odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłego właściciela lub jego następcy prawnego, w sytuacji wystąpienia materialnoprawnych przesłanek z art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami może być zbycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej z pominięciem procedury przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 2 tej ustawy. Wobec powyższego Sąd uznał, że wynik przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego zależy od rozstrzygnięcia przez odpowiedni skład Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 264 § 1 p.p.s.a., zagadnienia prawnego przedstawionego przez Prokuratora Generalnego. W ocenie Sądu bowiem istota zarzutów podnoszonych przez strony postępowania, zarówno w administracyjnym toku instancji, jak i przed sądem administracyjnym, dotyczy kwestii negatywnej przesłanki w zakresie możliwości zwrotu nieruchomości zbytej przez Gminę Miejską na rzecz podmiotu prywatnego i braku możliwości oceny kwestii zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Ich wyjaśnieniu służyć będzie podjęta przez właściwy skład NSA uchwała. Skarżący bowiem dążą do zweryfikowania przesłanki realizacji celu wywłaszczenia na działce, o której zwrot się ubiegają. Przesądzenie przez NSA, że kognicja organów administracji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w sytuacji zbycia działki nie obejmuje oceny zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia ma wpływ na ocenę zasadności skargi w przedmiotowej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z urzędu zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy z opisanego wyżej wniosku Prokuratora Generalnego.