II SA/Gd 468/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 07 lutego 2017 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. z dnia 23 czerwca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r., Nr [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem postanawia odmówić I. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wnioskiem z dnia 23 czerwca 2016 r. I. R. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na zwolnieniu z opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. We wniosku przedstawiła swoją sytuację materialną wskazując na miesięczne dochody z tytułu emerytury w wysokości 2034,55 zł, którą w całości pochłaniają koszty mieszkania oraz wydatki na leki. Wnioskodawczyni podkreśliła, że ubiegała się o zwolnienie twierdząc, że nigdy nie występowała w niniejszej sprawie w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. L. w S., ale w imieniu własnym pozostając w przekonaniu, że jest stroną tego postępowania. Również wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła w imieniu własnym. Powyższe stanowisko konsekwentnie podtrzymywała również na dalszym etapie postępowania we wnoszonych pismach procesowych z dnia 27 lipca 2016 r. i z dnia 29 sierpnia 2016 r. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił I. R. przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie referendarz sądowy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej I. R. nie jest stroną postępowania – ani skarżącą, ani też jego uczestnikiem, lecz przysługuje jej status reprezentanta uczestnika postępowania, jakim jest Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. L. w S. Brak statusu strony postępowania sprawia, że I. R., zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., nie ma legitymacji do złożenia wniosku o przyznanie jej prawa pomocy. Oznacza to, że wnioskodawczyni nie może być stroną postępowania w zakresie prawa pomocy, a jej wniosek uznać należało za niedopuszczalny. Z powodu braku podstawy prawej w przepisach p.p.s.a. do odrzucenia wniosku o prawo pomocy z powodu jego niedopuszczalności, I. R. odmówiono przyznania prawa pomocy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. uznając, iż nie posiada ona statusu strony postępowania. W sprzeciwie od powyższego postanowienia I. R. starała się wykazać, że toczące się postępowanie w przedmiotowej sprawie dotyczy jej interesu prawnego, który powinien zapewnić jej status strony, a którego została bezprawnie pozbawiona. Ponieważ nie miała nigdy podstaw prawnych do działania w imieniu Wspólnoty nie może ubiegać się od niej o jakiekolwiek koszty. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., po. 718), zwanej dalej p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015, poz. 658), zgodnie z której art. 2 do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie (tj. 15 sierpnia 2015 r.) stosuje się przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu w postępowaniu wszczętym skargą wniesioną w dniu 22 czerwca 2009 r. (data nadania skargi do organu właściwego k. 10 tom I akt sądowych) postanowienie referendarza utraciło moc, a Sąd ponownie poddał ocenie wniosek I. R. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy jest wyłącznie strona, a na zasadzie art. 12 p.p.s.a., który stanowi, że ilekroć w ustawie tej mowa jest o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania, również uczestnik postępowania. W myśl 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Ponadto, osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. (art. 33 § 1 p.p.s.a.). Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Odnosząc się do stanowiska I. R. dotyczącego jej statusu w postępowaniu ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r., wskazać należy, że wnioskodawczyni nie jest stroną tego postępowania. Fakt, że I. R. nie jest stroną w niniejszym postępowaniu został przesądzony w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 26 listopada 2009 r., na mocy którego Sąd odmówił dopuszczenia I. R. do udziału w sprawie, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2010 r. w sprawie o sygn. akt II OZ 613/10. Tym samym prawomocnie przesądzono o braku podstaw prawnych do udziału wnioskodawczyni w toczącym się postępowaniu w charakterze strony (uczestnika postępowania). Reasumując, w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej I. R. nie jest stroną postępowania – ani skarżącą, ani też jego uczestnikiem. Brak statusu strony postępowania sprawia, że I. R., zgodnie z cytowanym wyżej art. 243 § 1 p.p.s.a., nie ma legitymacji do złożenia wniosku o przyznanie jej prawa pomocy. Oznacza to, że wnioskodawczyni nie może być stroną postępowania w zakresie prawa pomocy, a jej wniosek uznać należało za niedopuszczalny. Zaznaczyć przy tym należy, że właśnie z powodu niedopuszczalności podmiotowej wniosku I. R. w toku postępowania nie wzywano jej do uzupełnienia jego braków formalnych poprzez złożenie urzędowego formularza PPF. Ponieważ przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości odrzucenia wniosku o prawo pomocy z powodu jego niedopuszczalności, w związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. odmówił I. R. przyznania prawa pomocy uznając, że nie posiada ona statusu strony postępowania.