II SA/Gd 479/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-11-05
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej, z uwagi na toczące się postępowanie sądowe o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej jest zasadne, gdy rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, jakim jest kwestia własności nieruchomości. Prawomocne orzeczenie sądu powszechnego w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej ma charakter prejudycjalny dla postępowania administracyjnego, przesądzając o kręgu podmiotów, na które mogą zostać nałożone obowiązki.Stan faktyczny
Skarżący, działając jako kurator spadku, wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej. Zawieszenie nastąpiło z uwagi na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, które miało rozstrzygnąć kwestię własności spornych gruntów leśnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i prawa materialnego, kwestionując legitymację Skarbu Państwa do wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. F. działającego jako kurator spadku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej oddala skargę.
W. F. działający jako kurator spadku po zmarłych: M. F., J. S. K., K. F., M. P., A. F., M. F. zd. B., H. F., T. M. S., H. A. S., S. F., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2014 r., nr [...], utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia 29 listopada 2014 r., nr [...], którym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawieszono z urzędu postępowanie w sprawie rozstrzygniętej decyzją Starosty z dnia 26 kwietnia 2013 r. o ustaleniu w odniesieniu do właścicieli gruntów leśnych położonych na działkach nr [...]-[...], obręb ewidencyjny R., realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej określonych w specyfikacji gruntów leśnych, zawierającą opis ogólny, karty ewidencji gruntów leśnych oraz mapę gospodarczą lasu.
Zaskarżone postanowienie podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2012 r. Starosta, na podstawie art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, ustalił w odniesieniu do właścicieli gruntów leśnych położonych na działkach nr [...]-[...], obręb ewidencyjny R., realizację zadań z zakresu gospodarki leśnej określonych w specyfikacji gruntów leśnych, zawierającą opis ogólny, karty ewidencji gruntów leśnych oraz mapę gospodarczą lasu.
Rozpatrując sprawę z odwołania Skarbu Państwa – [...] uznało, że w sprawie zaistniała przesłanka uzasadniająca obligatoryjne zawieszenia postępowania z urzędu, określona przepisem art. 97 k.p.a., albowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Z tej przyczyny Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r. zawiesiło postępowanie w sprawie ustalenia realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest kwestia uzgodnienia treści księgi wieczystej ze stanem rzeczywistym, w zakresie wskazania osób, którym przysługuje prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Kolegium ustaliło, że przed Sądem Rejonowym zawisła sprawa z powództwa Skarbu Państwa [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przedmiotowej nieruchomości. Sąd Rejonowy postanowieniem wydanym w sprawie sygn. akt I C 431/12 z dnia 31 grudnia 2012 r. dokonał zabezpieczenia powództwa poprzez wpis ostrzeżenia w dziale III księgi wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w związku z toczącym się postępowaniem przed Sądem Rejonowym w sprawie sygn. akt I C 431/12 o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kurator spadku W. F. zarzucił, że zaskarżone postanowienie narusza prawo materialne, przepisy k.p.a. oraz przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Ponadto jest sprzeczne jest z Konstytucją RP i orzecznictwem sądowym. Zdaniem kuratora spadku przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, ponieważ powodowi – Skarbowi Państwa nie przysługuje prawo do złożenia takiego pozwu, co wynika z obowiązującego prawa i wykładni Sądu Najwyższego. Na potwierdzenie tego stanowiska W. F. przytoczył uchwałę Sądu Najwyższego podjętą w składzie 7 sędziów z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt III CZP 106/05, zgodnie z którą powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym może wytoczyć tylko osoba uprawniona do złożenia wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Zdaniem skarżącego Nadleśnictwo nie jest stroną postępowania w tej sprawie, co wykazały prawomocne postanowienia w innych sprawach, a dotyczące tego zagadnienia. Dotychczasowe wnioski powoda nie mogły również skutkować wpisaniem ostrzeżenia na jego rzecz.
Ponadto skarżący wskazał, że wbrew twierdzeniom Kolegium Nadleśnictwo nie posiada żadnej umowy dzierżawy z właścicielami przedmiotowych gruntów, a ustawa o lasach jednoznacznie wygasiła wszelkie władania, zarządzania i użytkowania przez Lasy Państwowe gruntów leśnych stanowiących własność osób fizycznych. Jeśli Nadleśnictwo włada jakimiś lasami prywatnymi, to władanie to jest niezgodne z obowiązującym prawem. Wskazał nadto, że w sprawie o uzgodnienie księgi wieczystej z aktualnym stanem prawnym, sygn. akt VI C 117/13, z powództwa Nadleśnictwa, nie odbyła się żadna rozprawa, co działa na korzyść Nadleśnictwa.
Zarzucił również, że przywołana w uzasadnieniu Kolegium treść ostrzeżenia o wszczętym postępowaniu wywłaszczeniowym odnosi się tylko do fragmentu księgi wieczystej, czyli 3,16 ha, a nie do jej całości. Podał też, że prawo własności zostało już prawomocnie osądzone, właściciele są znani, a każde zmieniające postanowienie w tej sprawie naruszy Konstytucję RP i inne ustawy.
Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16 maja 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając motywy rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że w sprawie wyłoniło się zagadnienie prawne, które wykazuje bezpośredni związek z jej rozpatrzeniem i wydaniem decyzji. Niezbędne jest bezsporne ustalenie właścicieli lasu, albowiem w zależności od tego, kto jest właścicielem lasu decyzję w omawianym zakresie wydaje, w przypadku lasów stanowiących własność Skarbu Państwa - Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, zaś w przypadku lasów stanowiących własność prywatną - Starosta Powiatowy.
Kolegium uznało zarzuty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy za niezasadne. Wątpliwości co do legitymacji powoda do występowania w sprawie o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym zostaną rozstrzygnięte przez Sąd Rejonowy, w którym zawisła sprawa i nie mogą być przedmiotem rozważań przez organy administracji w niniejszym postępowaniu.
Kolegium wyjaśniło nadto, że zgodnie z informacją uzyskaną z Sądu Rejonowego, przed sądem tym toczy się sprawa tocząca się pod sygn. akt VI C 117/13, z powództwa Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa przeciwko K. F., K. F., S. F., W. F., R. F., J. E., J. K., M. F., M. P., R. E., H. S., T. S., H. F. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywisty stanem prawnym. W sprawie tej była wyznaczona rozprawa na dzień 23 kwietnia 2014 r.
W skardze na powyższe postanowienie W. F. działający jako kurator spadku po wymienionych osobach zażądał unieważnienia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 29 listopada 2013 r. Skarżący zarzucił błędne zastosowanie w sprawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, gdy nie zachodziły ku temu przesłanki. Jego zdaniem Nadleśnictwo nie ma uprawnienia do występowania z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Dlatego też rozstrzygnięcie, które zapadnie przed sądem powszechnym nie będzie miało waloru prejudycjalnego dla sprawy ustalenia realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej. W zakresie powyższego skarżący ponownie powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt III CZP 106/05.
Skarżący zaprzeczył twierdzeniom Kolegium, jakoby w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości jako użytkownik wskazane było Nadleśnictwo. Nikt ze współwłaścicieli nieruchomości nie zawierał żadnej umowy użytkowania z Nadleśnictwem, a umowa taka jest przez przepisy prawa wymagana do powstania tego prawa. Jeśli zatem Nadleśnictwo włada jakimikolwiek lasami prywatnymi to czyni to niezgodnie z obowiązującym prawem.
Według skarżącego Nadleśnictwo wszczęło postępowanie przed sądem powszechnym dążąc do uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym i podejmuje czynności przedłużające to postępowanie.
Skarżący zwrócił ponownie uwagę na nieścisłości w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium w zakresie wielkości nieruchomości, co do której w księdze wieczystej ujawniono wpis ostrzeżenia o wszczętym postępowaniu wywłaszczeniowym.
Skarżący stanął na stanowisku o braku podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy w sprawie kwestia własności jest przesądzona i oczywista, a każde rozstrzygnięcie zmieniające istniejący stan prawny będzie niezgodne z prawem.
Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt III SA/Gd 307/14, który w podobnej sprawie z wniosku Nadleśnictwa o zwieszenie postępowania z powodu kwestii prejudycjalnej skargę oddalił.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Kontrola legalności przeprowadzona przez sąd w przedmiotowej sprawie doprowadziła do wniosku, że zaskarżone postanowienie w istocie swojej odpowiada obowiązującemu prawu.
Kontroli legalności w przedmiotowym postępowaniu poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie tego organu z dnia 29 listopada 2013 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie o ustalenie realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej, z powodu toczącego się postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Podstawą prawną kwestionowanego postanowienia jest przepis art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. W myśl wskazanego przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (wszystkie podkreślenie sądu).
Zatem w niniejszej sprawie kluczową kwestią jest ocena istnienia bezpośredniego związku pomiędzy postępowaniem wieczystoksięgowym o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a postępowaniem o ustalenie zadań z zakresu gospodarki leśnej.
Analizę powyższej kwestii należy rozpocząć od stwierdzenia, że zawieszenie postępowania ze względu na kwestię prejudycjalną nastąpiło w sprawie z zakresu gospodarki leśnej, uregulowanej przepisami ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2014 r., poz. 1153). Zgodnie z art. 2 ustawy o lasach, jej przepisy stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności. Oznacza to, że ustawa ma zastosowanie do każdego lasu. Tak więc co do zasady każdy przepis ustawy będzie miał zastosowanie do każdego lasu, niezależnie od osoby właściciela. W konsekwencji można przyjąć domniemanie, że dana regulacja będzie miała zastosowanie do każdego lasu, niezależnie od osoby właściciela, chyba że co innego wynika wyraźnie z ustawy. Zatem na przyjęcie odmiennego rozwiązania wobec lasów będących przedmiotem własności Skarbu Państwa i wobec innych lasów konieczne jest istnienie stosownej normy prawnej. Podkreślić jednak należy, że w ustawie o lasach nie można nie dostrzec różnic, jakie występują w tej ustawie w zależności od tego, kto jest właścicielem lasu. Inaczej regulowane są kwestie ochrony lasów państwowych i gospodarowanie w nich, a inaczej ochrona lasów niebędących własnością Skarbu Państwa. Rozróżnienie to wynika z konstytucyjnej zasady proporcjonalności i konstytucyjnych podstaw prawa własności.
Tak więc kwestia własności lasu, to znaczy tego, czy las pozostaje własnością Skarbu Państwa, czy stanowi własność podmiotów prywatnych, zwłaszcza w zakresie zasad prowadzenia gospodarki leśnej, ma istotne znaczenie.
Kwestia własności jest istotna dlatego, że ustawa o lasach odrębnie w zakresie obowiązków traktuje właścicieli prywatnych. Właściciele lasów obciążeni są obowiązkami z zakresu gospodarki leśnej z mocy prawa – art. 13 ustawy o lasach, wynikającymi z uproszczonych planów urządzenia lasu lub z decyzji wydanej na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. Wszystkie te obowiązki mogą podlegać przymusowemu wykonaniu w trybie określonym w art. 24 ustawy o lasach. Przykładem unormowania mającego zastosowanie w odniesieniu wyłącznie do właścicieli prywatnych lasów jest przepis art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, który stanowi, że dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów.
Również przepis art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach stanowi, że w lasach, dla których nie ma opracowanych planów urządzenia lasu, do czasu ich opracowania, zadania w zakresie: wyrębu drzew, ponownego założenia upraw leśnych, przebudowy drzewostanów, pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej, ustala oraz nadzoruje ich wykonanie starosta - w odniesieniu do właścicieli lasów, w przeciwieństwie do lasów państwowych, wobec których kompetencje te wykonuje dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych.
Właśnie na podstawie wskazanego przepisu art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach, decyzją z dnia 26 kwietnia 2013 r. Starosta ustalił w odniesieniu do właścicieli gruntów leśnych położonych na działkach nr [...]-[...], obręb ewidencyjny R., realizację zadań z zakresu gospodarki leśnej określonych w specyfikacji gruntów leśnych, zawierającą opis ogólny, karty ewidencji gruntów leśnych oraz mapę gospodarczą lasu.
W administracyjnym toku instancji uruchomionym odwołaniem od powyższej decyzji Kolegium zadecydowało o zawieszeniu toczącego się postępowania z powodu zaistnienia kwestii prejudycjalnej. W ocenie sądu rozstrzygnięciu temu nie można przypisać naruszenia prawa.
Wydanie decyzji z art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach następuje w odniesieniu do właścicieli lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa. W tej sytuacji zasadniczą okolicznością podlegającą ustaleniu w toku postępowania w sprawie ustalenia realizacji obowiązków z zakresu gospodarki leśnej jest zidentyfikowanie podmiotów, na które nałożone zostaną tak określone obowiązki. Nałożenie obowiązków dyskrecjonalną decyzją organu administracji publicznej wymaga precyzyjnego ustalenia kręgu podmiotów zobowiązanych i w tym zakresie nie może być żadnych wątpliwości.
Tymczasem materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i prawidłowe ustalenia Kolegium ujawniają rozbieżności w zakresie własności gruntów objętych decyzją Starosty z dnia 26 kwietnia 2013 r. Przede wszystkim z akt sprawy wynika, że przed Sądem Rejonowym toczy się sprawa z powództwa Skarbu Państwa – Lasów Państwowych Nadleśnictwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości wskazanych w decyzji Starosty z dnia 26 kwietnia 2013 r., objętych księgą wieczystą nr KW Nr [...]. Postępowanie to prowadzone jest przez Sąd Rejonowy pod sygnaturą akt IC 431/12, z powództwa Skarbu Państwa Lasów Państwowych Nadleśnictwa. W sprawie tej Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 31 grudnia 2012 r. zabezpieczył powództwo poprzez wpis ostrzeżenia w dziale III Księgi wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy, o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w związku z toczącym się postępowaniem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Powództwo wytoczone przez Skarb Państwa przed sądem powszechnym znajduje podstawę w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707), zwanej dalej u.k.w.h. Przepis ten stanowi, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
Uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest jedynym sposobem obalenia domniemania prawnego z art. 3 u.k.w.h., w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Z tej więc przyczyny sprawa o uzgodnienie treści księgi na podstawie art. 10 u.k.w.h. dotyczy sporu o prawo własności, którego rozstrzygnięcie może przesądzić, że osoba ujawniona w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości nie jest w ogóle właścicielem.
Z mocy przepisu art. 365 § 1 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 101), zwanej dalej k.p.c., prawomocny wyrok wydany w sprawie z powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym korzysta z tzw. prawomocności rozszerzonej, realizując funkcję ustrojową ksiąg wieczystych, której celem jest zapewnienie bezpieczeństwa obrotu. Wyrok taki wiąże zatem nie tylko strony, które brały udział w tej sprawie i sądy oraz organy wymienione w art. 365 k.p.c., lecz także inne podmioty (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt III CSK 204/09, LEX nr 602716). Związanie treścią prawomocnego orzeczenia oznacza nakaz przyjmowania przez podmioty wymienione w art. 365 § 1 k.p.c., że w objętej orzeczeniem sytuacji faktycznej, stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z sentencji wiążącego orzeczenia. W konkretnym przypadku związanie to rozciąga się na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, w jakim indywidualizują one sentencję - jako rozstrzygnięcie o przedmiocie sporu. Wyrazem wykreowanej tym przepisem prawomocności materialnej orzeczenia, jest konieczność brania jej pod uwagę w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, która nie może podlegać już ponownemu badaniu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I ACa 1388/12, LEX nr 1362751; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I ACa 995/12, LEX nr 1289521).
Biorąc zatem pod uwagę skutki prawomocnego rozstrzygnięcia w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym dla przesądzenia kwestii własności nieruchomości objętych sporem w przedmiotowym postępowaniu oraz związanie organów administracji prawomocnym wyrokiem wydanym w procesie wieczystoksięgowym nie ma zdaniem sądu wątpliwości, że istnieje bezpośredni związek pomiędzy sprawą o ustalenie zadań z zakresu gospodarki leśnej, a przesądzeniem kwestii własności wskazanych nieruchomości o przeznaczeniu leśnym.
W razie bowiem uwzględnienia powództwa Nadleśnictwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, postępowanie w przedmiocie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej ujawnionych dotychczas właścicieli prywatnych stałoby się bezprzedmiotowe. Do prawidłowego zastosowania trybu z art. 79 ust. 3 ustawy o lasach należy bowiem ustalić właściciela nieruchomości, a tym samym przyszłego adresata formułowanych obowiązków z zakresu gospodarki leśnej. W tym sensie rozstrzygnięcie kwestii własności nieruchomości w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej ma charakter zagadnienia wstępnego, od którego uprzedniego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji ustalającej obowiązki z zakresu gospodarki leśnej. W niniejszej sprawie administracyjnej przesądzenie własności nieruchomości ma znaczenie prejudycjalne dla ustalenia podmiotów zobowiązanych do wykonywania obowiązków z zakresu gospodarki leśnej.
Podkreślić należy, że w sytuacji, w której wyłącznie uprawnionym do przesądzenia kwestii własności nieruchomości jest sąd powszechny, wszystkie argumenty formułowane przez skarżącego w tym zakresie w skardze, a wcześniej w zażaleniu, nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. Warunki badania legitymacji do wniesienia powództwa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym pozostają poza kognicją sądów administracyjnych, jak i rozstrzygających sprawę administracyjną organów administracji publicznej.
Odnosząc się natomiast do stanowiska wyrażonego w przywołanym w skardze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 307/14, wyjaśnić należy, że teza o braku prejudycjalności rozstrzygnięcia w zakresie uzgodnienia treści księgi wieczystej, do której przychylił się sąd w tej sprawie, dotyczyła zupełnie innego postępowania, a mianowicie postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wyrok ten zatem wydany został w innych okolicznościach faktycznych i prawnych.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło