II SA/Gd 467/24

WyrokWSA w Gdańsku2024-11-20

Skład orzekający: Diana Trzcińska, Dariusz Kurkiewicz, Wojciech Wycichowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnej z uchwałą krajobrazową może być naliczana od daty pierwszej czynności organu w sprawie, czy też od daty doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnej z uchwałą krajobrazową powinna być naliczana od dnia doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a nie od daty wcześniejszej czynności organu, o której strona nie została poinformowana. Naliczenie kary od daty wcześniejszej czynności, o której strona nie wiedziała, stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania i wysokość kary.
Stan faktyczny
Gdański Zarząd Dróg i Zieleni stwierdził umieszczenie w witrynie lokalu ekranu świetlnego, uznając go za tablicę reklamową niezgodną z uchwałą krajobrazową. Po wszczęciu postępowania i kontrolach, organ pierwszej instancji wymierzył spółce karę pieniężną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących definicji tablicy reklamowej, zakresu stosowania uchwały krajobrazowej oraz daty wszczęcia postępowania, od której naliczana jest kara.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Sekretarz sądowy Julia Bednarek po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2024 r., nr SKO Gd 2764/23 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni z dnia 30 stycznia 2023 roku, nr GZDiZ.NP.701.146.8.2022.MNG/MP; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej A Spółki z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w Warszawie kwotę 1.017 (jeden tysiąc siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarga J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej (dalej jako skarżąca lub Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 23 lutego 2024 r., nr SKO Gd/2764/23, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Podczas kontroli przeprowadzonej 22 listopada 2022 r. pracownicy Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni stwierdzili umieszczenie tablicy reklamowej – ekranu świetlnego o wymiarach 0,67 x 1,20 m, o łącznej ekspozycji reklamy 0,80 m2, w witrynie przy ul. P. [...], na działce nr [...], obręb [...] w G., w strefie SR (według nomenklatury wynikającej z tzw. uchwały krajobrazowej). Pismem z 27 listopada 2022 r. zawiadomiono Spółkę o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie ww. tablicy reklamowej, jako niezgodnej z zasadami i warunkami uchwały Rady Miasta Gdańska nr XLVIII/1465/18 z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. nr 2018 r., poz. 1034) – zwanej dalej uchwałą krajobrazową. W zawiadomieniu tym poinformowano Spółkę również o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy i o możliwości brania czynnego udziału w sprawie, a także o oględzinach wyznaczonych na dzień 15 grudnia 2022 r. Zawiadomienie doręczono 2 grudnia 2022 r. W trakcie kontroli z 6 grudnia 2022 r., z której sporządzono protokół nr 1/K/701.146/2022, potwierdzono dalsze sytuowanie spornej tablicy reklamowej. Podczas kolejnej kontroli przeprowadzonej 15 grudnia 2022 r. stwierdzono usunięcie spornej tablicy reklamowej. Pismem z 29 grudnia 2022 r. zawiadomiono skarżącą Spółkę o zakończeniu czynności postępowania dowodowego i o prawie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. W piśmie z 12 stycznia 2023 r. skarżąca Spółka wniosła o umorzenie o postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość wskazując, że działania podejmowane przez Spółkę nie są objęte zakresem zastosowania uchwały krajobrazowej Gdańska. Dyrektor Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni decyzją z 30 stycznia 2023 r., nr GZDiZ.NP.701.146.8.2022.MNG/MP, wydaną na podstawie art. 37d ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503), dalej jako u.p.z.p., wymierzył skarżącej Spółce karę pieniężną w wysokości 1.800,00 zł za umieszczenie od 22 listopada 2022 r. do 6 grudnia 2022 r. tablicy reklamowej - ekranu świetlnego w witrynie lokalu przy ulicy P. [...] w G. o powierzchni ekspozycji reklamy wynoszącej 0,80 m2, niezgodnej z przepisami uchwały krajobrazowej Gdańska Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą Spółkę odwołania, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 23 lutego 2024 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając wydaną decyzję, Kolegium wskazało, że umieszczenie reklamy w formie ekranu świetlnego w obszarze SR, w którym znajduje się lokal przy ul. P. [...] w G., narusza postanowienia uchwały krajobrazowej miasta Gdańska. Określone w § 13 ust. 4 tej uchwały postanowienia dla obszaru SR nie dopuszczają bowiem sytuowania w tym obszarze reklam w formie ekranu świetlnego. Tym samym, nałożenie kary pieniężnej w niniejszej sprawie było zasadne w świetle art. 37d u.p.z.p. Dalej Kolegium wskazało, że zgromadzony w sprawie materiał potwierdza umieszczenie przez spółkę ww. tablicy w dniach od 22 listopada do 6 grudnia 2022 r. i ustalona kara prawidłowo obejmuje właśnie ten okres. Nadto, Kolegium oceniło, że wysokość kary wyliczona została prawidłowo zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2022. We skardze do Sądu Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o ich uchylenie, zarzucając naruszenie: 1. art. 37d ust. 1 w zw. z art. 37a ust. 1 u.p.z.p., poprzez ich: • niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że zakresem uchwał określających zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane objęte są wnętrza obiektów budowlanych, w tym aranżacje witryn lokali użytkowych poza szkleniem ich okien, w sytuacji, gdy uchwały te jako akty z zakresu gospodarki przestrzennej obejmują wyłącznie lokalizowanie tablic lub urządzeń reklamowych "na" nieruchomościach lub obiektach budowlanych; • błędną wykładnię polegającą na przyjęciu szerokiego władztwa planistycznego gminy w odniesieniu do kształtowania przestrzeni przez tablice reklamowe, obiekty małej infrastruktury oraz ogrodzenia i uznanie, że gmina ma kompetencje nie tylko do ustalenia warunków lokalizacji ww. nośników, ale także w zakresie ich wpływu na przestrzeń publiczną, tj. może ustalać zasady sytuowania nośników, które emitują "na zewnątrz" treści reklamowe z wykorzystaniem projekcji świetlnych, podczas gdy prawidłowa wykładnia tychże przepisów sprowadzać się powinna do przyjęcia, że uchwały krajobrazowe regulują wyłącznie lokalizowanie tablic i urządzeń reklamowych "na" nieruchomościach lub obiektach budowlanych, zatem nie obejmują wnętrz tych obiektów; 2. art. 37d ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 16b-16d u.p.z.p. oraz w zw. z § 4 ust. 1 pkt 4 uchwały krajobrazowej poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że ekrany wielofunkcyjne nieprzeznaczone ze swej istoty do ekspozycji reklamy i niesłużące temu celowi w sposób ciągły i trwały wypełniają znamiona definicji tablicy reklamowej, urządzenia reklamowego lub szyldu w rozumieniu art. 2 pkt 16b-16d u.p.z.p., a w konsekwencji również definicji ekranu świetlnego w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 4 uchwały krajobrazowej, w sytuacji gdy definicje te w odniesieniu do przedmiotów, które nie stanowią konstrukcyjnie nośników reklamowych takich jak np. billboard, słup ogłoszeniowy, baner, wymagają obligatoryjnie dla ich uznania odpowiednio za tablicę, urządzenie lub szyld, faktycznej projekcji reklamy i jednorodnej funkcji reklamowej; 3. art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. w zw. z art. 3 Europejskiej Konwencji Krajobrazowej sporządzonej we Florencji dnia 20 października 2000 r. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na rozstrzygnięciu występujących w sprawie wątpliwości co do treści normy prawnej, tj. co do tego, jak należy interpretować pojęcia "tablicy reklamowej", "urządzenia reklamowego", "szyldu" oraz "umieszczenia tablicy lub urządzenia reklamowego na nieruchomościach lub na obiektach budowlanych" na niekorzyść strony, a tym samym naruszenie wyrażonej w ww. przepisie zasady przyjaznej dla strony interpretacji przepisów prawa, w sytuacji gdy przepisy znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie nie dają żadnych podstaw do konstruowania jakiejkolwiek przeciwnej dyrektywy interpretacyjnej, w szczególności takiej, która przyznawałaby pierwszeństwo wykładni silniej chroniącej krajobraz; 4. art. 37d ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez wadliwą wykładnię polegająca na uznaniu, że datą wszczęcia postępowania z urzędu, od której nalicza się karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej, jest dzień podjęcia pierwszej czynności w sprawie (tj. kontroli), podczas gdy datę wszczęcia stanowi dzień doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania; 5. art. 8 § 1 oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tych przepisach zasady przekonywania, polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przesłanek, jakimi kierowały się organy przy wydawaniu decyzji, które to decyzje z całą pewnością nie pogłębiają zaufania adresatów działań władzy publicznej do organów tejże władzy, a także brak odniesienia się do wszystkich zarzutów spółki, podniesionych w odwołaniu. Mając na uwadze powyższe wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji obu instancji. Strona skarżąca przedstawiła szerokie uzasadnienie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest częściowo uzasadniona. Decyzją Kolegium z 23 stycznia 2024 r. utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 30 stycznia 2023 r., wymierzającą skarżącej Spółce karę pieniężną w wysokości 1800 zł za umieszczenie od 22 listopada 2022 r. do 6 grudnia 2022 r. tablicy reklamowej w formie ekranu świetlnego w witrynie lokalu przy ul. P. [...] w G. o powierzchni ekspozycji reklamy wynoszącej 0,80 m2, niezgodnie z przepisami uchwały Rady Miasta Gdańska nr XLVIII/1465/18 z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2018 r., poz. 1034). Powyższą uchwałę podjęto w trybie i na zasadach określonych w przepisach art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz.U. z 2022 r., poz. 503) - u.p.z.p., które uprawniają radę gminy do ustalenia w formie uchwały zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Celem ww. aktu prawa miejscowego jest uporządkowanie przestrzeni publicznej, a przyjęte w u.p.z.p. regulacje dotyczące tej uchwały wprowadzają w istocie prymat ochrony krajobrazu. Przy czym, przepisy ustawy nie przewidują obowiązku podjęcia uchwały krajobrazowej – ma ona charakter fakultatywny. Wpływa to na władztwo gminy w ustalaniu treści uchwały, gdyż może ona przewidywać całkowity zakaz sytuowania obiektów reklamowych, jak również przyjmować rozwiązania pośrednie, polegające na ograniczeniach o charakterze częściowym. Tego rodzaju rozwiązania mogą zaś dotyczyć zarówno samego obiektu reklamowego (jego parametrów i materiału, z jakiego ma zostać wykonany) – ograniczenia przedmiotowe, jak i jego usytuowania – ograniczenia obszarowe (zob. T. Brzezicki, Kara za niezgodne z prawem umieszczenie reklamy, Przegląd Podatkowy, 8/2016, s. 35-40). Przepisy stanowiące podstawę podejmowania uchwał krajobrazowych wprowadzone zostały do polskiego systemu prawnego 11 września 2015 r. ustawą z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu nowelizującą przepisy u.p.z.p. Konieczność zapewnienia ochrony krajobrazu i właściwego nim zarządzania wynikała m.in. z postanowień ratyfikowanej przez Polskę w roku 2005 Europejskiej Konwencji Krajobrazowej sporządzonej we Florencji dnia 20 października 2000 r. Zgodnie z art. 5 Konwencji Polska zobowiązała się m.in. do podjęcia działań na rzecz prawnego uznania krajobrazów, ustanowienia i wdrożenia polityki krajobrazowej oraz zintegrowania krajobrazu z własną polityką w zakresie planowania regionalnego i urbanistycznego, a także z innymi politykami, które pośrednio lub bezpośrednio oddziałują na krajobraz. W rozumieniu Konwencji "krajobraz" oznacza obszar postrzegany przez ludzi, którego charakter jest wynikiem działania i interakcji czynników przyrodniczych i/lub ludzkich. Zgodnie z art. 5 lit. a Konwencji strony zobowiązane są do prawnego uznania krajobrazów jako istotnego komponentu otoczenia ludzi, jako wyrażenia dzielonej przez nie różnorodności kulturowej i przyrodniczej oraz podstawy ich tożsamości. Zalecenie CM/Rec(2008)3 Komitetu Ministrów dla państw członkowskich w sprawie wytycznych dotyczących wdrażania Europejskiej Konwencji Krajobrazowej stanowi, że prawne uznanie krajobrazów jest prawem i obowiązkiem wszystkich instytucji i obywateli Europy względem ich fizycznego otoczenia. Ratyfikacja Konwencji zobowiązuje ponadto jej strony do ustanowienia standardów jakości krajobrazu (art. 6D konwencji krajobrazowej), jak również do planowania ochrony krajobrazu oraz do gospodarowania krajobrazem. Znowelizowane przepisy u.p.z.p. służyć miały realizacji powyższych zadań na gruncie krajowym, dając gminom narzędzia kształtowania i zarządzania krajobrazem poprzez możliwość podjęcia uchwał krajobrazowych i wyposażając je w instrumenty finansowe pozwalające na egzekwowanie określonych w uchwale zasad i warunków sytuowania tablic i urządzeń reklamowych. Podstawę prawną wydanych decyzji stanowił przepis art. 37d ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodnie z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 podlega karze pieniężnej. Kara ta jest wymierzana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze decyzji i obejmuje okres od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 2 i 3). Jak stanowi przy tym art. 37d ust. 4 u.p.z.p. karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. W świetle powołanej regulacji, w ocenie Sądu, wymierzenie wobec skarżącej Spółki kary pieniężnej za umieszczenie od 22 listopada 2022 r. do 6 grudnia 2022 r. tablicy reklamowej w formie ekranu świetlnego w witrynie lokalu przy ul. P. [...] w G. – nie zasługuje na akceptację. Z treści powołanego przepisu art. 37d ust. 4 u.p.z.p. wynika bowiem, że karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. W przypadku, gdy, tak jak w niniejszej sprawie, postępowanie wszczęte zostaje z urzędu, przepisy prawa nie wskazują wyraźnie, jaką datę należy przyjmować jako dzień wszczęcia postępowania. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że wszczęcie postępowania z urzędu co do zasady następuje z chwilą podjęcia pierwszej czynności w sprawie przez organ administracji publicznej wobec strony (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 291 i nast. z powołaniem na wskazaną tam literaturę i orzecznictwo). Przy czym, datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień pierwszej czynności dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono w sprawie (por. wyrok NSA z 4 marca 1981 r., SA 654/81, ONSA 1981 r., nr 1, poz. 15). Podkreśla się, że ustalając datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu bierze się pod uwagę pierwszą czynność dokonaną przez organ administracji państwowej na zewnątrz w stosunku do strony (zob. wyrok NSA z 26 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 215/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek zawiadomienia strony o czynności organu ma zatem dla wyznaczenia daty wszczęcia postępowania z urzędu takie znaczenie, że tylko czynności dokonane przez organ, o których strony poinformowano, mogą skutkować wszczęciem postępowania. Jeżeli więc organ podejmował kilka czynności w różnych datach (np. wystąpienie o informacje do innych organów, zebranie informacji wewnętrznych, wizja w terenie), ale tylko o niektórych z nich poinformował stronę, to wyłącznie ta czynność, o której strona została zawiadomiona może zostać uznana za wszczynającą postępowanie administracyjne. Przy tym, w orzecznictwie istnieje rozbieżność, od którego konkretnie dnia należy liczyć karę, o której stanowi art. 37d ust. 1 u.p.z.p. Wobec jednych poglądów, niewątpliwe tylko ta czynność, o której strona został zawiadomiona może być uznana za wszczynającą postępowanie administracyjne. Zawiadomienie o czynnościach organu jest zatem wymogiem niezbędnym dla wyznaczenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu lecz nie determinującym daty wszczęcia postępowania. Nie ma wobec tego też decydującego znaczenia data doręczenia owego zawiadomienia stronie, gdyż to nie zawiadomienie, tylko dokonana przez organ pierwsza czynność w sprawie wszczyna postępowanie (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 4 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 1040/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie zaś z innymi poglądami, za datę wszczęcia postępowania należy uznać datę zawiadomienia strony o pierwszej czynności procesowej w postępowaniu, a więc będzie to dzień doręczenia zawiadomienia o tym stronie (zob. wyrok WSA w Krakowie z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 528/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień podjęcia pierwszej czynności w stosunku do strony, najczęściej jest to zawiadomienie jej o wszczęciu postępowania (zob. wyrok NSA z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 543/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli natomiast zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania ma być pierwszą czynnością to należy przyjąć, że czynność ta jest dokonana nie w dniu stworzenia pisma o zawiadomieniu, ale w dniu kiedy to pismo zostało doręczone stronie w trybie k.p.a. (zob. wyrok WSA w Krakowie z 10 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 346/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Abstrahując od powyższego, podkreślić należy, że czynność ta, która wszczyna postępowanie w sprawie, ma być podjęta wobec strony postępowania. Zgodnie zaś z treścią art. 37d ust. 1 u.p.z.p. kara pieniężna nakładana jest na podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały. Tym samym, stroną postępowania w tym przedmiocie jest podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały Nie ulega przy tym wątpliwości, że pierwszą czynnością w niniejszej sprawie skierowaną do skarżącej Spółki było zawiadomienie z 28 listopada 2022 r. o wszczęciu postępowania oraz informujące o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Zawiadomienie to skarżąca Spółka otrzymała w dniu 2 grudnia 2022 r. Przy czym, jak niewątpliwie wynika z akt sprawy, ekran umieszczony był zarówno 22 listopada 2022 r. jak i 6 grudnia 2022 r., co potwierdza protokół z kontroli. Natomiast 15 grudnia 2022 r., ekran świetlny, będący przedmiotem niniejszej sprawy, nie był już umieszczony w witrynie lokalu przy ul. P. [...] w G. Podczas oględzin stwierdzono bowiem, że ekran świetlny został zdjęty. Sąd, biorąc pod uwagę najbardziej aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, przychyla się do poglądu, że za datę wszczęcia postępowania w znaczeniu wynikającym z art. 37d ust. 4 u.p.z.p. należy uznać dzień doręczenia przez organ podmiotowi pisma zawiadamiającego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, a zatem pierwszej czynności urzędowej w sprawie, chyba że wcześniej podmiot powziął informację o wszczęciu postępowania. Od tej chwili podmiot, który umieścił tablicę lub urządzenie reklamowe niezgodnie z przepisami ma prawny obowiązek dostosowania się do zasad i warunków sytuowania tych obiektów zgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej oraz możliwość dobrowolnego dostosowania tablicy lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały, z kolei organ w razie niezastosowania się podmiotu do tego obowiązku – do wymierzenia od tej daty kary pieniężnej. Jak już wcześniej wskazano, zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono Spółce 2 grudnia 2022 r., tymczasem organy nałożyły karę administracyjną od 22 listopada 2022 r. do 6 grudnia 2022 r. Z porównania dat wynika, że nałożona przez organy sankcja administracyjna w postaci kary pieniężnej obejmuje zatem także okres od sporządzenia zawiadomienia o wszczęciu postepowania do dnia doręczenia skarżącej tego pisma, co miało wpływ na wysokość wymierzonej kary. Stanowi to o naruszeniu przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania – art. 37 d ust. 4 u.p.z.p., gdyż organ wadliwie ustalił dzień, w którym wszczął postępowanie w sprawie, co przełożyło się na wadliwie ustaloną wysokość kary. Sąd w składzie orzekającym nie podziela natomiast stanowiska strony skarżącej wyrażonego w pozostałych zarzutach skargi. Zdaniem Sądu na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego istniały podstawy do nałożenia spornej kary administracyjnej od dnia doręczenia zawiadomienia, tj. 2 grudnia 2022 r. do 6 grudnia 2022 r. Organy prawidłowo uznały przy tym, że sporny ekran spełnia wymogi definicji ekranu świetlnego w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 4 uchwały krajobrazowej i stanowił tablicę reklamową w rozumieniu art. 2 pkt 16b u.p.z.p. Zasadniczą funkcją ekranu była bowiem ekspozycja treści w przestrzenni publicznej w postaci przekazu wizualnego, dostępnego dla nieokreślonego kręgu adresatów. Tablica w części świetlnej skierowana była całkowicie w stronę ulicy, jej treść nie była dostępna dla osób znajdujących się wewnątrz lokalu. Tym samym emitowany przez tablicę przekaz stawał się w sposób ewidentny elementem krajobrazu, a nie wystroju wnętrza. Oznacza to, że obiekt ten, jako tablica reklamowa, musiał odpowiadać zasadom i warunkom umieszczania przewidzianym przez uchwale krajobrazowej. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku, uchylając zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzekając ponownie organy będą związane wykładnią przepisów prawa, dotyczącą ustalenia daty wszczęcia postępowania, przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu, na podstawie art. 153 p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., a na zasądzone koszty w wysokości 1017 zł złożyły się: kwota wpisu sądowego w wysokości 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 900 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz.U.2023 r., poz.1935) oraz należna opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa – w kwocie 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło