II SA/Gd 477/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi J. C. i C. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 listopada 2001 r., nr [...] w przedmiocie opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. i C. C. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 5 października 2001 r. Prezydent Miasta na podstawie art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. Nr. 46 z 2000 poz. 543), zaopiniował, iż przedłożony przez I. T. i C. T. wstępny projekt podziału nieruchomości położonych w T. przy ul. [...], zlokalizowanej w T. w obrębie [...], działka [...] KW nr [...] jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że podział nieruchomości ma na celu wydzielenie dwóch odrębnych samodzielnych działek budowlanych pod istniejącą zabudową mieszkaniową, jednorodzinną oraz samodzielnej działki pod istniejącą już działalność gospodarczą. Dokonanie podziału nie narusza ustaleń planu, nieruchomość podlegająca podziałowi położona jest bowiem w obrębie jednostki planistycznej oznaczonej symbolem [...], dla której obowiązują ustalenia: teren jednorodzinnej zabudowy z możliwością działalności gospodarczej w zakresie usług rzemiosła nie powodującej szkodliwości dla środowiska przyrodniczego i uciążliwości dla osób trzecich. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli właściciele nieruchomości sąsiedniej J. i C. C. wskazując, że decyzja organu I instancji nie uwzględnia wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, w których Sąd wyraża swoje stanowisko na temat prowadzonej na działce oznaczonej numerem [...] działalności gospodarczej w zakresie naprawy samochodów, uznając ją jako działalność uciążliwą dla osób trzecich i prowadzoną niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnieśli nadto szereg innych zarzutów dotyczących istniejących na nieruchomości budynków i planowanych dojazdów do nieruchomości. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 93 ust. 1 i 3 cytowanej ustawy podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Opinia ogranicza się do ustalenia czy wstępny podział nieruchomości jest zgodny z planem miejscowym oraz przepisami szczególnymi. Uregulowania rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie mają zastosowanie w procesie wydania pozwolenia na budowę, nie mogą stanowić natomiast przesłanki do wydania negatywnej opinii o zgodności projektowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nieruchomość podlegająca podziałowi położona jest w obrębie jednostki planistycznej oznaczonej symbolem [...], dla której obowiązują ustalenia: teren jednorodzinnej zabudowy z możliwością działalności gospodarczej w zakresie usług rzemiosła nie powodującej szkodliwości dla środowiska przyrodniczego i uciążliwości dla osób trzecich, wstępny projekt podziału nieruchomości nie jest zatem sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skargę do Sądu wnieśli J. i C. C., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, podnosząc sprzeczność przeznaczenia terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wskazali, iż w postanowieniu nie ustosunkowano się do zarzutu nierzetelności wykonania załączonych dokumentów i wskazywanych w nich odległości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej ustawą, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Przy zatwierdzeniu i opiniowaniu projektu podziału organ administracji musi uwzględnić przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt realizuje to przeznaczenie, uwzględnić możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Organ właściwy do wydania opinii w sprawie podziału oraz do wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości ma zatem obowiązek ustalenia okoliczności faktycznych stanowiących przesłanki podziału. Istota rozstrzygnięcia organu sprowadza się do skonkretyzowania ustaleń planu w odniesieniu do zamierzonego podziału i sposobu zagospodarowania działek uzyskanych w rezultacie podziału i oceny, czy ustalenia te są zgodne z projektowanym podziałem. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony jest pogląd, w myśl którego podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę, i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, istniejący w przypadku, gdy określony podmiot jest wprawdzie zainteresowany wynikiem postępowania, nie może jednak zarzucić naruszenia prawa powszechnie obowiązującego. (vide: wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1999 r. w sprawie sygn. akt IV S.A. 629/97 Baza orzeczeń Lex Nr 47855, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie sygn. akt II S.A. 1551/98 Baza orzeczeń Lex Nr 43215) W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż w postępowaniu o podział nieruchomości właściciele sąsiednich działek nie mają prawa strony. Stroną takiego postępowania jest tylko właściciel nieruchomości objętej podziałem bądź też osoba, której do takiej nieruchomości służy prawo użytkowania wieczystego. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 486/07 Lex Nr 344883) Prawo wniesienia zażalenia przysługuje zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. stronie postępowania. Skarżący jako właściciele sąsiedniej nieruchomości nie wykazali faktu posiadania interesu prawnego w niniejszym postępowaniu i brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia ich zażalenia i wydania zaskarżonego postanowienia w trybie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. Organ odwoławczy przed rozpatrzeniem zażalenia bądź odwołania winien podjąć czynności mające na celu ustalenie legitymacji wnoszącego środek odwoławczy. W uchwale z dnia 5 lipca 1999 r. OSP 16/98 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż stwierdzenie braku przymiotu strony postępowania z uwagi na brak interesu prawnego winno skutkować wydaniem przez organ odwoławczy decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (vide : ONSA 1999, Nr 4, poz. 119). Analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku wniesienia zażalenia przez osobę, której nie przysługuje przymiot strony postępowania. Organ II instancji, który zaniechał zbadania legitymacji procesowej wnoszących zażalenie naruszył prawo procesowe – art. 7, art. 141 § 1, art. 28 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy - rodzaj i treść wydanego rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 li c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uwzględni wskazania i przedstawioną powyżej ocenę prawną. W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 w związku z art. 200 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżących od solidarnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania - uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Na podstawie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami Sąd orzekł, iż uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu.