II SA/Gd 469/08

WyrokWSA w Gdańsku2008-09-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu opłaty jednorazowej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (renty planistycznej) może zostać wydana, gdy dla nieruchomości, od której ma być naliczona opłata, nie wydano decyzji o warunkach zabudowy, która spowodowałaby ten wzrost?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowym błędem było wydanie decyzji o ustaleniu opłaty jednorazowej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, mimo braku decyzji o warunkach zabudowy dla tej konkretnej nieruchomości, która mogłaby spowodować taki wzrost. W związku z tym postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na A. W. jednorazowej opłaty w wysokości 14.394,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (tzw. renty planistycznej), spowodowanego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy dla działki sąsiedniej. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił m.in. zaniżenie wartości gruntu, brak uwzględnienia wzrostu cen nieruchomości oraz nieuzasadnienie zastosowanej stawki opłaty. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że postępowanie było bezprzedmiotowe z powodu braku decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości, od której miała być naliczona opłata.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania oraz orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Referent Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 21 stycznia 2008 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. W. kwotę 432 zł (czterysta trzydzieści dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że wymienione w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane. Wójt Gminy, decyzją z dnia 21 stycznia 2008 r., nr [...], wskazując jako podstawę prawną decyzji przepisy art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i 6 w zw. z art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 16 listopada 2006 r. ustalającej warunki zabudowy dla działki nr [...] obr. B., nałożył na A. W. jednorazową opłatę w wysokości 14.394,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (powstałe z podziału wtórnego działki nr [...]) położonej w miejscowości B., spowodowanego ustaleniem warunków zabudowy dla działki nr [...] obr. B. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie, który w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi K. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z dnia 25 marca 1994r. przeznaczony był pod produkcję rolną oraz przetwórstwo rolno-spożywcze z możliwością realizacji zabudowy mieszkaniowej poza strefą uciążliwości. W dniu 16 listopada 2006r. została wydana decyzja o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Organ stwierdził, że wydana decyzja o warunkach zabudowy spowodowała wzrost wartości części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], co potwierdziły opinie rzeczoznawcy majątkowego sporządzone na zlecenie organu. Zgodnie z tymi opiniami różnica pomiędzy wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uprawomocnieniu się decyzji o warunkach zabudowy, a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu przed zmianą funkcji działek nr [...] i [...] stanowi kwotę 47.979,00 zł. Organ wskazał, że stosownie do art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stawka procentowa wzrostu wartości nieruchomości została ustalona na poziomie 30%, co z powyższej kwoty stanowi opłatę w wysokości 14.394,00 zł, czyli tzw. rentę planistyczną. Organ wskazał, że w dniu 4 czerwca 2007r., a więc przed upływem 5 lat od dnia uprawomocnienia się decyzji o warunkach zabudowy, mającej wpływ na zwiększenie wartości nieruchomości, nastąpiło zbycie przedmiotowej nieruchomości. We wniesionym przez skarżącego odwołaniu podniósł on, że sprzedaż przedmiotowych działek nastąpiła w okresie, gdy nie było planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu, a nowy plan nie obowiązywał. Wskazał, że przedmiotowy teren w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego miał funkcję mieszkaniową. Podniósł ponadto, że w wycenie działki nr [...] rzeczoznawca majątkowy zaniżył wartość gruntu, traktując go jako rolny. Zarzucił również, że decyzja nie zawierała wskazania wartości gruntu przed podziałem. Zdaniem skarżącego zmiana przeznaczenia działki na wyłącznie mieszkaniowe nie wpłynęła na zmianę wartości ogólnej gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 11 marca 2008r., nr [...], na podstawie art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty określone w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości ciąży na właścicielu lub użytkowniku wieczystym, jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z ustaleniem w drodze decyzji warunków zabudowy i nieruchomość została zbyta. Kolegium wskazało, że przed wydaniem przez Wójta Gminy decyzji z dnia 16 listopada 2007r. (błędnie, powinno być 16 listopada 2006r.) o warunkach zabudowy, ustalającej dla działki nr [...] przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, teren na którym przedmiotowe działki się znajdują był terenem produkcji rolnej oraz przetwórstwa rolno-spożywczego z możliwością realizacji zabudowy mieszkaniowej poza strefą uciążliwości. W punkcie 8 tejże decyzji określono, że wysokość stawki jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wynosi 30%. W wyniku wtórnego podziału działki nr [...] powstała działka nr [...], która zostały sprzedane w dniu 4 czerwca 2007r. Zdaniem Kolegium oszacowanie wartości rynkowej prawa własności przedmiotowych nieruchomości gruntowych w celu naliczenia opłaty planistycznej nie budzi zastrzeżeń, zaś organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie administracyjne z zachowaniem regulujących je przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium wyjaśniło, że z treści nieobowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ww. decyzji z dnia 16 listopada 2006r. wynikało jednoznacznie, że dla przedmiotowego terenu nastąpiła zmiana jego przeznaczenia. W ocenie Kolegium twierdzenia skarżącego o zaniżeniu wartości gruntu należało uznać za nieuzasadnione i bezpodstawne. Kolegium wskazało ponadto, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 207 Ordynacji podatkowej, jednakże uchybienie to nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżący A. W., zarzucił powyższym decyzjom organów obu instancji naruszenie przepisów art. 36 ust. 4, art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.., poprzez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i błędne zweryfikowanie wartości nieruchomości i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że poprzedni plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał dla przedmiotowego gruntu między innymi zabudowę mieszkaniową. Zdaniem skarżącego sprawa powinna być rozpatrywana w odniesieniu do poprzednio obowiązującego planu zagospodarowania z uwagi na możliwość posadowienia na działce zabudowy bez wydania decyzji o warunkach zabudowy. Określona przez rzeczoznawcę cena gruntu na datę wydania decyzji z dnia 16 listopada 2006r. w kwocie 1,50 zł za mkw. jest zaniżona skoro wycena biegłego na dzień 15 marca 1997r. określała tę cenę na 9,25 zł za mkw. Wskazana różnica skutkowała znacznym zaniżeniem kwoty, od której należało liczyć wzrost wartości nieruchomości. Skarżący podniósł również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie tłumaczy braku uwzględnienia wzrostu cen nieruchomości od 2003 roku. Zdaniem skarżącego w decyzjach organów obu instancji zabrakło oceny zmierzającej do ustalenia prawidłowości operatu szacunkowego. Jak wskazał skarżący okoliczność, iż w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowy grunt miał funkcję terenu produkcji rolnej oraz przetwórstwa rolno-spożywczego z możliwością realizacji funkcji mieszkaniowej, dowodzi braku podstaw do ustalenia opłaty, a przynajmniej wysokości jej wymiaru. Nie każda bowiem decyzja o warunkach zabudowy, zwłaszcza mieszcząca się w zakresie dotychczasowej funkcji działki, skutkuje zwiększeniem się jej wartości, dającym podstawę do określenia renty planistycznej. Decyzja o warunkach zabudowy z 2006r. zawęża zakres inwestycji możliwych do wykonania, pozostawiając wyłącznie funkcję mieszkaniową, a więc zbieżną z dopuszczalną poprzedni. W ocenie skarżącego wskazane okoliczności nie skutkują zwiększeniem się wartości gruntu, lecz dają podstawę do przyjęcia mniejszej wartości gruntu po zawężeniu przeznaczenia do funkcji mieszkaniowej. Skarżący wskazał również, że organy obu instancji nie uzasadniły zastosowania stawki maksymalnej 30%. Decyzja organu pierwszej instancji nie zawierając najwyższej stawki bez odniesienia się do realiów niniejszej sprawy, w tym podnoszonej powyżej kwestii ograniczenia dopuszczalnego sposobu korzystania z gruntu. Zdaniem skarżącego uzasadnienia dla zastosowanej stawki nie da się wywieść z pośredniego przywołania uchwały Rady Gminy z dnia 23 marca 2004r. w sprawie ustalenia stawki opłaty adiacenckiej, określającej 30%-owy przelicznik, albowiem uchwała ta nie została opublikowana, a więc nie weszła w życie. Ponadto zdaniem skarżącego odpowiednie stosowanie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie daje podstaw do przyjęcia, że Wójt Gminy zyskuje określone w art. 15 ust. 2 pkt 12 tejże ustawy kompetencje Rady Gminy do ustalania odgórnej i najwyższej stawki opłaty, jak w niniejszej sprawie. Skarżone decyzje nie spełniają warunku jasnego i rzetelnego uzasadnienia stanowiska organów rozstrzygających sprawę. Uzasadnienie zawierające jednostronne określenie stawki opłaty bez szczegółowego określenia przesłanek jej ustalenia uznać należy za dowolne i naruszające art. 107 oraz art. 9 i art. 11 k.p.a. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 18 września 2008r. skarżący A. W. podtrzymał skargę, a ponadto, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2008r., sygn. akt II OSK 1887/07, podniósł, że organ pierwszej instancji nie miał uprawnień do określenia stawki opłaty renty planistycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. W ocenie Sądu organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym skarga, jako zasadna, podlegała uwzględnieniu. W myśl art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm. – dalej: ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Z kolei zgodnie z art. 63 ust. 3 tej ustawy, jeżeli decyzja o warunkach zabudowy wywołuje skutki, o których mowa w art. 36, przepisy art. 36 oraz art. 37 stosuje się odpowiednio. Przepis art. 63 ust. 3 w zw. z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym reguluje między innymi sytuację, w której w związku z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości położonej na terenie, na którym brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wzrosła wartość nieruchomości objętej tą decyzją, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość. W przypadku łącznego zaistnienia przesłanek określonych w powyższym przepisie wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę od wzrostu wartości nieruchomości. Wskazać przy tym należy, że dla stwierdzenia, iż wartość danej nieruchomości wzrosła w związku z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, niezbędnym jest ustalenie, że decyzja taka dotyczy tej samej nieruchomości, co do której organ zamierza wydać decyzję o nałożeniu jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości. Brak jest podstaw prawnych do ustalenia opłaty jednorazowej od wzrostu wartości nieruchomości, gdy dla tej nieruchomości nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, albowiem wówczas zachodzi niemożność ustalenia, czy występuje podstawowa przesłanka naliczenia tejże opłaty, to jest wzrost wartości nieruchomości wywołany wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Przenosząc powyższe rozważania ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać po pierwsze należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji dotyczyła ustalenia opłaty jednorazowej od wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka gruntu nr [...] położonej w B. Z akt administracyjnych wynikało natomiast, że dla tak oznaczonej nieruchomości brak jest decyzji o warunkach zabudowy. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem wyłącznie decyzja Wójta Gminy z dnia 16 listopada 2006r. ustalająca warunki zabudowy działki nr [...] położonej w B. dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce oznaczonej literą "A" na załączniku graficznym oraz podziału wtórnego działki nr [...] obręb B. Podział wtórny nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb B., o którym mowa w ww. decyzji z dnia 16 listopada 2006r. został dokonany decyzją Wójta Gminy z dnia 19 stycznia 2007r., nr [...], na podstawie której, w wyniku podziału, powstały następujące działki: nr [...] – droga wewnętrzna, nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...]. Z kolei z załącznika graficznego do decyzji z dnia 16 listopada 2006r. o warunkach zabudowy wynikało, że nieruchomością objętą planowaną inwestycją polegającą na realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jest wyłącznie działka gruntu nr [...] (oznaczona na załączniku graficznym literą "A"), a więc jedna z działek powstałych w wyniku podziału wtórnego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Decyzja z dnia 16 listopada 2006r. o warunkach zabudowy nie obejmowała zatem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], w związku z czym w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego nie było możliwym ustalenie, czy nastąpił wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości, a tym samym ustalenie opłaty jednorazowej od wzrostu wartości tejże nieruchomości. Organy obu instancji dokonały nieprawidłowej oceny materiału dowodowy zgromadzonego w niniejszej sprawie. Wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów wymaga od organów administracji publicznej, aby na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceniły, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów bez zachowania określonych reguł stanowi ocenę dowolną i stanowi uchybienie procesowe polegające na naruszeniu art. 80 k.p.a. Podstawową regułą swobodnej oceny dowodów jest obowiązek oparcia się na zasadach logicznego rozumowania. Organy obu instancji uchybiły tym zasadom, albowiem bezpodstawnie uznały, że decyzja z dnia 16 listopada 2006r. o warunkach zabudowy dla działki oznaczonej nr [...] (po podziale wtórnym działki nr [...]) może stanowić środek dowodowy do poczynienia ustaleń w przedmiocie wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Dowolna ocena dowodów skutkowała w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, co stanowiło naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy obu instancji nie przeprowadziły bowiem w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego, a tym samym nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy. W toku przedmiotowego postępowania administracyjnego organy obu instancji nie podjęły bowiem czynności zmierzających do ustalenia czy dla przedmiotowej nieruchomości została wydana decyzja o warunkach zabudowy, która mogłaby wywoływać wzrost wartości tejże nieruchomości. W ocenie Sądu prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe winno było prowadzić do dokonania ustaleń faktycznych dających podstawę do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, albowiem z uwagi na ustalenie, iż brak jest decyzji o warunkach zabudowy, której wydanie spowodowałoby wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości, wydanie decyzji o ustaleniu jednorazowej opłaty stało się niemożliwe. Przedmiotowe postępowanie administracyjne, wszczęte z urzędu postanowieniem Wójta Gminy z dnia 1 sierpnia 2007r., podlegało zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym (por. B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 6.wydanie, Warszawa 2004, str. 478-479). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu tego postępowania, którym jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., czyli wynikająca z przepisów prawa materialnego kompetencja organu administracji publicznej do wydania w indywidualnej sprawie decyzji administracyjnej. Przepisy prawa materialnego upoważniają organ administracji publicznej do wydania decyzji w określonych hipotezą normy prawnej okolicznościach faktycznych, na które składają się elementy przedmiotowe i podmiotowe. Postępowanie może być więc bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych, gdy okaże się że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, lub też z przyczyn faktycznych, gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2008r., sygn. akt II OSK 2042/06, Lex nr 394025). W niniejszej sprawie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania z przyczyn faktycznych, albowiem brak decyzji o warunkach zabudowy, której wydanie spowodowałoby wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości, skutkował utratą kompetencji do rozstrzygnięcia przez organy obu instancji w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji rozstrzygając sprawę co do istoty naruszył zatem art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, albowiem w sprawie zachodziły przesłanki umorzenia postępowania. Organ odwoławczy natomiast utrzymując w mocy zaskarżona decyzję organu I instancji naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie, albowiem był zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W kontekście powyższych rozważań należało dojść do wniosku, że podjęte przez organy obu instancji decyzje są wadliwe, albowiem naruszały przepisy postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 105 § 1 k.p.a. Z uwagi na uchybienia procesowe występujące w przedmiotowym postępowaniu Sąd uznał, że przedwczesnym było merytoryczne rozpatrywanie skargi, albowiem dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego przez organy rozstrzygające w sprawie jest możliwe dokonywanie kontroli zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji publicznej przeprowadzi prawidłowo postępowanie dowodowe w sprawie. Jeżeli w wyniku postępowania ustali, iż dla przedmiotowej nieruchomości brak jest decyzji o warunkach zabudowy, z której wydania wynikałby wzrost wartości, wyda decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, jako bezprzedmiotowego, gdy zaś ustali, że decyzja taka w obrocie prawnym występuje rozpatrzy sprawę merytorycznie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, zaś na podstawie art. 152 tejże ustawy orzekł w punkcie trzecim wyroku, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Odnośnie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w punkcie drugim wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło