II SA/Gd 479/14

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-05-28

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kurator spadku, działając w imieniu spadku, może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, opierając się na stanie masy spadkowej, a nie swojej osobistej sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Kurator spadku, występując w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej, może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Ocena jego wniosku powinna opierać się na stanie masy spadkowej, a nie na osobistej sytuacji majątkowej kuratora, zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stan faktyczny
W. F., działający jako kurator spadku, złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej. Po oddaleniu jego skargi, W. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, argumentując, że jego sytuacja majątkowa nie jest miarodajna, a jedynie stan masy spadkowej. Po wcześniejszych proceduralnych trudnościach i uchyleniu przez NSA postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, WSA rozpoznał wniosek ponownie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano W. F. działającemu jako kurator spadku prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. F. działającego jako kurator spadku w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej postanawia przyznać W. F. działającemu jako kurator spadku prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 479/14 oddalono skargę W. F. działającego jako kurator spadku. Skarżący W. F., ustanowiony kuratorem spadku postanowieniami Sądu Rejonowego z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt I Ns 25/12 oraz z dnia 16 września 2012 r., sygn. akt I Ns 337/12 (postanowienia k. 18, 19), wnioskiem z dnia 10 listopada 2014 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do wniosku dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy na druku PPF. Wniosek nie obejmował danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego i dochodów, gdyż skarżący twierdzi, że działając jako kurator spadku nie ma takiego obowiązku, bowiem sprawa nie dotyczy bezpośrednio jego ani jego interesu prawnego. Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2015 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku pozostawił wniosek z dnia 10 listopada 2014 r. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W. F. działający jako kurator spadku wniósł sprzeciw od tego zarządzenia. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 marca 2015 r. pozostawiono wniosek skarżącego z dnia 10 listopada 2014 r. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek zażalenia W. F. działającego jako kurator spadku, postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie sygn. akt II OZ 336/15 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. NSA wskazał w uzasadnieniu, że miarodajny do rozpoznania wniesionego żądania jest stan masy spadkowej a nie sytuacja majątkowa kuratora spadku. Brak było zatem podstaw do wzywania kuratora spadku do nadesłania wypełnionego formularza PPF w zakresie dotyczącym jego sytuacji majątkowej, a tym samym wobec niewykonania tego wezwania pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Rozpoznając ponownie sprawę, według wskazań NSA, sąd pierwszej instancji dokona oceny zasadności ustanowienia dla wnioskodawcy zawodowego pełnomocnika. Rozpoznając ponownie sprawę wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek skarżącego z dnia 10 listopada 2014 r. obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podlega rozpoznaniu wyłącznie w zakresie ustanowienia adwokata, bowiem co zostało już ostatecznie wyjaśnione w przywołanym postanowieniu NSA z dnia 23 kwietnia 2015 r. skarżący kurator spadku ustawowo zwolniony jest od ponoszenia kosztów sądowych. Oceniając zatem treść wniosku złożonego na formularzu PPF (zob. k. 47) sąd uznał, że W. F. działający jako kurator spadku dostatecznie wykazał że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania obejmujących ustanowienie adwokata. Wyjaśnił wnioskodawca, że według jego wiedzy nieżyjące od 20 do 60 lat wstecz osoby, dla których ustanowiony został kuratorem spadku, nie pozostawiły po sobie pieniędzy tylko nieruchomości, w tym grunty leśne, których dotyczy niniejsze postępowanie administracyjne. Jako ich kurator nie dysponuje żadnym innym majątkiem, dotychczasowe koszty niepodlegające umorzeniu z ustawy pokrywa z własnych środków. Wypełniając zatem zalecenie NSA zawarte w postanowieniu z dnia 23 kwietnia 2015 r. należy stwierdzić, że opisany przez wnioskodawcę stan masy spadkowej uzasadnia uwzględnienie przedmiotowego wniosku. W takim też zakresie należało przyznać W. F. działającemu jako kurator spadku prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, uwzględniając treść art. 239 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło